Fundamentos e evolución histórica do deseño
A PAU de Deseño avalia neste bloque se sabes situar movementos, obras e autores no seu contexto técnico e social, e xustificar decisións de deseño con criterios históricos. A pregunta típica pide identificar unha achega, comparar dúas solucións ou explicar a relación entre forma, material e produción.
Eixes cronolóxicos
- Arts and Crafts (segunda metade do século XIX): William Morris e John Ruskin reaccionan contra a produción industrial e reivindican o oficio, a calidade e a comunidade; o resultado é fermoso pero caro e pouco democrático.
- Art Nouveau / Modernismo: liña orgánica e unidade entre arquitectura, moble e gráfica; nomes como Guimard, Gaudí ou Mucha. É unha resposta urbana e burguesa, non unha simple decoración.
- Deutscher Werkbund (1907): debate entre normalización industrial (Muthesius) e liberdade artística (van de Velde); Behrens e a identidade corporativa da AEG.
- Bauhaus (1919-1933): Gropius, curso preliminar, obradoiros e integración arte-técnica. Non é un estilo único: conviven experimentación formal e prototipos para a industria.
- Escola de Ulm (1953-1968): deseño sistemático, semiótica e colaboración con Braun; pon o acento na metodoloxía e na lexibilidade.
- Posguerra e posmodernidade: Olivetti, Eames e Braun consolidan o deseño de consumo; Memphis e Venturi critican o funcionalismo con cor, cita e ironía.
- Dixital: Macintosh (1984) e a autoedición desprazan parte do traballo gráfico ao escritorio.
Claves para xustificar
Distingue oficio/industria, prototipo/serie, forma/función, autoría/anonimato e novidade/adaptación. Unha obra é histórica non por ser antiga, senón por resolver un problema cos medios do seu tempo.
Exemplo razoado
Compara a cadeira Thonet n.º 14 (1859) coa cadeira Wassily de Marcel Breuer (1925-26). A Thonet usa madeira curvada ao vapor, poucas pezas e parafusos, e permite desmontaxe e envío plano: industrializa o moble e abarata o transporte. A Wassily usa tubo de aceiro inspirado no manillar de bicicleta e tiras de tecido: explora un material novo e unha estética de transparencia, pero non nace co mesmo obxectivo de produción masiva barata. A comparación correcta fala de proceso, material e programa, non só de forma.
Erros que custan puntos
Chamar 'estilo Bauhaus' a calquera obxecto xeométrico; confundir Arts and Crafts con Art Nouveau; atribuír a Bauhaus a un único autor; aplicar criterios actuais de sustentabilidade sen contexto; ou describir unha obra sen dicir que problema resolvía.