ಪದ್ಯ / Poetry - ಭಾವಾರ್ಥ, ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸು
ಪದ್ಯ: ಭಾವ, ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸು
ಪದ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಭ ಸಹಿತ ವಿವರಣೆ, ಭಾವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಸಾರಾಂಶ, ಅಲಂಕಾರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಛಂದಸ್ಸು, ರಸ ಮತ್ತು ಕವಿ ಪರಿಚಯ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. “ಗುರುತಿಸಿ” ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ “ಹೆಸರಿಸಿ ವಿವರಿಸಿ” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕ; ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಬರೆದರೆ ಅರ್ಧ ಅಂಕ.
ಸಂದರ್ಭ ಸಹಿತ ವಿವರಣೆಯ ರಚನೆ
- ಕವಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಯದ ಹೆಸರು.
- ಸಂದರ್ಭ - ಯಾರು ಯಾರಿಗೆ, ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
- ಸಾಲುಗಳ ಭಾವಾರ್ಥ - ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ.
- ಸಾರ - ಒಂದು ವಾಕ್ಯದ ತೀರ್ಮಾನ.
ಅಲಂಕಾರಗಳ ಗುರುತು
- ಉಪಮಾಲಂಕಾರ: “ಇಂದ”, “ಅಂತೆ”, “ಹಾಗೆ” ಮುಂತಾದ ಹೋಲಿಕಾ ಪದಗಳಿರುತ್ತವೆ.
- ರೂಪಕ: ಹೋಲಿಕಾ ಪದವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದೆಂದೇ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅನುಪ್ರಾಸ: ಒಂದೇ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ.
- ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ: ವಾಸ್ತವಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ವರ್ಣನೆ.
- ಸ್ವಭಾವೋಕ್ತಿ: ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯ ಭಾವದ ಆರೋಪ.
ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ರಸ
ಕಂದ, ಷಟ್ಪದಿ (ಕುಸುಮ, ಭೋಗ, ಭಾಮಿನಿ, ಪರಿವರ್ಧಿನಿ, ವಾರ್ಧಕ), ಸಾಂಗತ್ಯ ಮತ್ತು ರಗಳೆ - ಪದ್ಯದ ಲಯ ಮತ್ತು ಸಾಲಿನ ರಚನೆ ನೋಡಿ ಗುರುತಿಸಿ. ರಸ: ಶೃಂಗಾರ, ವೀರ, ಕರುಣ, ಹಾಸ್ಯ, ಶಾಂತ, ಅದ್ಭುತ, ಭಯಾನಕ.
ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಉದಾಹರಣೆ
“ಅವಳ ಮುಖ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ” - ಇಲ್ಲಿ “ಅಂತೆ” ಎಂಬ ಹೋಲಿಕಾ ಪದ ಇದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಉಪಮಾಲಂಕಾರ. “ಅವಳ ಮುಖವೇ ಚಂದ್ರ” - ಹೋಲಿಕಾ ಪದವಿಲ್ಲ; ಮುಖವನ್ನೇ ಚಂದ್ರ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರ. ತರ್ಕದ ಗಣಿ: ಹೋಲಿಕಾ ಪದ ಇದ್ದರೆ ಉಪಮೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರೂಪಕ.
ಅಂಕ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳ
- ಉಪಮೆ ಮತ್ತು ರೂಪಕವನ್ನು ಅದಲುಬದಲು ಮಾಡುವುದು.
- ಸಂದರ್ಭ ಬಿಟ್ಟು ಕೇವಲ ಭಾವಾರ್ಥ ಬರೆಯುವುದು.
- ಅಲಂಕಾರದ ಹೆಸರು ಬರೆದು ವಿವರಣೆ ಕೊಡದಿರುವುದು.
- ಭಾವಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪದ್ಯದ ಸಾಲನ್ನೇ ಪುನಃ ಬರೆಯುವುದು.