CNaVT B2 (PPT) common mistakes
CNaVT B2 (PPT) · Understand the traps and how to avoid them.
De kandidaat schrijft een betoog of zakelijke brief in dezelfde losse, informele toon als een WhatsApp-bericht aan een collega, met afkortingen, spreektaal en emoji's, terwijl de opdracht een formeel professioneel register vraagt.
Kandidaten oefenen vooral met informeel Nederlands en schatten het verschil tussen 'je/jij' en 'u', tussen spreektaal en schrijftaal, onvoldoende in voor een professionele context. Ze letten op inhoud en vergeten dat register een expliciet beoordeeld criterium is.
What to do instead
Bouw een vaste checklist op register: aanspreking, aanhef, slotformule, gebruik van 'u', vermijden van afkortingen en spreektaal. Oefen met het herschrijven van dezelfde boodschap in twee registers en laat een medekandidaat aanwijzen waar de toon nog te informeel is.
De kandidaat beantwoordt maar de helft van de deelvragen in een schrijfopdracht, bijvoorbeeld wel het voorstel maar niet de gevraagde onderbouwing of het tegenargument, waardoor de taak niet volledig is uitgevoerd.
Onder tijdsdruk leest de kandidaat de opdracht eenmaal, begint meteen te schrijven en verliest de opsomming van eisen uit het oog. De taakvervulling wordt per deelvraag beoordeeld en onvolledigheid kost direct punten.
What to do instead
Markeer voor het schrijven elke expliciete eis in de opdracht en nummer ze. Vink na het schrijven elke eis af in de tekst. Reserveer de laatste vijf minuten uitsluitend voor deze controle op taakvolledigheid.
De kandidaat gebruikt in het mondelinge deel losse, onsamenhangende zinnen zonder signaalwoorden en zonder duidelijke structuur (geen inleiding, geen afronding), zodat de examinator de samenhang moeilijk kan volgen.
Kandidaten richten zich op woordenschat en grammatica en vergeten dat coherentie en structuur apart worden beoordeeld. Spanning en tijdsdruk versterken het springen tussen onderwerpen.
What to do instead
Oefen een vaste gespreksstructuur: standpunt, twee argumenten, voorbeeld, conclusie. Train met verbindingswoorden als 'ten eerste', 'daarentegen', 'kortom'. Neem jezelf op en tel hoeveel signaalwoorden je daadwerkelijk gebruikt.
De kandidaat past de grammaticale regels voor woordorde niet toe in lange zinnen: de persoonsvorm staat op de verkeerde plaats in bijzinnen, bij inversie of na een vooropgeplaatst bijwoord, wat de zin ongrammaticaal maakt.
In spreektaal en korte zinnen gaat de woordorde goed, maar zodra de kandidaat complexe professionele zinnen bouwt met bijzinnen en inversie, valt hij terug op de moedertaalvolgorde.
What to do instead
Oefen gericht met drie patronen: hoofdzin met inversie, bijzin met werkwoord aan het eind, en bijwoordelijke bepaling vooraan. Herschrijf foutieve zinnen uit eigen werk en benoem telkens de regel die je toepast.
De kandidaat leest bij een leestaak alleen de vraag en zoekt naar een letterlijke woordmatch in de tekst, zonder de alinea in context te lezen, en kiest daardoor een antwoord dat feitelijk niet klopt of te ruim is.
Dit is een snelle strategie die bij eenvoudige teksten werkt, maar bij B2-teksten met impliciete informatie, meningen en tegenstellingen juist misleidt. Kandidaten onderschatten hoeveel tekstbegrip nodig is.
What to do instead
Lees eerst de hele alinea rond het trefwoord en bepaal de hoofdgedachte. Let op signaalwoorden van tegenstelling en nuancering. Formuleer het antwoord eerst in eigen woorden en vergelijk dat pas daarna met de opties.
De kandidaat vult bij een gatentekst of invuloefening een woord in dat grammaticaal past maar lexicaal niet klopt, bijvoorbeeld een synoniem met een andere collocatie of een verkeerde vaste combinatie.
Kandidaten kiezen op basis van globale betekenis en niet op basis van vaste combinaties en contextuele passendheid. Collocaties worden zelden expliciet geoefend.
What to do instead
Leer woorden in combinatie: noteer bij elk nieuw woord twee vaste combinaties en een voorbeeldzin. Oefen met collocatiepatronen in zakelijke teksten, zoals 'een beslissing nemen', 'verantwoordelijkheid dragen', 'een deadline halen'.
De kandidaat spreekt in het mondelinge examen te snel en met veel aarzelingen, herstelt zichzelf steeds of valt terug op de moedertaal bij een woord dat ontbreekt, waardoor de vlotheid en verstaanbaarheid kelderen.
Zenuwen en de angst voor fouten leiden tot een hoge spreeksnelheid en tot code-switching. Kandidaten hebben nooit geoefend met een strategie voor ontbrekende woorden.
What to do instead
Train een rustig tempo en oefen omschrijvingen: beschrijf het ontbrekende begrip in plaats van te wisselen naar je moedertaal. Neem jezelf op, tel herstelbewegingen en herhaal de opname tot het aantal daalt.
De kandidaat geeft in een discussie of presentatie alleen een mening zonder onderbouwing, voorbeeld of nuancering, en reageert niet op de tegenwerping van de gesprekspartner.
Kandidaten bereiden argumenten voor maar niet de interactie. Ze richten zich op wat ze zelf willen zeggen en luisteren onvoldoende naar de gesprekspartner.
What to do instead
Oefen de drieslag standpunt-argument-voorbeeld en de reactie daarop: erken het punt van de ander, nuanceer en weerleg. Train met een gesprekspartner die bewust tegenwerpt en oefen vaste formuleringen voor instemmen en tegenspreken.
De kandidaat schrijft te veel tekst en besteedt zoveel tijd aan één opdracht dat de tweede opdracht of de controlefase wegvalt, waardoor een hele taak onvolledig blijft.
Kandidaten plannen niet en hebben geen idee van hun schrijftempo. De neiging om de eerste tekst te perfectioneren kost het grootste deel van de tijd.
What to do instead
Doe getimede proefschrijfsessies en meet je tempo. Verdeel de tijd vooraf in blokken: lezen en plannen, schrijven, controleren. Houd een strikte tijdslimiet per opdracht aan en oefen met een kortere, volledige tekst in plaats van een perfecte lange.
De kandidaat gebruikt in zakelijke correspondentie een verkeerde aanhef of afsluiting, bijvoorbeeld 'Geachte heer/mevrouw' bij een bekende collega of 'Hoi' in een formele klachtbrief, en mengt daarbij inconsistent 'u' en 'je'.
De conventies van Nederlandse zakelijke correspondentie zijn cultuurafhankelijk en worden niet systematisch onderwezen. Kandidaten kopiëren wat ze toevallig tegenkomen.
What to do instead
Leer de vaste paren: informeel 'Beste ...' met 'Groeten' en 'je', formeel 'Geachte ...' met 'Met vriendelijke groet' en 'u'. Maak een eigen naslagkaart en controleer elke brief op consistentie in aanspreekvorm.