285 słów bez kontrargumentu: co ratować w ostatnich pięciu minutach
Uczeń pisze rozprawkę na poziomie rozszerzonym: 200–250 słów, temat „Sollen Handys in der Schule verboten werden?”. Wymagania z arkusza: przedstaw stanowisko, podaj dwa argumenty z uzasadnieniem, odnieś się do kontrargumentu, sformułuj wniosek. Uczeń ma 35 minut i chce zostawić 5 na sprawdzenie. Po 30 minutach tekst ma 285 słów: wstęp o rozwoju technologii, trzy argumenty przeciw zakazowi, anegdota o koleżance, która „sitzt immer auf dem Handy”, sześć zdań zaczynających się od „Ich denke, dass…”, brak kontrargumentu i brak wniosku. Zostało 5 minut. Uczeń waha się, czy dopisać zakończenie, czy skracać tekst, bo „słyszał, że za przekroczenie limitu obcinają punkty”. W kryteriach oceniania przekroczenie limitu nie jest karane osobno, ale czas i błędy są.
1. Uszereguj problemy tego tekstu według kryteriów oceniania. Które kryterium straci najwięcej punktów i dlaczego?
Read the worked answer
Najpierw treść: brak kontrargumentu i brak wniosku to niezrealizowane elementy polecenia - niezależnie od tego, jak dobrze napisane są akapity o zaletach telefonu. Potem spójność i logika: anegdota o koleżance nie pełni funkcji argumentu, a tekst urywa się bez domknięcia, więc czytelnik nie wie, jakie jest stanowisko autora.
Dalej zakres środków językowych: sześć razy „Ich denke, dass…” to jeden wzorzec, nie różnorodność; brakuje wyrażeń typu „einerseits … andererseits”, „zwar … doch”, „aus meiner Sicht”.
Najmniej ucierpi poprawność: przy 285 słowach błędów będzie więcej, ale to skutek uboczny, nie główny problem. Kolejność interwencji: treść → spójność → zakres → poprawność. Odwrotna kolejność (np. szlifowanie końcówek przy braku wniosku) to klasyczne marnotrawstwo ostatnich minut.
2. Co zrobić w pozostałe 5 minut: dopisać wniosek czy skracać? Podaj konkretny plan z liczbą słów.
Read the worked answer
Najpierw wniosek, bo brak zakończenia to pewna strata w treści, a skracanie nic nie odda, jeśli elementu nie ma. Plan na 5 minut:
- 2 minuty - wniosek z dwóch zdań, ok. 25 słów, wracający do stanowiska: „Insgesamt bin ich der Meinung, dass ein komplettes Verbot zu weit geht, dass aber klare Regeln nötig sind.”
- 2 minuty - wyciąć anegdotę (ok. 30–35 słów) i jedno zdanie ze wstępu o „Entwicklung der Technologie” (ok. 15 słów). To zwalnia miejsce i usuwa element bez funkcji.
- 1 minuta - zamienić dwa „Ich denke” na „Meiner Meinung nach” i „Aus meiner Sicht” oraz sprawdzić końcówki.
Efekt: ok. 250 słów i wszystkie cztery elementy polecenia obecne. Brak bezpośredniej kary za długość nie oznacza, że długość jest neutralna - długi tekst bez kontrargumentu wypada gorzej niż krótszy i kompletny.
3. Jak wpleść kontrargument w dwóch zdaniach, nie tracąc własnego stanowiska? Podaj gotową ramę językową.
Read the worked answer
Rama: „Zwar wird oft angeführt, dass …, doch …” + „Allerdings zeigt sich in der Praxis, dass …”. Przykład: „Zwar wird oft angeführt, dass Handys im Unterricht ablenken, doch ein Verbot löst das Problem nicht, sondern verschiebt es nur. Allerdings zeigt sich in der Praxis, dass klare Regeln und handyfreie Zonen während der Prüfungen besser funktionieren als ein komplettes Verbot.”
Dwie zasady:
- Kontrargument trzeba nazwać po imieniu, a nie zastąpić formułą „niektórzy mają inne zdanie”.
- Po „doch” lub „allerdings” trzeba wrócić do własnej tezy - inaczej rozprawka czyta się jak brak stanowiska.
Jedno takie dwuzdaniowe ogniwo wystarcza, by spełnić wymóg. Nie trzeba poświęcać mu całego akapitu - chodzi o odniesienie się do kontrargumentu, nie o jego rozbudowaną analizę.