Riyaziyyat: cəbr, həndəsə və məntiqi məsələlər
Əsas anlayışlar
Riyaziyyat bölməsi hesab əməlləri, faiz və nisbət məsələləri, tənliklər və bərabərsizliklər, funksiya və qrafiklər, həmçinin planimetriya (üçbucaq, dördbucaq, çevrə) və sadə stereometriya elementlərini əhatə edir. Namizəd ifadələri sadələşdirməyi, vuruqlara ayırmağı, kvadrat tənliyin diskriminantını və Vyeta teoremini tətbiq etməyi, oxşarlıq və Pifaqor teoremindən istifadə etməyi bacarmalıdır. Söz məsələlərində əsas bacarıq şərti riyazi modelə çevirməkdir: naməlumu işarələmək, verilənlər arasında əlaqəni tənlik kimi yazmaq və alınan cavabı məsələnin məntiqi çərçivəsində yoxlamaqdır.
Tələlər
Tez-tez rast gəlinən səhvlər: (1) faiz məsələlərində artımın hansı bazaya görə hesablandığını qarışdırmaq; (2) bərabərsizliyi mənfi ədədə vurduqda işarənin çevrilməsini unutmaq; (3) həndəsi fiqurun sahə və perimetr düsturlarını qarışdırmaq; (4) ölçü vahidlərini (sm, m, dəqiqə, saat) uyğunlaşdırmamaq; (5) cavab variantları arasında "yaxın" ədədi seçmək əvəzinə dəqiq hesablamanı yoxlamamaq. Həndəsədə şəkil verilməsə belə, məsələnin mətnindən fiqurun quruluşunu canlandırmaq lazımdır.
İşlənmiş nümunə
Məsələ: ədədin 20%-i 12-dirsə, ədədin özünü tapın. Qayda: faiz məsələsində "hissə = faiz × bütöv" əlaqəsini yazın. Burada 0,20 · x = 12, deməli x = 12 : 0,20 = 60. Yoxlama: 60-ın 20%-i 12-dir - cavab məntiqlidir. Bu sadə yoxlama addımı imtahan şəraitində səhvlərin böyük hissəsini aradan qaldırır.
Praktik məsləhət
Hər məsələdə əvvəl verilənləri və tələb olunanı ayrı-ayrı sətirlərdə yazın; sonra düsturu seçin, yalnız sonda ədədləri yerinə qoyun. Bu ardıcıllıq diqqəti artırır və vaxt itkisini azaldır.