Léitheoireacht
Léitheoireacht
Déantar measúnú ar thuiscint ar théacsanna liteartha, meán agus feidhmiúla: scéal, dán, alt nuachta, blag, litir, fógra. Ní leor focal a aithint; caithfidh tú brí a bhaint amach, fianaise a aimsiú agus tátal a dhéanamh.
Straitéisí
- Léigh go tapa ar dtús: teideal, fotheidil, chéad abairt gach ailt, íomhánna.
- Léigh na ceisteanna agus cuardaigh eochairfhocail.
- Aimsigh fianaise: líne nó frása a thacaíonn le do fhreagra.
- Aithin cineál ceiste: fíric, tátal, tuairim, stíl.
Comharthaí gramadaí
- Aimsir an bhriathair: caite, láithreach, fáistineach.
- An chopail: is/ba leis an aithint nó leis an mbreithiúnas.
- Ceangailteoirí: áfach, mar sin, óir, ar an láimh eile - léiríonn siad cúis, codarsnacht nó toradh.
- An tuiseal ginideach: 'cóta an fhir' - úsáidtear é le sealbh nó le cur síos.
Sampla oibre
Téacs: 'Dúirt an príomhoide go raibh an scoil ag oscailt go luath ar maidin mar gheall ar an stoirm.' Ceist: Cén fáth a raibh an scoil ag oscailt go luath? Réasúnaíocht: tá 'mar gheall ar' ann, comhartha cúise; tagraíonn 'an stoirm' don chúis. Freagra: mar gheall ar an stoirm. Ní hé 'go luath' an chúis - is é an t-am é.
Gaistí
- Cóipeáil na habairte iomláine in ionad freagra dírithe.
- Freagra gan fhianaise nó fianaise nach mbaineann leis an gceist.
- Measc cúis agus toradh; déan neamhaird den diúltach.
- Aistriú focal ar fhocal gan an chiall a thuiscint.