Elementos e principios da linguaxe visual e do deseño
Este bloque comproba se dominas a percepción visual e sabes explicar por que unha composición funciona. A PAU pide identificar elementos, aplicar principios, recoñecer leis gestálticas e xustificar decisións de cor, xerarquía e espazo.
Elementos básicos
Punto, liña, plano, forma, textura, valor e cor. A forma pode ser figurativa ou abstracta, xeométrica ou orgánica, positiva ou negativa. A cor descríbese por matiz, valor e saturación; distingue síntese aditiva (RGB, pantalla) e subtractiva (CMYK, impresión). O círculo cromático permite esquemas complementarios, análogos e triádicos, pero o contraste tamén se xoga con valor e temperatura.
Principios de composición
- Equilibrio: simétrico, asimétrico ou radial. Non é sinónimo de simetría.
- Xerarquía: o ollo debe saber que ler primeiro, segundo e terceiro.
- Contraste: tamaño, valor, cor, orientación ou tipografía; serve para separar e destacar.
- Ritmo e repetición: secuencias e intervalos que guían a lectura.
- Proporción e escala: relación entre partes e co corpo humano.
- Unidade e variedade: suficiente coherencia sen monotonía.
- Figura-fondo: a forma debe separarse claramente do seu contorno.
Gestalt e semiótica
Proximidade, semellanza, continuidade, peche, destino común e pregnancia explican agrupamentos. Un signo une significante e significado; o icono comparte semellanza, o índice ten conexión causal e o símbolo é convencional. Isto permite analizar logos e pictogramas sen reducir todo a 'gusta ou non gusta'.
Exemplo razoado
Un cartel para unhas xornadas de arquitectura usa un círculo negro grande, unha retícula fina e tres liñas de texto. O círculo actúa como figura e punto de entrada; a retícula dá orde e suxire plano técnico; o texto sitúase nunha columna á dereita para crear contraste de masa e aire. A xerarquía resólvese con tamaño e peso: título, data, lugar. Se o círculo tapase o título, habería conflito figura-fondo e a mensaxe perdería lexibilidade.
Erros que custan puntos
Confundir equilibrio con simetría; usar contraste como sinónimo de cor; xustificar unha composición só con 'é máis bonita'; esquecer o espectador e a distancia de lectura; ou aplicar as leis Gestalt sen relacionalas coa percepción real.