ਗਦ
ਗਦ ਡੋਮੇਨ ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀ, ਲੇਖ, ਜੀਵਨੀ, ਯਾਤਰਾ-ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ-ਰਚਨਾ ਮਿਲਾਨ, ਵਿਧਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪਾਠ ਦੇ ਭਾਵ ਦੀ ਸਮਝ ਪੁੱਛੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ
- ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ: ਚਿੱਟਾ ਲਹੂ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਪੀ; ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਵੰਡ ਦਾ ਯਥਾਰਥ।
- ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ: ਸੁੰਦਰੀ; ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ।
- ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਕ: ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬਾਰੀਕੀ।
- ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ: ਨਾਟਕ ਲੋਹਾ ਕੁੱਟ, ਕਨਕ ਦੀ ਬੱਲੀ।
- ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ: ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ।
ਵਿਕਾਰੀ ਉਦਾਹਰਨ
ਪ੍ਰਸ਼ਨ: ਚਿੱਟਾ ਲਹੂ ਕਿਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਵਿਧਾ ਹੈ? ਤਰਕ: ਇਹ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਥਾ-ਧਾਰਾ, ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਜਾਂ ਲੇਖ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਫੰਦੇ
- ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨੂੰ ਹੀ ਵਿਧਾ ਮੰਨਣਾ।
- ਨਾਟਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ-ਯੋਗ ਗਦ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ; ਇਹ ਮੰਚ-ਰਚਨਾ ਵੀ ਹੈ।
- ਲੇਖ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਸਮਝਣਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਸਪੈਲਿੰਗ ਛੱਡਣਾ।