First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਆਦਿ ਕਾਲ' ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੱਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ?
- ਭਗਤੀ ਕਾਲ
- ਸਿੱਖ ਕਾਲ
- ਵੀਰ ਕਾਲ
- ਗੁਰੂ ਕਾਲ Correct answer.
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਦਿ ਕਾਲ ਨੂੰ ਹੀ ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਸਨ। ਇਹ ਕਾਲ ਲਗਭਗ 1500 ਤੋਂ 1700 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤੀ ਕਾਲ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵੰਡ ਹੈ, ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਨਹੀਂ।
Question 2ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਬਾਣੀ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
- ਗੁਰਮੁਖੀ ਭਾਸ਼ਾ
- ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ
- ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ
- ਸੰਤ ਭਾਸ਼ਾ Correct answer.
Explanation
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ, ਬ੍ਰਜ, ਖੜੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਤੱਤ ਹਨ, ਨੂੰ ਸੰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਸੂਚਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਇੱਕ ਇਲਾਕਾਈ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੁਰਮੁਖੀ ਤਾਂ ਲਿਪੀ ਹੈ, ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ।
Question 3ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੁਆਰਾ 1604 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਏ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
- ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ
- ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਜਨਮਸਾਖੀ
- ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ Correct answer.
- ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ
Explanation
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਸੰਪਾਦਿਤ ਗ੍ਰੰਥ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ-ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
Question 4ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ?
- ਇਹ ਗੁਰੂ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ Correct answer.
- ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰੀ ਗਦ ਰਚਨਾ ਹਨ
- ਇਹ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ
- ਇਹ ਪਹਿਲੀਆਂ ਜੀਵਨੀਆਂ ਹਨ
Explanation
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਵਿ-ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਪਰ ਇਹ ਆਦਿ ਕਾਲ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਧਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ।
Question 5ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
'ਜਨਮਸਾਖੀ' ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
- ਯੁੱਧਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਵਰਣਨ
- ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾਵਾਂ
- ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਖੀ-ਰੂਪ ਬਿਰਤਾਂਤ Correct answer.
- ਭੱਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
Explanation
ਜਨਮਸਾਖੀ ਸਾਹਿਤ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਦਾ ਵਾਰਤਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਆਦਿ ਕਾਲ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਮਤਕਾਰੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵੀ ਆਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਦੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਹੈ।
Question 6ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਲ' ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਵਾਰ ਕਾਵਿ
- ਵਾਰਤਕ ਜੀਵਨੀ
- ਇਤਿਹਾਸਕ ਗਦ
- ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾ ਕਾਵਿ Correct answer.
Explanation
ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਣ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾ ਕਾਵਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ, ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਤੇ ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਥਾਵਾਂ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸੂਫ਼ੀ ਰਹੱਸਵਾਦ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਹਨ।
Question 7ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਿਆ Correct answer.
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨੀ ਲਿਖੀ
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰ ਲਿਖੀ
Explanation
ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਦੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹੱਸਵਾਦ ਤੇ ਲੋਕ-ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਦੀ ਨੀਂਹ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਲ ਦਾ ਮੋਢੀ ਕਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 8ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਰਚਨਾ 'ਹੀਰ' ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਪਛਾਣ ਕੀ ਹੈ?
- ਇਹ ਗੁਰੂ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਹੈ
- ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਹੈ
- ਇਹ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨੂੰ ਉੱਚ ਕਾਵਿ-ਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ Correct answer.
Explanation
ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨੂੰ ਕਲਾਸੀਕੀ ਕਾਵਿ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਅਰਥ ਵੀ ਜੋੜੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਮਿਸਾਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਲ ਦੀ ਸਿਖਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Question 9ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
- ਇਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਭਾਰੀ ਹੈ
- ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਹੈ
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਜ ਹੈ
- ਇਹ ਲੋਕ-ਬੋਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ Correct answer.
Explanation
ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ, ਮੁਹਾਵਰੇ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸੇ ਲੋਕ-ਨੇੜਤਾ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੀਵਤ ਰਹੀਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
Question 10ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਵੀਰ ਕਾਲ' ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
- ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
- ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ
- ਵਾਰਤਕ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਦਾ ਉਭਾਰ
- ਬੀਰ-ਰਸੀ ਕਾਵਿ ਤੇ ਖਾਲਸਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ Correct answer.
Explanation
ਵੀਰ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬੀਰ-ਰਸੀ ਕਵਿਤਾ, ਯੁੱਧ-ਵਰਣਨ ਤੇ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰੀ ਕਵੀ ਰਹੇ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਕਾਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 11ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
'ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ' ਦਾ ਸਬੰਧ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਕਿਸ ਕਾਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਲ
- ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ
- ਆਦਿ ਕਾਲ
- ਵੀਰ ਕਾਲ Correct answer.
Explanation
ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੀਰ ਕਾਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਸਤੀ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੀਰ-ਰਸੀ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ-ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਤੇ ਰਚਣਹਾਰ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਤਭੇਦ ਵੀ ਹਨ।
Question 12ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ Correct answer.
- ਪਹਿਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ
- ਪਹਿਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ
- ਪਹਿਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕਕਾਰ
Explanation
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਨੀਂਹ-ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਚੇਤਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਾਰਤਕ ਤੇ ਜੀਵਨੀ ਵੀ ਲਿਖੀ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Question 13ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਸੋਨੇਟ ਵਿਧਾ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ Correct answer.
- ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਫ਼ੀ ਦੀ ਰਚਨਾ
- ਵਾਰ ਕਾਵਿ ਦੀ ਰਚਨਾ
- ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ
Explanation
ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸੋਨੇਟ ਦੀ ਵਿਧਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ, ਸੁਹਜ ਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੋਨੇਟ ਦਾ ਜਨਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 14ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾ ਹੈ
- ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਹੈ
- ਇਹ ਵਾਰਤਕ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ
- ਇਹ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਤੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ Correct answer.
Explanation
ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਪਿਆਰ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਭਾਵ ਨਵੀਂ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਤੇ ਸ਼ਿਲਪ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 15ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਰਚਨਾ 'ਸੁਨੇਹੜੇ' ਕਿਸ ਵਿਧਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
- ਨਾਵਲ
- ਨਾਟਕ
- ਕਵਿਤਾ Correct answer.
- ਜੀਵਨੀ
Explanation
'ਸੁਨੇਹੜੇ' ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਭਾਵ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਗਦ ਦੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਹ ਰਚਨਾ ਕਵਿਤਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਵੇਦਨਾ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।
Question 16ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ' ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
- 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Correct answer.
- 17ਵੀਂ ਸਦੀ
- 12ਵੀਂ ਸਦੀ
- 16ਵੀਂ ਸਦੀ
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਲਗਭਗ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਛਾਪਾਖਾਨੇ, ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਿਆ। ਇਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ, ਨਾਟਕ ਤੇ ਨਵੀਨ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਦੌਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 17ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰ ਲਿਖੀ
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ Correct answer.
Explanation
ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ ਲਿਖ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਆਮ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਇਸੇ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਮੋਢੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 18ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਸ਼ੈਲੀ ਦਿੱਤੀ Correct answer.
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਲਿਖੀ
- ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਟਕ ਲਿਖੇ
Explanation
ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਨੇ 'ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ' ਰਸਾਲੇ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ, ਨਿਬੰਧ ਤੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਲਿਖਤ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਚ ਦਿੱਤਾ।
Question 19ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਕਾਲ-ਵੰਡ' ਦਾ ਆਧਾਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
- ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਜਾਤ
- ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
- ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ
- ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਝਾਨ, ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ-ਸਮਾਜਿਕ ਬਦਲਾਅ Correct answer.
Explanation
ਕਾਲ-ਵੰਡ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਝਾਨ, ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਬਦਲਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਆਦਿ ਕਾਲ, ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਲ, ਵੀਰ ਕਾਲ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਰਗੀ ਵੰਡ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੰਡ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸ਼ੁੱਧ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ।
Question 20ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
- ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿਰਤਾਂਤ
- ਪਿਆਰ, ਵਿਛੋੜਾ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪੀੜ Correct answer.
- ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾ
- ਯੁੱਧ ਤੇ ਬੀਰ-ਰਸ
Explanation
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਪਿਆਰ, ਵਿਛੋੜਾ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪੀੜ ਦੇ ਭਾਵ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਤੀਵਰ ਭਾਵੁਕਤਾ ਤੇ ਲੋਕ-ਬਿੰਬ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 21ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਹੈ
- ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਰੂਪ ਹੈ Correct answer.
- ਇਹ ਇੱਕੋ ਇਲਾਕਾਈ ਬੋਲੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਰਬੀ ਹੈ
Explanation
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਜ, ਖੜੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਰੂਪ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਸੰਪਰਕ ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸੰਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 22ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਵਾਰ' ਤੇ 'ਕਾਫ਼ੀ' ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਦੋਨੋਂ ਇੱਕੋ ਵਿਧਾ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ
- ਕਾਫ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ ਯੁੱਧ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
- ਵਾਰ ਬੀਰ-ਰਸੀ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਾਫ਼ੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਤੇ ਭਾਵੁਕ Correct answer.
- ਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰੇਮ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
Explanation
ਵਾਰ ਦਾ ਸਬੰਧ ਬੀਰ-ਰਸ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਲੈਅ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਫ਼ੀ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਤੇ ਭਾਵੁਕ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਹੈ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਦੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀਆਂ ਇਸ ਫ਼ਰਕ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ। ਦੋਨੋਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਰੇ ਹਨ।
Question 23ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਤੇ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਮੰਚ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠਕ ਦਿੱਤੇ Correct answer.
- ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ
- ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਲਿਖਤਾਂ ਛਾਪੀਆਂ
- ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਛਾਪਿਆ
Explanation
ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰਸਾਲਿਆਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਛਾਪਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨਿਬੰਧ, ਕਹਾਣੀ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠਕ ਮਿਲੇ। 'ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ' ਵਰਗੇ ਰਸਾਲੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 24ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੌਕਿਕ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਰੱਬੀ ਪਿਆਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ Correct answer.
- ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
- ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
- ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
Explanation
ਸੂਫ਼ੀ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਹੀਰ-ਰਾਂਝਾ ਜਾਂ ਸੱਸੀ-ਪੁੰਨੂੰ ਵਰਗੇ ਲੌਕਿਕ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਰੱਬੀ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਦੋ-ਪਰਤੀ ਅਰਥ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਥਾਵਾਂ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਆਮ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Question 25ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲ-ਵੰਡ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਮਤਭੇਦ ਕਿਉਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ?
- ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਰਚਨਾ ਤਾਰੀਖ਼-ਯੁਕਤ ਨਹੀਂ
- ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ
- ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇੱਕੋ ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਲਿਖਦੇ ਹਨ
- ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਹਿਤਕ ਬਦਲਾਅ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਹਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਪਣਾ ਮਾਪਦੰਡ ਵਰਤਦਾ ਹੈ Correct answer.
Explanation
ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਝਾਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਕਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਾਂ ਅੰਤ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੇਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਪਣਾ ਮਾਪਦੰਡ, ਜਿਵੇਂ ਭਾਸ਼ਾ, ਵਿਧਾ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾ, ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਨਾਵਾਂ ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਫ਼ਰਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
Question 26ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਲ-ਵੰਡ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਆਦਿ ਕਾਲ Correct answer.
- ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਲ
- ਵੀਰ ਕਾਲ
- ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ
Explanation
ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਤੱਕ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਆਦਿ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਚਨਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਰੂਪ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦੌਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਆਦਿ ਕਾਲ ਦੀ ਨੀਂਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 27ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੋਹਰੀ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ
- ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ Correct answer.
- ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ
- ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ
Explanation
ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਬਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਰੂਪ, ਬੰਦਿਸ਼ ਤੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਇਹ ਯੋਗਦਾਨ ਗ਼ਜ਼ਲ-ਵਿਧਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।
Question 28ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਨਾਵਲ-ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ
- ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ Correct answer.
- ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ
- ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ
Explanation
ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਮੋਢੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਨਾਵਲ-ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਨਾਵਲ-ਵਿਧਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Question 29ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਵਾਰ' ਦੇ ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਵਾਰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਹਾਇਕੂ-ਵਰਗੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇਵਲ ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯੁੱਧ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਢਾਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅਸਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। Correct answer.
- ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਿਬੰਧ ਹੈ ਜੋ ਗਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਲੰਮਾ ਗਦ-ਰੂਪ ਹੈ।
Explanation
ਵਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ, ਸੂਰਮਗਤੀ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਢਾਡੀ ਢੋਲ ਦੀ ਤਾਲ 'ਤੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਛੰਦ-ਬੰਦੀ ਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਧਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Question 30ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ (History of Punjabi Literature)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲ-ਵੰਡ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਮਤਭੇਦ ਮਿਲਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
- ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇੱਕੋ ਹੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕਾਲ-ਸੀਮਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
- ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਲਿਖਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ।
- ਹਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਪਣੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਆਧਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਲਹਿਰ ਜਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਝਾਨ, ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਲ ਵੰਡਦਾ ਹੈ। Correct answer.
- ਕਾਲ-ਵੰਡ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਆਧਾਰ ਸਾਹਿਤਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਵੰਡ ਮਨਮਾਨੀ ਹੈ।
Explanation
ਕਾਲ-ਵੰਡ ਕੋਈ ਅਟੱਲ ਸੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦੀ ਚੋਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸੀਮਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਲਹਿਰ ਨੂੰ, ਤੇ ਕੋਈ ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ। ਇਸੇ ਲਈ ਨਾਵਾਂ ਤੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹਰ ਵੰਡ ਦਾ ਆਪਣਾ ਤਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Question 31ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਰਾਗ ਅਧੀਨ ਦਰਜ ਹੈ?
- ਬਿਲਾਵਲ ਰਾਗ
- ਸਿਰੀ ਰਾਗ Correct answer.
- ਸੂਹੀ ਰਾਗ
- ਆਸਾ ਰਾਗ
Explanation
ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸਿਰੀ ਰਾਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਰਾਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਸੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੂਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੀ ਸਾਧਾਰਨ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਬਾਣੀ ਪਛਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Question 32ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ 'ਜਪੁ ਜੀ ਸਾਹਿਬ' ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੇ ਪਉੜੀਆਂ ਹਨ?
- ਤੇਤੀ
- ਅਠੱਤੀ
- ਇਕੱਤੀ
- ਪੈਂਤੀ Correct answer.
Explanation
ਜਪੁ ਜੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ੩੫ ਪਉੜੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਸ਼ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਪਾਠ ਤੇ ਟੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
Question 33ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ 'ਲੂਣਾ' ਕਿਸ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ?
- ਰਾਜਾ ਭਰਥਰੀ ਦੀ ਕਥਾ
- ਲੂਣਾ ਦੀ ਕਥਾ Correct answer.
- ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਕਥਾ
- ਪੂਰਨ ਭਗਤ ਦੀ ਕਥਾ
Explanation
'ਲੂਣਾ' ਰਚਨਾ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਲੂਣਾ ਦੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਬਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਨਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
Question 34ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ 'ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ' ਕਿਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ?
- ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ
- ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਦੀ ਵਾਰ
- ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ Correct answer.
- ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ
Explanation
'ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ' ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ।
Question 35ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ 'ਰੁੱਖ' ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਰਚਨਾਕਾਰ ਕੌਣ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ?
- ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
- ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ
- ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ Correct answer.
- ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ
Explanation
ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ 'ਰੁੱਖ' ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸਾਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ।
Question 36ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਅਲੰਕਾਰ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ
- ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ
- ਕਾਵਿ ਦੀ ਛੰਦ-ਬੰਦੀ
- ਕਾਵਿ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ Correct answer.
Explanation
ਅਲੰਕਾਰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਜਾਂ ਛੰਦ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ।
Question 37ਕਵਿਤਾ (Poetry)
'ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ' ਵਿੱਚ ਕੀ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਅਸੰਭਵ ਗੱਲ ਦੱਸਣਾ
- ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਦੱਸਣਾ
- ਇੱਕ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੱਸਣਾ Correct answer.
- ਇੱਕ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਦੁਹਰਾਉ
Explanation
ਉਪਮਾ ਅਲੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਉਪਮੇਯ ਨੂੰ ਉਪਮਾਨ ਨਾਲ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਮੁਖ ਚੰਨ ਵਰਗਾ'। ਸਮਾਨਤਾ ਦੱਸਣਾ ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਹੈ।
Question 38ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ 'ਪੈਂਤੀ ਅੱਖਰੀ' ਛੰਦ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀ ਹੈ?
- ਕੁੱਲ ਤੁਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੈਂਤੀ
- ਹਰ ਤੁਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਤੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ Correct answer.
- ਪੈਂਤੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੰਦ
- ਪੈਂਤੀ ਸਤਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੰਦ
Explanation
ਪੈਂਤੀ ਅੱਖਰੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤੁਕ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੈਂਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਛੰਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ-ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਤੁਕਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਨਹੀਂ।
Question 39ਕਵਿਤਾ (Poetry)
'ਹੇਤੁ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਿਸ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ?
- ਹਾਸਾ
- ਪਿਆਰ Correct answer.
- ਗੁੱਸਾ
- ਡਰ
Explanation
'ਹੇਤੁ' ਦਾ ਅਰਥ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਸਨੇਹ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਡਰ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਹਾਸੇ ਦਾ ਵਾਚਕ ਨਹੀਂ।
Question 40ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ 'ਕੁਲੀਨ' ਅਤੇ 'ਨੀਵੇਂ' ਦੇ ਭੇਦ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਿਸ ਕਵਿਤਾ-ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ?
- 'ਜੇਤਾ ਕੀਤਾ ਤੇਤਾ ਕਰਣਾ' ਸ਼ਲੋਕ
- 'ਆਪੇ ਬੀਜਿ ਆਪੇ ਹੀ ਖਾਹੁ' ਸ਼ਲੋਕ
- 'ਨੀਚਾ ਅੰਦਰਿ ਨੀਚ ਜਾਤਿ' ਸ਼ਲੋਕ Correct answer.
- 'ਸਤਿਗੁਰੁ ਮੇਰਾ ਸੰਗੀ' ਸ਼ਲੋਕ
Explanation
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ 'ਨੀਚਾ ਅੰਦਰਿ ਨੀਚ ਜਾਤਿ' ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਭੇਦ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਵਿ-ਅੰਸ਼ ਹੈ।
Question 41ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਬਿਰਹਾ' ਦਾ ਭਾਵ ਕੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ?
- ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ Correct answer.
- ਯੁੱਧ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ
- ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਨਤੀ
- ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਅਨੰਦ
Explanation
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ, ਅਰਥਾਤ ਬਿਰਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਭਾਵ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਅਨੰਦ ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
Question 42ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ 'ਮਨ ਤੂੰ ਜੋਤਿ ਸਰੂਪੁ ਹੈ ਆਪਣਾ ਮੂਲੁ ਪਛਾਣੁ' ਤੁਕ ਕਿਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ?
- ਧਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ
- ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
- ਦੇਹ ਦੀ ਨਾਸ਼ਮਾਨਤਾ
- ਮਨ ਦੀ ਦੈਵੀ ਹਸਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ Correct answer.
Explanation
ਇਹ ਤੁਕ ਮਨ ਨੂੰ ਜੋਤਿ-ਸਰੂਪ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਮੂਲ, ਅਰਥਾਤ ਦੈਵੀ ਹਸਤੀ, ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਧਨ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
Question 43ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਰਸ' ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਮੁੱਖ ਭੇਦ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
- ਨੌਂ Correct answer.
- ਅੱਠ
- ਦਸ
- ਸੱਤ
Explanation
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸ ਦੇ ਨੌਂ ਮੁੱਖ ਭੇਦ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਹਾਸ, ਕਰੁਣ, ਰੌਦਰ, ਵੀਰ, ਭਿਆਨਕ, ਬੀਭਤਸ, ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸੇ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਨਵਰਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 44ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
- ਕੇਵਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਾਰਾਂ
- ਕੇਵਲ ਦੇਸ਼-ਭਗਤੀ
- ਰਹੱਸਵਾਦ ਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਭਾਵ Correct answer.
- ਕੇਵਲ ਹਾਸ-ਰਸ
Explanation
ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹੱਸਵਾਦ, ਅਧਿਆਤਮਕ ਭਾਵ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ-ਚਿਤਰਣ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਰਾਂ ਜਾਂ ਹਾਸ-ਰਸ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ।
Question 45ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਤਕਰੀਬਨ' ਦੀ ਥਾਂ ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?
- ਲਗਭਗ
- ਕਰੀਬਨ Correct answer.
- ਸ਼ਾਇਦ
- ਅੰਦਾਜ਼ਨ
Explanation
'ਕਰੀਬਨ' ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ, ਜਦਕਿ 'ਲਗਭਗ' ਤੇ 'ਅੰਦਾਜ਼ਨ' ਵਧੇਰੇ ਗਦ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। 'ਸ਼ਾਇਦ' ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਤਰਾ ਨਹੀਂ।
Question 46ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਮੈਂ ਇੱਕਲੀ' ਵਰਗਾ ਸਵੈ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੁਰ ਕੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ?
- ਨਾਰੀ ਦੀ ਆਤਮ-ਚੇਤਨਤਾ ਤੇ ਅਲਗਾਵ Correct answer.
- ਯੁੱਧ ਦੀ ਯੋਜਨਾ
- ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮਕਾਂਡ
- ਸਮਾਜਿਕ ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ
Explanation
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਦੀ ਆਤਮ-ਚੇਤਨਤਾ, ਇਕੱਲਤਾ ਅਤੇ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਭਾਵ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੈ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੁਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਜਾਂ ਕਰਮਕਾਂਡ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ।
Question 47ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਪ੍ਰਤੀਕ' ਦਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
- ਗੂੜ੍ਹ ਅਰਥ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ Correct answer.
- ਤੁਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਦਲਣਾ
- ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਦੱਸਣਾ
- ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਬਦਲਣਾ
Explanation
ਪ੍ਰਤੀਕ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਰਾਹੀਂ ਗੂੜ੍ਹ ਅਰਥ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਦੱਸਣ ਜਾਂ ਤੁਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਦਲਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ।
Question 48ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕਿਸ ਗੁਣ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭਾਸ਼ਣ
- ਪੇਂਡੂ ਸਾਦਗੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ Correct answer.
- ਸ਼ਹਿਰੀ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵਰਨਣ
- ਯੁੱਧ-ਵਿਰਤਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ
Explanation
ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਸਾਦਗੀ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੁਹਜ-ਸੰਵੇਦਨਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 49ਕਵਿਤਾ (Poetry)
'ਸ਼ਬਦ-ਅਲੰਕਾਰ' ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
- ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਤੇ ਰਚਨਾ Correct answer.
- ਕਵੀ ਦਾ ਜੀਵਨ
- ਅਰਥ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ
- ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਲੰਬਾਈ
Explanation
ਸ਼ਬਦ-ਅਲੰਕਾਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ, ਦੁਹਰਾਉ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਅਲੰਕਾਰ। ਅਰਥ-ਅਲੰਕਾਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Question 50ਕਵਿਤਾ (Poetry)
ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ 'ਹੀਰ' ਦੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਕੀ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਯੋਧੇ ਦਾ ਸਾਹਸ
- ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਕਤੀ
- ਵਪਾਰਕ ਚਤੁਰਾਈ
- ਆਤਮਾ ਦੀ ਲਗਨ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ Correct answer.
Explanation
ਸੂਫ਼ੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਹੀਰ ਆਤਮਾ ਦੀ ਲਗਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਂਝੇ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਤੜਫਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਿਤਰਣ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਵਪਾਰਕ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ।