Maharashtra SSC FL Marathi
Maharashtra SSC First Language Marathi (इ. १० वी मराठी – प्रथम भाषा)
More study resources
Cheat sheet
Keep the key ideas within reach.
ExploreKey terms
Get comfortable with the vocabulary.
ExploreStudy plan
Give each week a clear focus.
ExploreCommon mistakes
Understand the traps and how to avoid them.
ExploreCase studies
Put your knowledge to work in context.
ExploreExam-day guide
Prepare for the day ahead.
ExploreAbout this exam
इ. १० वीची मराठी (प्रथम भाषा) ही महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ, पुणे (MSBSHSE) यांच्या एस.एस.सी. परीक्षेतील भाषा-विषय आहे. ज्या विद्यार्थ्यांनी आपली पहिली भाषा म्हणून मराठी निवडली आहे, त्यांच्यासाठी हा पेपर आहे आणि तो चार भागांत विस्तारतो - गद्य, पद्य, व्याकरण व उपयोजित लेखन. गद्य विभागात उताऱ्याचा अर्थ, व्यक्तिरेखा, शीर्षक व मध्यवर्ती कल्पना यांचा विचार अपेक्षित असतो; पद्य विभागात कवितेचा रस, अलंकार, सरळ अर्थ व कवीचा संदेश यावर भर असतो. व्याकरण विभाग शब्दसिद्धी, समास, अलंकार, म्हणी व वाक्प्रचार, कारक आणि वाक्यरचना यांसारख्या घटकांवर आधारित असतो. उपयोजित लेखन विभागात निबंध, पत्र, बातमी, जाहिरात, सारांश व कथालेखन यांचा समावेश होतो; येथे स्वतःच्या ओळी, योग्य रचना आणि शुद्ध मराठी यांना सर्वाधिक गुण मिळतात. उत्तरे मराठीतच, वर्णनात्मक पद्धतीने लिहायची असतात, त्यामुळे फक्त वाचन पुरेसे नसते - लिहिण्याचा सरावही तितकाच महत्त्वाचा. तयारीच्या दृष्टीने तीन गोष्टी करा. पहिली, बालभारतीचे पाठ्यपुस्तक व मंडळाने जाहीर केलेला अभ्यासक्रम यांतील प्रत्येक पाठ समजून वाचणे आणि त्याचा सारांश स्वतःच्या शब्दांत लिहिणे. दुसरी, व्याकरणाचा रोज थोडा सराव आणि लेखनाचा आठवड्याला एक तास, कारण उपयोजित लेखनात वेग व हस्ताक्षर दोन्ही गुण देतात. तिसरी, ठरलेल्या वेळेत संपूर्ण उत्तर संपवण्याचा सराव. मंडळाच्या संकेतस्थळावरील 'सूचना' व 'डाउनलोड' विभागातील ताज्या परिपत्रकांची नोंद ठेवा. हा पृष्ठ स्वतंत्र अभ्यास मार्गदर्शक असून त्याची मंडळाशी कोणतीही अधिकृत संलग्नता नाही.
What you'll study
About Maharashtra SSC FL Marathi preparation
ही परीक्षा कोणत्या स्वरूपात घेतली जाते?
ही लिखित, वर्णनात्मक परीक्षा आहे आणि उत्तरे मराठीतच लिहायची असतात. प्रश्नपत्रिकेत उताऱ्यांवर व कवितांवर आधारित प्रश्न, व्याकरणाचे घटक व उपयोजित लेखन असे वेगवेगळे विभाग असतात. गुण केवळ बहुपर्यायी उत्तरांवर नाही तर लिहिलेल्या उत्तरांवर मिळतात, म्हणून पूर्ण वाक्यांत व मुद्देसर उत्तर लिहिण्याचा सराव करा. उताऱ्याचा संदर्भ चुकवू नका; प्रश्नात विचारलेला भाग नेमका ओळखून उत्तर द्या.
एकूण गुण आणि उत्तीर्णांक किती आहेत?
गुणविभागणी व उत्तीर्णांकाची रचना मंडळ वेळोवेळी बदलू शकते, आणि या पृष्ठावर ते आकडे नमूद केलेले नाहीत. जुने आकडे धरून अभ्यासाचे नियोजन करणे धोकादायक ठरेल. चालू वर्षाची अधिकृत प्रश्नपत्रिका-रचना व परिपत्रक महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळाच्या संकेतस्थळावर तपासा आणि शाळेच्या परीक्षा विभागाकडून खात्री करा.
फेब्रुवारी-मार्च २०२७ परीक्षेसाठी अर्ज कधीपर्यंत करता येतो?
मंडळाच्या सूचनेनुसार इ. १० वी व इ. १२ वी परीक्षांची ऑनलाइन आवेदनपत्रे नियमित शुल्काने दि. ३०/११/२०२६ पर्यंत भरता येतात. खाजगी विद्यार्थ्यांसाठी फॉर्म क्र. १७ अतिविलंब शुल्कासह ऑनलाइन भरणे व कागदपत्रे शाळेत जमा करण्याची मुदत दि. १८/११/२०२६ आहे. तारखा बदलू शकतात, म्हणून अर्ज करण्यापूर्वी संकेतस्थळावरील ताजी सूचना तपासा.
परीक्षेचा कालावधी किती आणि वेळापत्रक कुठे मिळेल?
विषयाचा कालावधी व परीक्षेचे वेळापत्रक मंडळ जाहीर करते आणि ते दरवर्षी प्रकट होते; या पृष्ठावर ठरावीक तास नमूद केलेले नाहीत. ताजे वेळापत्रक व सूचना mahahsscboard.in या अधिकृत संकेतस्थळावरील 'सूचना' विभागात पाहा किंवा शाळेला विचारा. सराव करताना घड्याळ लावून लिहा, म्हणजे प्रत्यक्ष परीक्षेत वेळ पुरेसा राहील.
नापास झाल्यास किंवा गुण वाढवायचे असल्यास पुन्हा परीक्षा देता येते का?
पुन्हा परीक्षा देण्याची सोय, त्याच्या अटी व शुल्क हे मंडळाच्या नियम व नियमनानुसार व दरवर्षीच्या परिपत्रकानुसार ठरते. या पृष्ठावर त्या तपशिलांची पुष्टी होत नाही, म्हणून आपल्या शाळेच्या परीक्षा विभागाकडे किंवा मंडळाच्या अधिकृत सूचनेकडेच खात्रीने विचारा. आधी उत्तरपत्रिकेची फेरतपासणी व श्रेणीसुधारणेचे पर्याय काय आहेत, तेही तपासा.
तयारीचा क्रम कसा ठेवावा?
व्याकरण रोज वीस-तीस मिनिटे घ्या, कारण ते लहान घटकांत विभागले जाते व गुण अधिक निश्चित मिळतात. गद्य व पद्य आठवड्याला दोन पाठ, प्रत्येक पाठाचा सारांश स्वतःच्या शब्दांत लिहून. शेवटच्या दोन महिन्यांत उपयोजित लेखनाचे प्रकार वेळेसह सराव करा. असा क्रम ठेवल्यास अभ्यासाचा भार पसरतो आणि लेखनाचा वेग वाढतो.
विद्यार्थी सर्वात जास्त कोणत्या चुका करतात?
उताऱ्यातील मुद्दे न निवडता वरवरचे उत्तर लिहिणे; कवितेचा अर्थ शब्दशः लिहून रस व अलंकार सोडून देणे; व्याकरणात संज्ञा चुकवणे, उदा. समासाचा प्रकार; निबंधात विषय सोडून भरकटणे व शब्दमर्यादा न पाळणे; आणि वेळेचे नियोजन न करता शेवटचा प्रश्न अपूर्ण सोडणे. उत्तरे मुद्देसर, स्वतःच्या शब्दांत आणि स्पष्ट हस्ताक्षरात लिहा.
पाठ्यपुस्तक, नमुना प्रश्नपत्रिका व मदत कुठे मिळेल?
पाठ्यपुस्तके 'ई-बालभारती' संकेतस्थळावर उपलब्ध आहेत आणि मंडळाच्या संकेतस्थळावर 'डाउनलोड' व 'सूचना' असे विभाग आहेत, तिथे प्रश्नपत्रिका-रचना व परिपत्रके मिळतात. शाळेचे शिक्षक, मागील सराव परीक्षा व स्वतः तयार केलेली उत्तरे ही सर्वांत उपयुक्त साधने ठरतात. अडचण असल्यास विद्यार्थी समुपदेशन हेल्पलाइन ९११२७०९११२ वर संपर्क करा.