NT2 Programma II common mistakes
NT2 Programma II · Understand the traps and how to avoid them.
Bij Lezen blijft de kandidaat hangen bij een onbekend woord en leest de zin twee of drie keer opnieuw voordat hij verder gaat, waardoor de laatste twee teksten onafgemaakt blijven.
Kandidaten zijn op school getraind om elk woord te begrijpen en verwarren 'niet alles snappen' met 'de tekst niet snappen'. Het examen toetst hoofdgedachte en functie van tekstgedeelten, niet woordkennis.
What to do instead
Oefen met een vaste leesstrategie per tekstsoort: eerst de vraag en de titel scannen, dan de tekst globaal lezen en alleen bij de vraagzin terugspringen. Markeer onbekende woorden met een streepje en lees door; achteraf blijkt meestal dat de vraag zonder dat woord oplosbaar was. Train met een tijdslot van ongeveer 12 minuten per tekst en forceer de overstap ook als een tekst niet af is.
De kandidaat kiest bij multiple-choice Lezen het antwoord dat letterlijk woorden uit de tekst herhaalt, ook als dat antwoord inhoudelijk niet klopt met de vraag.
Letterlijke woordoverlap voelt vertrouwd en geeft een gevoel van zekerheid. Distractoren in het examen zijn vaak expres met tekstwoorden gebouwd, terwijl het juiste antwoord een parafrase is.
What to do instead
Lees eerst de vraag en bedenk zelf het antwoord in eigen woorden voordat je de opties bekijkt. Streep daarna elke optie weg die alleen klankoverlap heeft maar de vraag niet beantwoordt. Oefen met het herschrijven van tekstzinnen in synoniemen, zodat je parafrases leert herkennen in plaats van woorden te matchen.
Bij Lezen beantwoordt de kandidaat een vraag over 'de schrijver vindt' met een feit dat de tekst alleen noemt, en verwart dus mening met informatie.
In zakelijke en informatieve teksten staan feiten en standpunten door elkaar. Kandidaten lezen snel en pikken de eerste de beste bewering op zonder te letten op signaalwoorden als 'volgens mij', 'helaas' of 'het is de vraag of'.
What to do instead
Markeer tijdens het lezen signaalwoorden van standpunt, twijfel en conclusie. Vraag je bij elk antwoord af: staat dit er echt, of leid ik het zelf af? Bij twijfel zoek je de exacte zin op en controleer je of de vraag naar feit, mening of functie vraagt.
Bij Luisteren leest de kandidaat tijdens het luisteren de antwoordopties uitgebreid door en mist daardoor het begin van het volgende fragment of de kern van de vraag.
Het tempo van het audiofragment is hoger dan het leestempo van de opties. Kandidaten proberen alles tegelijk te doen en raken achterop, waarna ze gokken.
What to do instead
Gebruik de voorbereidingstijd om de vragen en opties te scannen en noteer per vraag één kernwoord. Tijdens het luisteren kijk je alleen naar je eigen aantekening, niet naar de opties. Na het fragment kies je direct en lees je pas bij de volgende vraag verder.
Bij Luisteren schrijft de kandidaat een antwoord op basis van één gehoord woord, terwijl de spreker even later zijn standpunt nuanceert of intrekt.
Sprekers in het examen gebruiken vaak 'eerst dacht ik... maar', 'dat klopt, behalve' of een correctie halverwege. Kandidaten stoppen met luisteren zodra ze een bekend woord horen dat bij een optie past.
What to do instead
Luister altijd tot het einde van de beurt en let op tegenstellende en nuancerende signaalwoorden. Noteer tijdens het luisteren steekwoorden per spreker en bepaal het eindstandpunt, niet het eerste signaal. Oefen met fragmenten waarin de spreker zichzelf corrigeert, zodat je die wending leert verwachten.
Bij Luisteren raakt de kandidaat in paniek bij een gemist fragment en laat daardoor ook de volgende twee vragen schieten.
Het audio gaat onherroepelijk verder, maar kandidaten blijven mentaal hangen bij de gemiste vraag. Dat kost extra vragen en versterkt de paniek.
What to do instead
Spreek met jezelf een resetregel af: één gemiste vraag is één punt, doorgaan is belangrijker. Zet bij een gemiste vraag een streepje en richt je meteen op de volgende vraag. Oefen thuis met een fragment waarin je expres één vraag overslaat om te ervaren dat je daarna weer kunt aanhaken.
Bij Schrijven beantwoordt de kandidaat maar twee van de drie deelopdrachten in een zakelijke e-mail, bijvoorbeeld wel de vraag stellen maar niet de reden geven of de bijlage noemen.
Kandidaten schrijven vanuit hun eigen logica en vergeten dat de opdracht een puntsgewijze checklist bevat. Elk niet uitgevoerd punt kost punten op taakuitvoering, ongeacht hoe mooi de rest is.
What to do instead
Maak voor het schrijven een nummerlijstje van de eisen uit de opdracht en vink ze na het schrijven één voor één af in je eigen tekst. Zorg dat elk punt minstens één expliciete zin krijgt. Oefen met het herkennen van verborgen eisen, zoals 'noem je beschikbaarheid' of 'vraag om bevestiging'.
Bij Schrijven gebruikt de kandidaat dezelfde informele toon als in een appje, met afkortingen, 'je/jij' tegen een onbekende en ontbrekende aanhef of afsluiting, ook bij een formele opdracht.
Kandidaten schrijven zoals ze praten en kennen het verschil tussen register en situatie onvoldoende. Het examen beoordeelt ook of de tekst bij de ontvanger en het doel past.
What to do instead
Bepaal vooraf de relatie tot de lezer en kies bewust het register: aanhef, aanspreekvorm, afsluiting en mate van formaliteit. Leer vaste formules voor klachten, verzoeken en sollicitaties. Schrijf één alinea per deelopdracht en controleer achteraf of er geen spreektaal of afkortingen zijn blijven staan.
Bij Spreken leest de kandidaat een voorbereid tekstje woord voor woord voor of wacht te lang met spreken omdat hij eerst een perfecte zin wil formuleren.
Kandidaten zijn bang voor fouten en verwarren vloeiendheid met foutloosheid. Het examen beoordeelt of de boodschap overkomt en of je gespreksvaardig bent, niet of elke zin grammaticaal perfect is.
What to do instead
Gebruik de voorbereidingstijd voor steekwoorden, geen volzinnen. Spreek in korte, complete zinnen en accepteer een kleine fout; herstel die kort en ga door. Oefen hardop met een timer en neem jezelf op, zodat je went aan doorpraten zonder script.
Bij Spreken geeft de kandidaat alleen een ja of nee of een opsomming zonder argumenten, en vult daardoor de spreektijd niet met inhoud die bij de opdracht past.
Kandidaten denken dat het vooral om taalvaardigheid gaat en vergeten dat de opdracht vaak om een mening met onderbouwing, een vergelijking of een reactie op de gesprekspartner vraagt.
What to do instead
Gebruik een vaste structuur per opdracht: standpunt, twee argumenten, een voorbeeld en een korte afsluiting. Bereid per onderwerp drie steekwoorden voor en forceer jezelf om elk punt in minstens twee zinnen uit te werken. Bij een gespreksopdracht reageer je eerst op de ander en voeg je daarna je eigen punt toe.