Lezen - Staatsexamen NT2 Programma II (B2)
Het onderdeel Lezen van het Staatsexamen NT2 Programma II toetst of je op B2-niveau zelfstandig Nederlandstalige teksten begrijpt. Je krijgt informatieve en beschouwende teksten - krantenartikelen, achtergrondstukken uit magazines, websites, brochures, soms een tabel of schema - met meerkeuzevragen met drie antwoordmogelijkheden. De vragen gaan niet om losse woorden alleen: je moet de hoofdgedachte, het tekstdoel, de functie van een alinea, de houding van de schrijver en de betekenis van een woord in context kunnen bepalen. Ook moet je feiten van meningen scheiden en conclusies trekken.
Kernregels
- Lees eerst de titel, de inleiding en de eerste en laatste zin van elke alinea: dat geeft je het skelet van de tekst.
- Lees de vraag en de drie opties; zoek daarna gericht de alinea op waar het antwoord staat. Het juiste antwoord is meestal een parafrase, niet een letterlijke zin.
- Let op signaalwoorden: echter, daarentegen, tenzij, mits, bovendien, kortom geven richting aan het betoog. Wat na maar of echter komt, is vaak de kern.
- Bij een vraag naar de functie van een alinea: vraag je af wat die alinea doet voor de hele tekst (voorbeeld geven, tegenargument weerleggen, conclusie voorbereiden).
- Woordbetekenis? Kijk naar de zin ervoor en erna: contrast of opsomming verraadt de betekenis.
Uitgewerkt voorbeeld
Alinea: "Veel gemeenten willen afval scheiden verplicht stellen. Op zich begrijpelijk, want de berg restafval groeit. Toch vraag ik me af of een verplichting werkt: in buurten waar de container alleen nog op afspraak wordt geleegd, steeg het zwerfafval met een kwart."
Vraag: Wat is de houding van de schrijver tegenover een verplichting? A) hij is ervoor, B) hij is kritisch, C) hij is onverschillig. Redenering: "Op zich begrijpelijk" lijkt instemming, maar "Toch vraag ik me af of" draait de zin om, en het voorbeeld (meer zwerfafval) is een argument tégen. Dus B. Wie alleen op "begrijpelijk" let, kiest A - precies de val.
Valkuilen
- Een optie die letterlijk in de tekst staat maar de vraag niet beantwoordt.
- Absolute woorden: altijd, nooit, alle, geen enkel - meestal fout.
- De hoofdgedachte van één alinea verwarren met die van de hele tekst.
- Negatieve vragen lezen als positieve: "Welke bewering is niet juist?"
- Antwoorden vanuit eigen kennis in plaats van vanuit de tekst.