Odisha BSE HSC Odia (Third Language) study materials
Odisha BSE HSC Odia (Third Language) study resources

ଗଦ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣରେ ପ୍ରମାଣ ଓ ଅନୁମାନ

Odisha BSE HSC Odia (Third Language) · Put your knowledge to work in context.

All case studies

ଗଦ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣରେ ପ୍ରମାଣ ଓ ଅନୁମାନ

ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀର ଓଡ଼ିଆ ତୃତୀୟ ଭାଷା ପରୀକ୍ଷାରେ ଏକ ଗଦ୍ୟ ଅଂଶ ଦିଆଯାଇଛି: ‘ବୃଦ୍ଧ ମାଝୀ ଡଙ୍ଗାରେ ଥିବା ଶେଷ ଖାଦ୍ୟ ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ଦେଇ ନିଜେ ଭୋକିଲା ରହିଲେ। ପରେ ଗ୍ରାମବାସୀ ତାଙ୍କୁ ଡଙ୍ଗା ଭଡ଼ା ନେଇଥିବାରୁ ସ୍ୱାର୍ଥପର ବୋଲି କହିଲେ।’ ପ୍ରଶ୍ନ ୩ ମାର୍କର: ‘ମାଝୀଙ୍କ ଚରିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ?’ ଜଣେ ଛାତ୍ର ଲେଖିଛି: ‘ମାଝୀ ସ୍ୱାର୍ଥପର, କାରଣ ସେ ଭଡ଼ା ନେଇଥିଲେ।’ ଆଉ ଜଣେ ଲେଖିଛି: ‘ମାଝୀ ଦୟାଳୁ, କାରଣ ସେ ଶେଷ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।’ ଉଭୟ ଉତ୍ତରରେ ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ପ୍ରମାଣ ଅଛି ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଉତ୍ତର ପାଠ୍ୟରେ ଥିବା ଭଡ଼ା ଉଲ୍ଲେଖକୁ ଚରିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଭାବି ନେଇଛି। ପ୍ରଥମ ଉତ୍ତରରେ କୌଣସି ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଉତ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ପ୍ରମାଣ ଅଛି। ଶିକ୍ଷକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକାରେ କୁହାଯାଇଛି-ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ଅତି କମରେ ଦୁଇଟି ପାଠ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଦରକାର ଏବଂ ନୈତିକ ଉପଦେଶ ନୁହେଁ, ପାଠ୍ୟ ଆଧାରିତ ଯୁକ୍ତି ଦରକାର। ଉତ୍ତର ୮୦ ଶବ୍ଦରେ ସୀମିତ। ତୁମେ ଏହି ଦୁଇ ଉତ୍ତରକୁ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରୁଛ।

1. କେଉଁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଶ୍ନର ମୂଳ ଦାବିକୁ ଅଧିକ ଭଲ ଭାବେ ସମର୍ଥନ କରେ? ଦୁଇଟି କାରଣ ଦିଅ।

Read the worked answer

ଦ୍ୱିତୀୟ ଉତ୍ତର (ଦୟାଳୁ) ଅଧିକ ସମର୍ଥିତ, କିନ୍ତୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ। କାରଣ: (୧) ଶେଷ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ନିଜେ ଭୋକିଲା ରହିବା ଏକ ବଳିଦାନର କାର୍ଯ୍ୟ, ଯାହା ସିଧାସଳଖ ଦୟା ଓ ପରୋପକାରକୁ ସମର୍ଥନ କରେ; (୨) ପ୍ରଥମ ଉତ୍ତରରେ ‘ଭଡ଼ା ନେଇଥିଲେ’ କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଚରିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ-ଭଡ଼ା ନେବା ଏକ ସାଧାରଣ କାରବାର ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଏକ ଅସାଧାରଣ ତ୍ୟାଗ। ତେଣୁ ପ୍ରଥମ ଉତ୍ତର ଅନୁମାନକୁ ପ୍ରମାଣ ଭାବି ନେଉଛି; ଦ୍ୱିତୀୟ ଉତ୍ତରରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ୟ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, କାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ ୩ ମାର୍କର ଏବଂ ଦୁଇଟି ପ୍ରମାଣ ଦରକାର।

2. ପ୍ରଥମ ଉତ୍ତରକୁ ୩ ମାର୍କରେ କାହିଁକି ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍କ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ? ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ କୁହ।

Read the worked answer

ପ୍ରଥମ ଉତ୍ତରକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍କ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ପାଠ୍ୟରେ ଥିବା ଡଙ୍ଗା ଭଡ଼ା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟକୁ ଚରିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣରେ ପରିଣତ କରିଛି, ମାତ୍ର ସ୍ୱାର୍ଥପରତା ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରମାଣ ଦେଇନାହିଁ।

3. ଦ୍ୱିତୀୟ ଛାତ୍ରର ଉତ୍ତରକୁ ୩ ମାର୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ନତ କରି ଲେଖ: ମୂଳ ଦାବି + ଦୁଇଟି ପ୍ରମାଣ + ସୀମା।

Read the worked answer

ମୂଳ ଦାବି: ମାଝୀଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ପରୋପକାରୀ ଦୟା, କେବଳ ଭଡ଼ା କାରବାର ନୁହେଁ। ପ୍ରମାଣ ୧: ସେ ଡଙ୍ଗାରେ ଥିବା ଶେଷ ଖାଦ୍ୟ ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ଦେଇ ନିଜେ ଭୋକିଲା ରହିଲେ। ପ୍ରମାଣ ୨: ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱାର୍ଥର ବିପରୀତ-ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପଛରେ ରଖି ଅନ୍ୟକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା। ସୀମା: ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ‘ସ୍ୱାର୍ଥପର’ ଅଭିଯୋଗକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯିବ ନାହିଁ; ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଚରିତ୍ରରେ ଜଟିଳତା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତ୍ୟାଗ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।