Matura French cheat sheet
Matura French · Keep the key ideas within reach.
Rozumienie ze słuchu
Zadania typu prawda/fałsz: jedno zdanie = jedna informacja; szukaj w nagraniu dokładnie tej informacji, a nie ogólnego sensu.
Nagranie odtwarzane jest zwykle dwukrotnie; przy pierwszym słuchaniu zaznaczaj odpowiedzi ołówkiem, przy drugim weryfikuj.
Uwaga na parafrazy: w nagraniu 'nie stać mnie' = w zadaniu 'brakuje mi pieniędzy'; nie szukaj dosłownych słów.
Liczby i daty: zapisuj cyframi, sprawdź jednostki (euro, godzina, procent) i kierunek (wzrost/spadek).
Zadania z wyborem wielokrotnym: dwie opcje są zwykle prawdziwe w treści, ale tylko jedna odpowiada pytaniu.
Sygnały dyskursu: 'jednak', 'natomiast', 'właściwie' zapowiadają zmianę lub sprostowanie wcześniejszej informacji.
Przed słuchaniem przeczytaj pytania i podkreśl słowa kluczowe; przewiduj, jakiego typu informacji szukasz (osoba, miejsce, powód).
W zadaniach na dopasowanie mówców do wypowiedzi zwróć uwagę na intencję (prośba, skarga, propozycja), nie tylko temat.
Rozumienie tekstów pisanych
Czytaj pytania przed tekstem; w tekście szukaj akapitu zawierającego odpowiedź, nie czytaj wszystkiego jednakowo dokładnie.
Zadania na nagłówek akapitu: wybierz tezę obejmującą cały akapit, a nie szczegół z jednego zdania.
Prawda/fałsz: zdanie fałszywe często zawiera informację prawdziwą, ale przypisaną niewłaściwej osobie lub miejscu.
Luki w tekście: sprawdź spójność gramatyczną (rodzaj, liczba, przypadek) i logiczne powiązanie z zdaniem przed i po luce.
Wyrażenia referencyjne 'ten', 'taki', 'wówczas' odsyłają do wcześniejszej treści; ustal, do czego dokładnie.
W zadaniach z wyborem wielokrotnym odrzuć opcje sprzeczne z tekstem, nawet jeśli brzmią sensownie ogólnie.
Teksty użytkowe (ogłoszenia, regulaminy): zwróć uwagę na warunki ('pod warunkiem że', 'nie dotyczy', 'do wyczerpania').
Nie dodawaj wiedzy spoza tekstu; odpowiedź musi wynikać wyłącznie z podanych zdań.
Znajomość środków językowych
Czasowniki z przyimkami: zależeć od + dopełniacz, interesować się + narzędnik, skarżyć się na + biernik.
Tryb łączący po 'żeby': 'żeby' + osoba + czas przeszły (żebyś przyszedł), niebezpieczne jest 'żeby przyjdziesz'.
Stopniowanie nieregularne: dobry – lepszy – najlepszy; zły – gorszy – najgorszy; duży – większy – największy.
Liczebniki: 2–4 + mianownik liczby mnogiej (dwa koty), 5+ + dopełniacz liczby mnogiej (pięć kotów).
Aspekt: czynność jednorazowa/zakończona – czasownik dokonany (napisałem); powtarzalna/trwająca – niedokonany (pisałem).
Zdania warunkowe: 'jeśli' + czas teraźniejszy/przyszły; 'gdyby' + czas przeszły (gdybym miał).
Przyimki miejsca: w + miejscownik (w Warszawie), na + miejscownik (na stole), do + dopełniacz (do domu).
Zaimki osobowe w dopełnieniu: mnie, ciebie, jego/niego, ją/nią – po przyimku forma z 'n-' (do niego, z nią).
Wypowiedź pisemna
Każdy punkt z polecenia musi być rozwinięty w osobnym zdaniu lub dwóch; pominięty podpunkt to utrata punktów za treść.
Formy użytkowe: e-mail nieformalny – zwroty 'Cześć', 'Pozdrawiam'; list formalny – 'Szanowni Państwo', 'Z poważaniem'.
Długość: sprawdź limit słów w poleceniu; tekst krótszy o więcej niż 10% może stracić punkty za treść.
Spójność: używaj łączników (ponadto, jednak, dlatego, natomiast) na początku zdań, ale nie powtarzaj tego samego.
Bogactwo językowe: unikaj powtarzania 'bardzo', 'dobry', 'rzecz'; używaj synonimów i konstrukcji złożonych.
Poprawność: po napisaniu sprawdź końcówki przypadków, zgodność rodzaju i liczby oraz formy czasowników.
Wypowiedź argumentacyjna: teza – argument – przykład – wniosek; każdy akapit = jedna myśl.
Nie kopiuj całych zwrotów z tekstu źródłowego; parafrazuj własnymi słowami.