Położnictwo i ginekologia - decyzje o czasie i bezpieczeństwie
Zakres
Położnictwo i ginekologia sprawdzają prowadzenie ciąży fizjologicznej, rozpoznawanie stanów nagłych (krwawienie, stan przedrzucawkowy, ciąża pozamaciczna), antykoncepcję i profilaktykę raka szyjki macicy. Dużo pytań dotyczy decyzji o czasie porodu i bezpieczeństwa leków w ciąży.
Reguły
- Stan przedrzucawkowy: nadciśnienie ≥ 140/90 po 20. tygodniu plus proteinuria lub cechy uszkodzenia narządów; postać ciężka przy ≥ 160/110, trombocytopenii, zaburzeniach widzenia, bólu w nadbrzuszu. Leczenie: siarczan magnezu, leki hipotensyjne, poród jako jedyne ostateczne rozwiązanie.
- Ciąża pozamaciczna: ból, plamienie, dodatni beta-hCG i brak jamy macicy w USG; niestabilna hemodynamicznie - laparotomia.
- Cukrzyca ciążowa: diagnostyka testem 75 g OGTT między 24. a 28. tygodniem.
- Antykoncepcja: tabletki dwuskładnikowe są przeciwwskazane w migrenie z aurą, chorobie zakrzepowo-zatorowej oraz u palących po 35. roku życia.
- Profilaktyka raka szyjki: cytologia co 3 lata od 25. do 64. roku życia.
- KTG: tachysystolia i deceleracje późne wymagają reakcji, nie obserwacji.
Przykład
- tydzień ciąży, ciśnienie 165/110, białkomocz, ból głowy, trombocyty 90 000. Rozumowanie: ciężki stan przedrzucawkowy. Postępowanie: hospitalizacja, wlew siarczanu magnezu, labetalol lub nifedypina, steroidy dla płodu, decyzja o porodzie - po 34. tygodniu zwykle poród, przed 34. tylko przy zagrożeniu matki lub płodu.
Pułapki
- Nie podawać ACEI ani ARB w ciąży.
- Krwawienie w ciąży zawsze wymaga pilnej oceny, nawet bez bólu.
- Obrzęki bez nadciśnienia nie wystarczają do rozpoznania stanu przedrzucawkowego.
- Cytologia nie jest badaniem diagnostycznym - nieprawidłowy wynik wymaga kolposkopii.