Etiqueta de viño de 70 × 100 mm: lexibilidade legal, tipografía e licenzas
Unha adega do Ribeiro lanza un viño cunha etiqueta de 70 × 100 mm, offset sobre estucado mate, catro tintas e verniz. O estudo propón: nome da marca nunha Didone ultra-condensada (tipo Bodoni Poster) a 30 pt; denominación de orixe a 6 pt en versalitas con tracking negativo; listaxe de ingredientes e declaración de alérxenos a 4 pt en cian 100 % sobre branco. A etiqueta verase na man a 30-50 cm e na estantería a 1,5-2 m; a botella é de vidro verde escuro. No sector trabállase cun limiar de 1,2 mm de altura de x para as mencións obrigatorias, que hai que verificar co consello regulador. O cliente comprou unha licenza desktop da tipografía por 45 € e quere usala tamén na web e nunha app de realidade aumentada que lerá a etiqueta.
1. Avalía as decisións tipográficas en función do seu uso (display vs texto) e dá unha especificación corrixida con números: tamaño mínimo, familia, tracking, xerarquía e cor/tinta.
Read the worked answer
O nome a 30 pt en Didone ultra-condensada: como display funciona. Unha Didone de alto contraste sobre estucado mate a 30 pt conserva os fíos; por baixo de 10-12 pt os trazos finos rompen ou desaparecen na impresión. É unha elección viable só para a marca.
A denominación de orixe a 6 pt en versalitas con tracking negativo: 6 pt = 2,12 mm de corpo; cunha altura de x de 0,47, dá ≈ 1,0 mm, por baixo do limiar de 1,2 mm. O tracking negativo pecha os contadores e as versalitas suprimen a silueta da palabra, que é o principal apoio de recoñecemento.
O texto legal a 4 pt: 4 pt = 1,41 mm de corpo, cunha altura de x de ≈ 0,7 mm. É menos da metade do exixible. A iso engádese cian 100 % sobre branco, cuxo ratio de contraste rolda 2:1-2,5:1: insuficiente mesmo se o tamaño fose correcto. E a catro tintas, un texto de 4 pt ten risco real de rexistro.
Especificación corrixida:
- Familia: unha sans ou unha serif de eixo moderno con altura de x ≥ 0,50 e trazos de grosor medio para todo o informativo; a Didone resérvase para a marca.
- Corpos: marca 30 pt; tipo de viño 12-14 pt; denominación de orixe 10-12 pt; legal ≥ 7 pt (2,5 mm), coa comprobación de que a altura de x acada 1,2 mm.
- Tracking: normal ou +5 a +10 ‰ nos corpos pequenos; nunca negativo.
- Maiúsculas: só en elementos curtos, nunca en frases legais.
- Tinta: texto legal a unha soa tinta escura (negro ou un spot), non a catro cores.
Se o espazo non dá, a decisión de deseño é ampliar a etiqueta ou engadir contratiqueta. Reducir o legal por debaixo do limiar non é unha opción gráfica.
2. Resolve a cuestión da licenza tipográfica: que permite e que non a licenza desktop de 45 €, que riscos asume a adega e que alternativas hai.
Read the worked answer
Que permite. Unha licenza desktop estándar cobre a instalación nun número determinado de ordenadores e a saída impresa deseñada con ela (a etiqueta). Isto é o que o estudo xa ten.
Que non permite. Non cobre a incorporación do ficheiro tipográfico nun sitio web mediante @font-face (necesita licenza webfont, normalmente facturada por páxinas vistas), nin a incrustación no binario dunha app (a app de realidade aumentada empaqueta a fonte e redistribúea, o que require licenza de app ou de embedding), nin o uso en servidor para xerar imaxes ou PDF dinámicos.
Riscos. Auditoría da fundición, retirada da fonte, custos imprevistos en plena campaña e, sobre todo, dependencia: a adega non posúe a fonte e o seu uso futuro queda condicionado por un terceiro. O risco non é administrativo, é de continuidade da marca.
Alternativas, por orde de simplicidade:
- Ampliar a licenza: comprar webfont e licenza de app. Hai que cuantificar páxinas vistas e número de usuarios/dispositivos, porque a factura pode superar amplamente os 45 €.
- Fonte de código aberto con licenza SIL OFL: permite incrustación en web e apps. Verificar cobertura de glifos para galego e portugués (ã, ç, ñ, ¿, ¿), pesos dispoñibles e calidade do deseño en corpos pequenos.
- Fonte a medida ou modificación licenciada: a fundición debe autorizar expresamente a obra derivada; é a opción que dá exclusividade, pero encarece e alonga prazos.
Recomendación. Manter a Didone licenciada só para o logotipo (onde se pode converter a curvas e fixar o debuxo) e resolver o sistema con fonte aberta correctamente licenciada. Ademais, a app de AR non debe depender da tipografía para recoñecer a etiqueta: iso é unha decisión técnica que se toma antes de deseñar.
3. A etiqueta debe funcionar a 1,5-2 m en estantería e a 30 cm na man, nun formato de 70 × 100 mm e con só catro tintas. Como resolves esa dobre distancia? Xustifica as decisións de cor e de xerarquía.
Read the worked answer
Dúas velocidades de lectura. En estantería hai recoñecemento (menos de 2 segundos, visión periférica, competencia visual ao lado); na man hai información (lectura secuencial a 30-50 cm). Nun formato tan pequeno non se poden optimizar as dúas cousas co mesmo recurso: hai que separar zonas.
Zona de estantería (60-70 % da superficie superior). Un campo de cor sólida, cunha silueta forte, e a marca invertida en grande. A 1,5-2 m o que funciona é a masa de cor e a mancha da palabra, non a tipografía pequena. Aquí si ten sentido a Didone a 30 pt, con contadores amplos e contraste alto contra o campo. Co vidro verde escuro, se se imprime sobre transparente a cor apágase: base de branco de cobertura na zona de texto, asumindo o custo da tinta extra.
Zona de información (parte inferior). Fondo claro, tinta escura a unha soa pasada, corpo ≥ 7 pt, aliñación á esquerda ou centrada, interliñado xeneroso. Nada de texto invertido pequeno nin de catro tintas en corpo pequeno: a miúdo o que falla non é o deseño senón o rexistro da máquina.
Cor e tinta. Catro tintas abondan se se usan con disciplina: unha cor de campo, negro para todo o informativo e unha cor de acento (non dúas). Limitar a cobertura total de tinta (TAC ≤ 300 %) para evitar repintes e problemas de secado en estucado mate. Verniz mate: evita reflexos en iluminación de tenda, pero retén pegadas; valorar verniz selectivo só na zona da marca.
Verificación antes de tirar. Proba de preimpresión a tamaño real, en botella real e coas dúas distancias: identificación da marca a 2 m por parte de 3-5 persoas alleas ao proxecto e lectura do legal a 30 cm con boa luz. É a única forma de saber se a xerarquía funciona fóra da pantalla.