NCEA Level 3 Lea Faka-Tonga study materials
NCEA Level 3 Lea Faka-Tonga study resources

NCEA Level 3 Lea Faka-Tonga study guide

NCEA Level 3 Lea Faka-Tonga · Work through your exam, one topic at a time.

This page covers NCEA Level 3 Lea Faka-Tonga, the Tongan-language subject within New Zealand's National Certificate of Educational Achievement, administered by the New Zealand Qualifications Authority (NZQA). It is written for secondary students in Aotearoa New Zealand who are preparing for Level 3 assessment in Lea Faka-Tonga, and for teachers, whānau and independent learners supporting them. The NCEA Level 3 Lea Faka-Tonga study guide has 4 sections and about 1,645 words.

01

Vahe 1 (TBC): Fanongo mo e Lea

Ko e vahe ni ʻoku ʻikai fakapapauʻi hono hingoa ʻi he fakamatala kuo maʻu, ka ʻoku fakatefito ʻi he taukei fanongo mo e lea. ʻOku sivi ai ʻa e mahino ki he lea faka-Tonga ʻi he ngaahi tūkunga fakaʻaho mo e fakataha, pea mo e malava ke tali, fakamatala, mo fakaʻaongaʻi ʻa e founga lea ʻoku taau.

384 words, about 2 min
02

Vahe 2 (TBC): Lau mo e Tohi

Ko e vahe ni ʻoku ʻikai fakapapauʻi hono hingoa, ka ʻoku sivi ʻa e mahino ki he ngaahi tohi faka-Tonga mo e malava ke tohi ʻi he founga faka-Tonga. ʻOku kau ai ʻa e lau ʻo e ngaahi fanongonongo, tohi, talanoa, mo e fakamatala, pea mo e tohi ʻo e tali ʻoku maʻamaʻa mo fakamaau.

397 words, about 2 min
03

Vahe 3 (TBC): ʻUlungaanga Fakafonua mo e Anga Fakafonua

Ko e vahe ni ʻoku ʻikai fakapapauʻi hono hingoa, ka ʻoku sivi ʻa e mahino ki he anga fakafonua ʻo e kakai Tonga ʻi he lea mo e ngāue. ʻOku kau ai ʻa e fakaʻapaʻapa, tauhi vā, kāinga, fatongia, mo e founga ke fakaha ai ʻa e fakakaukau ʻi he fakataha.

428 words, about 2 min
04

Vahe 4 (TBC): Fakamatala mo e Fakakaukau

Ko e vahe ni ʻoku ʻikai fakapapauʻi hono hingoa, ka ʻoku sivi ʻa e malava ke vakaiʻi ʻa e ngaahi tohi mo e lea, ʻilo ʻa e taumuʻa ʻa e tokotaha tohi, mo e fokotuʻu ʻa e tali ʻoku haʻu mei he fakamatala. ʻOku kau ai ʻa e fakakaukau ki he ʻuhinga lahi, ngaahi fakamoʻoni, mo e ngaahi founga lea.

436 words, about 2 min