Przedmiot dodatkowy (wybierany przez zdającego)
Przedmiot dodatkowy wybiera zdający; egzamin jest zdawany na poziomie rozszerzonym i ma inny charakter niż przedmioty obowiązkowe - sprawdza pogłębioną wiedzę oraz samodzielne rozumowanie w wybranej dziedzinie. W przypadku filozofii arkusz łączy analizę tekstu źródłowego, znajomość pojęć i stanowisk oraz dłuższą wypowiedź argumentacyjną.
Zasady
- Sprawdź aktualną informację CKE o przedmiocie: liczbę zadań, czas, dozwolone materiały i kryteria oceniania.
- W zadaniach z tekstem najpierw nazwij tezę, przesłanki i ukryte założenie; dopiero potem oceniaj argument.
- W wypracowaniu z filozofii nie streszczaj lektur - buduj własne stanowisko i odpieraj kontrargument.
- Odwołuj się do pojęć precyzyjnie: „ważność” to nie to samo co „prawdziwość”, a „wniosek” nie jest „przesłanką”.
Przykład
Tekst: „Wszyscy ludzie są śmiertelni. Sokrates jest człowiekiem. Zatem Sokrates jest śmiertelny.” Rozumowanie: to sylogizm w trybie Barbara; przesłanki są prawdziwe, a forma poprawna, więc argument jest i ważny, i solidny (sound). Gdyby wniosek brzmiał „Sokrates jest nieśmiertelny”, forma byłaby błędna mimo prawdziwych przesłanek.
Pułapki
Najczęściej gubione punkty to: brak wyraźnej tezy, mieszanie opisu z oceną, cytowanie bez analizy, pozorne konteksty i ignorowanie polecenia. W przedmiocie dodatkowym nie ma „bezpiecznego” progu 30% jak w przedmiotach obowiązkowych, więc każdy punkt ma znaczenie dla wyniku, choć egzamin dodatkowy nie decyduje o zdaniu matury.