LEK flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

CHA2DS2-VASc

Skala ryzyka udaru w migotaniu przedsionków: niewydolność serca 1, nadciśnienie 1, wiek ≥75 lat 2, cukrzyca 1, udar lub TIA 2, choroba naczyniowa 1, wiek 65–74 lata 1, płeć żeńska 1.

CURB-65

Skala ciężkości zapalenia płuc: zaburzenia świadomości, mocznik >7 mmol/L, częstość oddechów ≥30/min, ciśnienie skurczowe <90 lub rozkurczowe ≤60 mmHg oraz wiek ≥65 lat - po 1 punkcie.

Kwasica ketonowa

Glukoza >13,9 mmol/L, pH <7,3, wodorowęglany <18 mmol/L oraz ketony w krwi lub moczu. Leczenie obejmuje płyny 0,9% NaCl, insulinę 0,1 j./kg/h i uzupełnianie potasu przy stężeniu <5,5 mmol/L.

Zawał STEMI - reperfuzja

Pierwotna PCI w ciągu 120 minut od pierwszego kontaktu medycznego; jeśli jest niedostępna w tym czasie, fibrynoliza w ciągu 30 minut od przybycia do szpitala.

Skala Alvarado

Ocena prawdopodobieństwa zapalenia wyrostka: wędrujący ból 1, jadłowstręt 1, nudności 1, tkliwość w prawym dolnym kwadrancie 2, objaw Blumberga 1, gorączka 1, leukocytoza 2, przesunięcie w lewo 1.

Reguła Parklanda

Objętość płynów wynosi 4 mL/kg masy ciała na każdy procent oparzonej powierzchni ciała w ciągu pierwszych 24 godzin; połowę tej objętości podaje się w pierwszych 8 godzinach.

Odma prężna

Nagła duszność, jednostronnie zniesiony szmer oddechowy, przesunięcie tchawicy i hipotensja. Leczenie polega na natychmiastowym drenażu igłą w 2. przestrzeni międzyżebrowej w linii środkowo-obojczykowej lub 5. w linii pachowej przedniej.

Skala Apgar

Ocenia wygląd, tętno, grymas, aktywność i oddech w skali 0–2 punktów; wynik ustala się w 1. i 5. minucie życia noworodka.

Choroba Kawasaki

Gorączka trwająca ≥5 dni oraz co najmniej 4 z 5 kryteriów, m.in. zmiany błon śluzowych, wysypka, rumień dłoni i stóp, powiększenie węzłów szyjnych, zapalenie spojówek. Leczenie: IVIG 2 g/kg i ASA.

Drgawki gorączkowe proste

Występują między 6. miesiącem a 5. rokiem życia, są uogólnione, trwają <15 minut i pojawiają się raz na 24 godziny, bez ogniskowych objawów neurologicznych; nie wymagają leczenia przeciwpadaczkowego.

Reguła Naegelego

Przewidywany termin porodu wyznacza się, dodając 7 dni do pierwszego dnia ostatniej miesiączki, odejmując 3 miesiące i dodając 1 rok; w I trymestrze wiek ciążowy najdokładniej określa CRL.

Preeklampsja

Ciśnienie ≥140/90 mmHg po 20. tygodniu ciąży oraz białkomocz lub dysfunkcja narządów. Postać ciężka wymaga porodu, zwykle po 34. tygodniu; ostatecznym leczeniem jest zakończenie ciąży.

Zespół HELLP

Hemoliza, podwyższone enzymy wątrobowe i małopłytkowość; objawy to ból w prawym nadbrzuszu, nudności i nadciśnienie. Wymaga pilnego porodu oraz monitorowania matki i płodu.

Profilaktyka anty-D

Immunoglobulinę anty-D 300 µg podaje się w 28. tygodniu ciąży oraz w ciągu 72 godzin po porodzie, jeśli matka jest Rh-ujemna, a dziecko Rh-dodatnie.

Zespół serotoninowy

Triada objawów: zmiany stanu psychicznego, hipertermia oraz nadmierna aktywność autonomiczna i nerwowo-mięśniowa z klonusem i hiperrefleksją. Leczenie: odstawienie leków, benzodiazepiny, w ciężkich przypadkach cyproheptadyna.

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Sztywność typu rury ołowianej, hipertermia, zaburzenia świadomości i podwyższone CK po lekach przeciwpsychotycznych. Leczenie obejmuje odstawienie leku, dantrolen, bromokryptynę i chłodzenie.

Clozapina

Lek wskazany w schizofrenii opornej na leczenie, po niepowodzeniu co najmniej dwóch innych leków przeciwpsychotycznych. Wymaga monitorowania liczby neutrofili z powodu ryzyka agranulocytozy.

Skala Centora

Ocena bólu gardła: gorączka >38°C, brak kaszlu, tkliwe powiększone węzły szyjne i wysięk na migdałkach po 1 punkcie; wiek 3–14 lat +1, wiek ≥45 lat −1.

SCORE2

Szacuje 10-letnie ryzyko zgonu sercowo-naczyniowego: <2,5% niskie, 2,5–7,5% umiarkowane, 7,5–15% wysokie, ≥15% bardzo wysokie; u osób ≥70 lat stosuje się SCORE2-OP.

Rozpoznanie nadciśnienia

Ciśnienie gabinetowe ≥140/90 mmHg w co najmniej dwóch pomiarach; ABPM 24-godzinne ≥130/80 mmHg, dzienne ≥135/85 mmHg; pomiary domowe ≥135/85 mmHg.

Resuscytacja dorosłych

Uciski klatki piersiowej 100–120/min na głębokość 5–6 cm, stosunek 30:2; adrenalina 1 mg co 3–5 minut; amiodarona 300 mg po trzecim wyładowaniu w migotaniu komór lub częstoskurczu bez tętna.

Anafilaksja

Adrenalina domięśniowo 0,5 mg w stężeniu 1 mg/mL w przednio-boczną powierzchnię uda, powtarzana co 5 minut; następnie płyny, tlen i monitorowanie parametrów życiowych.

Pakiet sepsy 1. godziny

Oznaczenie mleczanu, pobranie posiewów krwi, podanie antybiotyku o szerokim spektrum oraz rozpoczęcie płynoterapii krystaloidami 30 mL/kg przy hipotensji lub mleczanie ≥4 mmol/L.

Zgoda świadoma

Pacjent otrzymuje informacje o celu, przebiegu, ryzyku i alternatywach procedury; zgoda musi być dobrowolna i może zostać wycofana w każdej chwili. U pacjenta <16 lat wymagana jest zgoda opiekuna prawnego.

Tajemnica lekarska

Obejmuje wszystkie informacje o pacjencie. Wyjątki: zagrożenie życia lub zdrowia innych osób, choroby zakaźne podlegające zgłoszeniu, nakaz sądowy oraz przekazanie danych lekarzom sprawującym opiekę.

Oświadczenie woli pacjenta

Dokument funkcjonujący w Polsce od 2009 roku, sporządzany u notariusza lub w obecności dwóch świadków; pozwala wyrazić zgodę lub sprzeciw wobec przyszłych procedur medycznych.

Czułość i swoistość

Czułość to prawdziwie dodatnie wyniki podzielone przez wszystkich chorych; swoistość to prawdziwie ujemne podzielone przez wszystkich zdrowych. Wartość predykcyjna dodatnia zależy od częstości choroby w populacji.

Odporność stadna

Odsetek osób odpornych potrzebny do przerwania transmisji wynosi 1 − 1/R0. Dla odry R0 wynosi 12–18, dlatego konieczne jest zaszczepienie około 92–95% populacji.

Poziomy profilaktyki

Profilaktyka pierwotna zapobiega wystąpieniu choroby, np. przez szczepienia; wtórna polega na wczesnym wykrywaniu przez badania przesiewowe; trzeciorzędowa obejmuje rehabilitację i ograniczanie powikłań.

Jaskra ostrego zamknięcia kąta

Silny ból oka i głowy, widzenie aureoli wokół świateł, nudności, szeroka niereagująca źrenica i ciśnienie wewnątrzgałkowe >40 mmHg. Leczenie: acetazolamid dożylnie, pilokarpina, mannitol i pilna konsultacja okulistyczna.

ABCDE czerniaka

A - asymetria, B - nieregularny brzeg, C - niejednorodny kolor, D - średnica >6 mm, E - ewolucja zmiany. Podejrzane zmiany wymagają dermoskopii i biopsji wycinającej.

Borelioza

Wczesna postać objawia się rumieniem wędrującym; leczeniem z wyboru jest doksycyklina 100 mg dwa razy dziennie przez 14–21 dni, a u dzieci amoksycylina. Rutynowa profilaktyka po ukąszeniu kleszcza nie jest zalecana.