Iterar ou conxelar o deseño a tres semanas da feira
Unha empresa de Mos fabrica un utensilio de cociña cun mango de elastómero sobre núcleo de PP para abrir envases de conserva. Na validación do prototipo con 12 persoas (24-78 anos, catro con forza de prensión reducida) obtivéronse estes resultados: 9 usuarios notaron que o polgar esvaraba; 4 con presa reducida non acadaron o par necesario; o par medido para abrir unha lata de 400 g é de 3,2 N·m, fronte aos 2,0 N·m do produto de referencia do mercado. O enxeñeiro de produción quere conxelar o deseño xa para lanzar o molde (24.000 €) e chegar á feira sectorial en tres semanas; un cambio posterior ao utillaxe estímase en 5.000-7.000 € e catro semanas de atraso. A empresa non ten protocolo de probas escrito nin criterios de aceptación definidos, e a dirección pide unha decisión argumentada.
1. Toma posición: conxelar ou iterar? Constrúe a decisión con datos e explicita o custo de cada erro, ademais do plan de validación rápida que cabe en tres semanas.
Read the worked answer
Clasificación dos achados por severidade. O par insuficiente en catro usuarios con presa reducida non é cosmético: é unha barreira de uso e un risco (a lata ten bordo cortante) que afecta a un segmento enteiro, non a un caso illado. O esvaramento do polgar é moderado pero incide na seguridade. Se o produto se lanza así, o fallo chega ao mercado e documéntase en forma de devolucións e reseñas, non de aprendizaxe.
Custo comparado. Conxelar agora: 24.000 € de molde + 5.000-7.000 € de modificación despois + catro semanas de atraso, e un produto que falla no segmento crítico. Iterar agora: dúas ou tres variantes de mango impresas en 3D ou mecanizadas (centos de euros) e 5-8 usuarios. A asimetría é enorme.
Plan de 10 días:
- Días 1-2: tres variantes de mango con diámetro 34/38/42 mm, textura superficial e apoio de polgar; material en 40-50 Shore A.
- Días 3-5: impresión 3D e mecanizado; montaxe sobre o mecanismo real, non sobre maqueta.
- Días 6-8: proba formativa con 6-8 usuarios, incluídos dous con presa reducida. Tarefa: abrir tres latas de 400 g. Medir par cun dinamómetro de mango e rexistrar esvaramento.
- Criterio de aceptación: mediana ≤ 2,2 N·m e ningunha perda de presa.
- Días 9-10: decisión e especificación pechada para o molde.
Risco residual. Se ningunha variante acada o criterio, entón si se conxela a versión actual para a feira (a feira admite prototipos), cunha nota de uso e unha v2 planificada. O que non é aceptable é conxelar sen probar: seria converter unha incerteza coñecida nun custo garantido.
2. Estructura o proceso de deseño con fases, entregables e portas de decisión, e di que recortarías para cumprir o prazo e que non recortarías nunca.
Read the worked answer
Estrutura mínima viable (aínda que non haxa protocolo escrito, escríbese nunha páxina):
- Definición: ferramenta base, público, requisitos. Entregable: PDS dunha páxina con 5 requisitos e as súas métricas (par máximo, diámetro, peso, limpeza, custo). Porta: aprobación da dirección.
- Ideación: alternativas de agarre e de transmisión de par. Entregable: 3 conceptos con bosquexos e análise funcional. Porta: matriz de selección con criterios ponderados.
- Prototipado: modelos funcionais. Entregable: 3 variantes físicas.
- Verificación: proba con usuarios e medición. Entregable: informe con datos e decisión. Porta: criterio de aceptación cuantificado.
- Industrialización: DFM/DFA, molde, especificación. Entregable: plano e ficha de material.
Que recortaría para tres semanas: exploración estética e variantes de CMF; número de conceptos (de 8 a 3); estudos de mercado longos; renderizados de presentación; variantes de packaging.
Que non recortaría nunca: definición de requisitos de seguridade; verificación co segmento crítico (persoas con presa reducida); análise DFM básica antes de abrir molde; instrucións de uso. Nunca se recorta a verificación, porque é o que evita o custo de 5.000-7.000 €.
Observación metodolóxica: o problema de fondo da empresa non é o prazo, é a ausencia de criterios de aceptación. Sen métrica previa, calquera resultado de proba é interpretable. A matriz de selección e o PDS dunha páxina son entregables de baixo custo e alto retorno que se poden producir en dous días.
3. Fai unha análise funcional do produto (funcións de uso, ergonómicas e de estima) e traduce o achado nun requisito de deseño con métrica e valor.
Read the worked answer
Descomposición funcional:
- Función principal: abrir e despresurizar o envase.
- Funcións de uso: agarrar, transmitir par sen esvarar, protexer a man do bordo cortante, permitir limpeza, permitir almacenamento e colgado, identificar o produto.
- Funcións ergonómicas: adaptarse a distintas dimensións de man, funcionar con presa reducida, non requirir forza excesiva, non xerar puntos de presión.
- Funcións de estima: transmitir robustez e calidade, durabilidade percibida, coherencia coa cociña doméstica.
Análise do fallo. A función «transmitir par» é a que falla. As hipóteses causais son varias e débense medir, non supoñer: diámetro de mango pequeno (menor brazo de panca), material demasiado duro (menor área de contacto), superficie lisa (baixo coeficiente de fricción, agravado con auga ou aceite), apoio de polgar inexistente. O dato de 3,2 N·m fronte a 2,0 N·m do referente dá a magnitude do problema, non a causa.
Tradución a requisito (formato métrica + valor):
O usuario debe abrir unha lata de 400 g cun par ≤ 2,0 N·m, sen esvaramento, en 3 de 3 ensaios, cunha soa man, no 90 % dos usuarios do segmento incluíndo persoas con presa reducida.
Métricas asociadas: par medido con dinamómetro (N·m), diámetro efectivo do mango (mm), coeficiente de fricción en condición húmida e graxa, tempo de tarefa, taxa de éxito. Ensaios: en seco, con auga e con aceite, porque a cociña é o contexto real.
Por que así: un requisito sen métrica non é verificable e, polo tanto, non permite decidir se o deseño está listo. Ese é exactamente o oco que deixou pasar o fallo ata o prototipo.