Riyaziyyat: hesab əməlləri, tənliklər və həndəsə
Əsas anlayışlar
Riyaziyyat bölməsi hesab əməlləri, kəsr və faiz, nisbət və mütənasiblik, xətti tənliklər, kvadrat tənliklər, funksiya anlayışı, həndəsi fiqurların sahə və perimetri, bucaqlar və oxşarlıq üzərində qurulur. İmtahanda hesablama sürəti ilə yanaşı, şərtin düzgün riyazi dilə çevrilməsi yoxlanılır.
Tələlər
Ən çox rast gəlinən səhv – faiz məsələlərində bazanın dəyişməsini nəzərə almamaq: qiymət əvvəl 20% artıb, sonra 20% azalırsa, nəticə ilkin qiymət deyil, 0,96 hissəsidir. İkinci tələ – kəsrli tənlikdə məxrəci sıfır edən kökü yoxlamamaq; cavabı mütləq ilkin tənlikdə yerinə qoyun. Üçüncü tələ – həndəsədə vahidlərin qarışdırılması: uzunluq santimetrlə, sahə isə kvadrat santimetrlə verilməlidir. Dördüncü tələ – “ən azı”, “çoxu” kimi ifadələri bərabərlik kimi qəbul etmək; onlar bərabərsizlik yaradır.
İşlənmiş nümunə
Məhsulun qiyməti 80 manatdır. Əvvəl 25% artır, sonra yeni qiymətdən 20% endirim edilir. Yekun qiymət: 80 × 1,25 = 100; 100 × 0,80 = 80 manat. Qayda: ardıcıl faiz dəyişmələrini vurma əmsalları ilə hesablayın – toplama və çıxma ilə deyil. Bu üsul həm sürətli, həm də səhvsizdir.