Maatschappelijk domein (B1): taal in het openbare leven
Het Maatschappelijk domein toetst of je je zelfstandig redt in het openbare leven: contact met de gemeente, de huisarts, de woningcorporatie, het openbaar vervoer, de Belastingdienst of het buurthuis. Je krijgt lees- en luistertaken met brieven, formulieren, folders en omroepberichten, en schrijf- en spreektaken zoals een afspraak maken, informatie opvragen of een klacht indienen. Op B1 ligt de nadruk op taalhandelingen - wat doe je met de tekst - en op het register dat bij de situatie past.
Wat je moet beheersen
- Taalhandelingen herkennen. Elke tekst informeert, verzoekt, waarschuwt, nodigt uit of klaagt. Vraag je bij elke opgave af wat de afzender van jou verwacht.
- Instantietaal. Besluit, aanvraag, bezwaar, beroep, termijn, kenmerk, bijlage, ontvangstbevestiging, BSN, woningcorporatie. Leer ze in een vaste combinatie: bezwaar maken tegen een besluit binnen zes weken.
- Voorwaarden en signaalwoorden. Tenzij, mits, indien, op voorwaarde dat, gebeurt dit niet dan, uiterlijk, binnen bepalen meestal het juiste antwoord. Markeer ze eerst.
- Register. Bij instanties: u, aanhef Geachte heer Jansen, of Geachte heer, mevrouw, en afsluiting Met vriendelijke groet,. Bij buren en vrienden: je/jij.
- Concreet schrijven. Wie je bent, wat er gebeurde met datum, wat je wilt en binnen welke termijn.
Uitgewerkt voorbeeld
Uw aanvraag voor een parkeervergunning hebben wij op 3 maart ontvangen. Omdat het kenteken niet op uw naam staat, kunnen wij de aanvraag niet in behandeling nemen. Stuurt u ons binnen twee weken een kopie van het kentekenbewijs? Gebeurt dit niet, dan wijzen wij de aanvraag af.
Wat moet je doen om afwijzing te voorkomen?
- Omdat het kenteken niet op uw naam staat geeft de reden: de aanvraag ligt stil.
- Binnen twee weken is de deadline - niet "zo snel mogelijk" en niet de bezwaartermijn van zes weken.
- Gebeurt dit niet, dan wijzen wij af geeft het gevolg.
Antwoord: binnen twee weken een kopie van het kentekenbewijs opsturen.
Valkuilen
- De bezwaartermijn van zes weken invullen waar de brief twee weken noemt.
- Bezwaar (bij de instantie zelf) en beroep (bij de rechter) door elkaar halen.
- Vaste formules letterlijk uit je eigen taal vertalen; gebruik de Nederlandse chunks.
- Een antwoord kiezen dat logisch klinkt maar niet in de tekst staat.
- In schrijftaken de aanhef, de concrete vraag of de deadline vergeten.