Whakarongo: te tātari i te reo ā-waha
Ko te Whakarongo: te tātari i te reo ā-waha
Ko te Whakarongo tētahi wāhanga o te whakamātautau e pātai ana kia tātari koe i ngā kōrero ā-waha: he pūrākau, he uiuinga, he kauhau, he hōtaka pāpāho rānei. Kāore e mutu noa i te pātai “he aha te kōrero”; ko te pātai uaua ake ko te “he aha te pūtake o tēnei kōrero, ā, he aha te taunakitanga e tautoko ana i tēnā?” Me whakarongo koe ki te reo, kāore noa iho ki ngā kupu.
Ngā pūkenga ka whakamātauria
- Te tautohu i te kaupapa matua, i ngā kaupapa iti hoki.
- Te kite i te taunakitanga: ngā tau, ngā ingoa, ngā whakataukī, ngā kōrero tuku iho.
- Te wehewehe i te meka me te whakaaro o te kaikōrero.
- Te aro ki te reo ā-iwi, te kīwaha, te reo whakarākei.
- Te whakatairite i ngā tirohanga a ētahi kaikōrero e rua.
He tauira mahi
Whakarongo ki tētahi uiuinga mō te ngahere. Ka kī te kaikōrero: “Ehara i te mea me aukati katoa te mahi rākau; me whai tikanga kē.” Ko te pātai: “He aha te tirohanga o te kaikōrero?” Ko te whakautu: kāore ia e whakahē katoa ana; e mea ana ia me whai tikanga te mahi. Ko te taunakitanga ko te kupu “me whai tikanga kē” me te “ehara i te mea … katoa”. Ki te tuhia e koe “kāore ia e pai ki te mahi rākau”, kua hē, nā te mea i āta whakahē ia i te aukati katoa, kāore i te mahi rākau.
Ngā hapa e ngaro ai ngā tohu
- Te whakautu i tō whakaaro, kāore i te whakaaro o te kaikōrero.
- Te tuhi i te kōrero tuatahi i rongohia, kāore i te tātaritanga.
- Te wareware ki te tautoko i te whakautu ki tētahi wāhanga o te kōrero.
- Te pōhēhē he whakapaipai noa te whakataukī; he taunakitanga kē.