First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਸੰਗਿਆ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਆਕਰਨਕ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
- ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ
- ਕਿਰਿਆ
- ਨਾਂਵ Correct answer.
- ਸਰਵਨਾਂ
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਕਰਨ ਵਿੱਚ 'ਸੰਗਿਆ' ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਵਸਤੂ, ਥਾਂ ਜਾਂ ਭਾਵ ਦਾ ਨਾਂ ਦੱਸੇ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਗਿਆ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਨਾਂਵ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਕਿਤਾਬ', 'ਲੜਕਾ' ਜਾਂ 'ਸੱਚ'।
Question 2Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ 'ਮਾਤ੍ਰਾ' ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਮਾਤ੍ਰਾ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸਿਰਫ਼ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਹੈ
- ਮਾਤ੍ਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
- ਮਾਤ੍ਰਾ ਸਵਰ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਜੋ ਵਿਅੰਜਨ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ Correct answer.
- ਮਾਤ੍ਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅੱਖਰਾਂ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
Explanation
ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤਾ ਸਵਰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਵਰ ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਤ੍ਰਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ 'ਕਿ' ਜਾਂ 'ਕੁ'। ਮਾਤ੍ਰਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਅੰਜਨ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਪਿੱਛੇ ਜਾਂ ਉੱਪਰ-ਹੇਠ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Question 3Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਉਸ ਨੇ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਪੱਤਰ
- ਲਿਖਿਆ
- ਉਸ ਨੇ Correct answer.
- ਉਸ
Explanation
ਕਰਤਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੰਮ 'ਉਸ' ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਨੇ' ਕਰਤਾ ਕਾਰਕ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕਰਤਾ ਅੰਗ 'ਉਸ ਨੇ' ਹੈ।
Question 4Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ 'ਟੱਪਾ' ਦੀ ਕੀ ਖਾਸ ਪਛਾਣ ਹੈ?
- ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੰਮੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
- ਇਹ ਛੋਟਾ, ਤੇਜ਼ ਤਾਲ ਵਾਲਾ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ Correct answer.
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸ਼ੋਕ ਗੀਤ ਹੈ
Explanation
ਟੱਪਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਹੈ ਜੋ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਲੈਅ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੇ ਭਾਵ ਅਤੇ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
Question 5Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਸੂਰਜ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ?
- ਪੁਲਿੰਗ; ਬਹੁਵਚਨ 'ਸੂਰਜੀਆਂ'
- ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ; ਬਹੁਵਚਨ 'ਸੂਰਜਾਂ'
- ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ; ਬਹੁਵਚਨ 'ਸੂਰਜ' ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
- ਪੁਲਿੰਗ; ਬਹੁਵਚਨ 'ਸੂਰਜ' ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ Correct answer.
Explanation
'ਸੂਰਜ' ਪੁਲਿੰਗ ਨਾਂਵ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕੁਝ ਨਾਂਵਾਂ ਦਾ ਬਹੁਵਚਨ ਰੂਪ ਬਦਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਕਵਚਨ ਅਤੇ ਬਹੁਵਚਨ ਦੋਵੇਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ 'ਸੂਰਜ' ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਇੱਕ ਸੂਰਜ' ਅਤੇ 'ਕਈ ਸੂਰਜ'।
Question 6Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ 'ਅੱਧਕ' ਦਾ ਕੰਮ ਕੀ ਹੈ?
- ਨਾਂਵ ਦਾ ਲਿੰਗ ਬਦਲਣਾ
- ਸਵਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਘਟਾਉਣਾ
- ਪਿਛਲੇ ਵਿਅੰਜਨ ਨੂੰ ਦੁਗਣਾ ਕਰਨਾ Correct answer.
- ਵਾਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚੀ ਬਣਾਉਣਾ
Explanation
ਅੱਧਕ (ੑ) ਵਿਅੰਜਨ ਉੱਤੇ ਲੱਗ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਦੁਗਣਾ ਉਚਾਰਨ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਪੱਕਾ' ਵਿੱਚ 'ਕ' ਦੁਗਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Question 7Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਚੰਨਣ ਦਾ ਫੁੱਲ' ਦਾ ਕਵੀ ਕਿਸ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ
- ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ Correct answer.
- ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ
- ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ
Explanation
'ਚੰਨਣ ਦਾ ਫੁੱਲ' ਦੀ ਰਚਨਾ ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਭਾਵੁਕ ਤੀਬਰਤਾ ਅਤੇ ਬਿੰਬਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਕੋਮਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
Question 8Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਕਿਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਕ ਦਾ ਸਹੀ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੋਇਆ ਹੈ?
- ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਆਇਆ Correct answer.
- ਉਹ ਘਰ ਵੱਲ ਆਇਆ
- ਉਹ ਘਰ ਦਾ ਆਇਆ
- ਉਹ ਘਰ ਨੂੰ ਆਇਆ
Explanation
ਆਉਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਦਾ ਭਾਵ ਦੇਣ ਲਈ 'ਤੋਂ' ਸੰਬੰਧਕ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ 'ਘਰ ਤੋਂ ਆਇਆ' ਸਹੀ ਹੈ। ਸੰਬੰਧਕ ਨਾਂਵ ਜਾਂ ਸਰਵਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਵਾਕ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
Question 9Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਉਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ' ਵਾਕ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?
- ਉਹ ਪੜ੍ਹੇਗਾ Correct answer.
- ਉਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ
- ਉਹ ਪੜ੍ਹਿਆ
- ਉਹ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ
Explanation
ਭਵਿੱਖਕਾਲ ਉਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ '-ਏਗਾ' ਪਿਛੇਤਰ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਉਹ ਪੜ੍ਹੇਗਾ' ਸਹੀ ਭਵਿੱਖਕਾਲ ਰੂਪ ਹੈ।
Question 10Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਰਾਮ ਘਰ ਗਿਆ' ਵਾਕ ਨੂੰ ਕਰਮਵਾਚੀ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਰਾਮ ਘਰ ਜਾਏਗਾ
- ਰਾਮ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
- ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਘਰ ਜਾਇਆ ਗਿਆ Correct answer.
- ਰਾਮ ਨੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਹੈ
Explanation
ਕਰਮਵਾਚੀ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਘਟ ਕੇ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰੂਪ 'ਜਾਇਆ ਗਿਆ' ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਤਾ 'ਵੱਲੋਂ' ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 'ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਘਰ ਜਾਇਆ ਗਿਆ' ਸਹੀ ਕਰਮਵਾਚੀ ਰੂਪ ਹੈ।
Question 11Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਹੀਰ' ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾ ਦੇ ਰਚੇਤਾ ਕੌਣ ਹਨ?
- ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ
- ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ Correct answer.
- ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼
- ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ
Explanation
'ਹੀਰ' ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫ਼ੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੀਰ ਅਤੇ ਰਾਂਝੇ ਦੀ ਕਥਾ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਭੇਦ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Question 12Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਚੰਨਣ ਦਾ ਫੁੱਲ' ਦੀ ਕਾਵਿ-ਵਿਧਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਇਹ ਲੰਮੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ
- ਇਹ ਗੀਤਿਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਹੈ Correct answer.
- ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ-ਕਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਰਤਕ ਰਚਨਾ ਹੈ
Explanation
'ਚੰਨਣ ਦਾ ਫੁੱਲ' ਗੀਤਿਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਬਿੰਬ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਪੀੜ ਦਾ ਭਾਵੁਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ।
Question 13Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਆਪਣੇ ਆਪ' ਕਿਹੜਾ ਸਰਵਨਾਂ ਹੈ?
- ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਰਵਨਾਂ
- ਨਿਜਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਂ Correct answer.
- ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਂ
- ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਂ
Explanation
'ਆਪਣੇ ਆਪ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਨਿਜਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਰਤਾ ਵੱਲ ਹੀ ਮੁੜ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹਸਤੀ ਦਾ ਬੋਧ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇਹ 'ਮੈਂ' ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Question 14Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਉਹ ਇੰਨਾ ਥੱਕਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਰ ਨਾ ਸਕਿਆ' ਵਾਕ ਕਿਹੜੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ?
- ਅਧੂਰਾ ਵਾਕ
- ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕ
- ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ Correct answer.
- ਸਾਧਾਰਨ ਵਾਕ
Explanation
ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਦੋ ਉਪਵਾਕ 'ਉਹ ਇੰਨਾ ਥੱਕਿਆ ਸੀ' ਅਤੇ 'ਤੁਰ ਨਾ ਸਕਿਆ' ਇੱਕ ਸੰਬੰਧਕ ਦੁਆਰਾ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਵ ਵਾਲੇ ਉਪਵਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Question 15Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਮੁਹਾਵਰੇ 'ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਪਾਉਣਾ' ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
- ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਣਾ
- ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਬਚ ਨਿਕਲਣਾ Correct answer.
- ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ
- ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਝਗੜਾ ਕਰਨਾ
Explanation
ਇਹ ਮੁਹਾਵਰਾ ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ। ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਰਥ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਲੱਛਣਕ ਅਰਥ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 16Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ' ਦੀ ਕਾਵਿ-ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਉਹ ਕੇਵਲ ਵਾਰਤਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਸੀ
- ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੀ ਸੀ
- ਉਹ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਤਾ ਹੈ
- ਉਹ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ-ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਹੈ Correct answer.
Explanation
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਚਿੰਤਾ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
Question 17Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ' ਵਾਕ ਦਾ ਕਰਤਾ-ਵਾਚੀ ਰੂਪ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲੇਗਾ
- ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ
- ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲਣਾ ਹੈ
- ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲਿਆ Correct answer.
Explanation
ਕਰਮਵਾਚੀ ਵਾਕ ਨੂੰ ਕਰਤਾ-ਵਾਚੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਕੇ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ' ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਕਰਤਾ-ਵਾਚੀ ਰੂਪ 'ਬਦਲਿਆ' ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ।
Question 18Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ 'ਕਿਤਾਬਾਂ' ਵਿੱਚ ਬਹੁਵਚਨ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- 'ਤਾ' ਅੱਖਰ
- 'ਾਂ' ਪਿਛੇਤਰ Correct answer.
- 'ਕਿ' ਅੱਖਰ
- 'ਬ' ਅੱਖਰ
Explanation
ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਨਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਵਚਨ ਅਕਸਰ '-ਾਂ' ਪਿਛੇਤਰ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਕਿਤਾਬ' ਤੋਂ 'ਕਿਤਾਬਾਂ'। ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਵਚਨ ਦਾ ਸੂਚਕ ਅੰਤਲਾ 'ਾਂ' ਹੈ।
Question 19Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ' ਵਿੱਚ 'ਦੀ' ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ?
- ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ
- ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ Correct answer.
- ਸੰਬੋਧਨ ਕਾਰਕ
- ਕਰਮ ਕਾਰਕ
Explanation
'ਦੀ' ਸੰਬੰਧ ਕਾਰਕ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਨਾਂਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਸੱਚ ਦੀ ਖੋਜ'। ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੋਜ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸੱਚ ਨਾਲ ਹੈ।
Question 20Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ 'ਸ਼' ਅਤੇ 'ਸ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- 'ਸ਼' ਅਤੇ 'ਸ' ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
- 'ਸ਼' ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ
- 'ਸ਼' ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਚਾਰਨ ਵਿੱਚ ਝਿੰਝਣ ਹੋਵੇ Correct answer.
- 'ਸ਼' ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਵਿੱਚ 'ਸ਼' ਉਸ ਧੁਨੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਨ ਸਮੇਂ ਝਿੰਝਣ ਜਾਂ ਫੁਸਫੁਸਾਹਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਸ਼ਹਿਰ'। 'ਸ' ਸਾਦਾ ਧੁਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।
Question 21Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਬਾਰਾਂ ਮਾਹ' ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ
- ਸਿਰਫ਼ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ
- ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਹ ਦੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ
- ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਰੁੱਤਾਂ ਅਤੇ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਚਿਤਰ Correct answer.
Explanation
'ਬਾਰਾਂ ਮਾਹ' ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਰੁੱਤ-ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਚਿਤਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਸੂਫ਼ੀ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਾਵਿ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Question 22Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਕ-ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ 'ਉਪਵਾਕ' ਅਤੇ 'ਵਾਕ' ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਕੀ ਹੈ?
- ਉਪਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ
- ਉਪਵਾਕ ਅਤੇ ਵਾਕ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਹਨ
- ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
- ਉਪਵਾਕ ਵਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੇ ਹਨ Correct answer.
Explanation
ਉਪਵਾਕ ਵਾਕ ਦਾ ਉਹ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਵਾਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪੂਰੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਉਪਵਾਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Question 23Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਕਿਰਤੀ' ਅਤੇ 'ਕਿਰਤ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਭੇਦ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- 'ਕਿਰਤੀ' ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
- 'ਕਿਰਤ' ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 'ਕਿਰਤੀ' ਕੰਮ ਨੂੰ
- 'ਕਿਰਤ' ਕੰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 'ਕਿਰਤੀ' ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ Correct answer.
- ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਅਰਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ
Explanation
'ਕਿਰਤ' ਭਾਵ ਕੰਮ ਜਾਂ ਮਿਹਨਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 'ਕਿਰਤੀ' ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕੋ ਮੂਲ ਤੋਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
Question 24Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਅਨੁਸਵਾਰ' ਅਤੇ 'ਬਿੰਦੀ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਅਨੁਸਵਾਰ ਅਤੇ ਬਿੰਦੀ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ
- ਬਿੰਦੀ ਵਿਅੰਜਨ ਦਾ ਦੁਗਣਾ ਰੂਪ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ
- ਬਿੰਦੀ ਨਾਸਿਕ ਧੁਨੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ Correct answer.
- ਬਿੰਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਵਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗਦੀ ਹੈ
Explanation
ਬਿੰਦੀ ਨਾਸਿਕ ਧੁਨੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਰ ਜਾਂ ਵਿਅੰਜਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਉਚਾਰਨ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਧਕ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
Question 25Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਉਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਸੂਫ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ' - ਇਹ ਕਥਨ ਕਿਸ ਕਵੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?
- ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ
- ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ Correct answer.
- ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ
- ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ
Explanation
ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਾਦਗੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸੂਫ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਭਾਵ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਸਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Question 26Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਲਿੰਗ' ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਦਾ ਸਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
- ਕੁੜੀ ਖੇਡਦੀ ਹੈ / ਕੁੜੀਆਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ
- ਮੁੰਡਾ ਖੇਡਦਾ ਹੈ / ਮੁੰਡੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ
- ਮੁੰਡਾ ਖੇਡਿਆ / ਕੁੜੀ ਖੇਡੀ
- ਮੁੰਡਾ ਖੇਡਦਾ ਹੈ / ਕੁੜੀ ਖੇਡਦੀ ਹੈ Correct answer.
Explanation
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਦੇ ਲਿੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਰਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲਦਾ ਹੈ; ਪੁਲਿੰਗ ਲਈ 'ਖੇਡਦਾ' ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਲਿੰਗ ਲਈ 'ਖੇਡਦੀ' ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਜੋੜੇ ਵਚਨ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਲਿੰਗ ਦਾ ਨਹੀਂ।
Question 27Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ 'ਟਿੱਪੀ' (ੰ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ
- ਇਹ ਅੱਖਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲੱਗ ਕੇ ਨਾਸਕੀ ਧੁਨੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ Correct answer.
- ਇਹ ਨੁਕਤੇ ਵਾਲੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
- ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਵਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ
Explanation
ਟਿੱਪੀ ਅੱਖਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਸਕੀ ਉਚਾਰਨ (ਜਿਵੇਂ 'ਸੰਤ', 'ਗੰਗਾ') ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਅੱਖਰ-ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ।
Question 28Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਹੈ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਜਾਣਾ' ਕਿਹੜਾ ਕਿਰਿਆ-ਰੂਪ ਹੈ?
- ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ (ਨਾਂਵ-ਰੂਪ) Correct answer.
- ਪੂਰਨ ਕਿਰਿਆ
- ਸੰਬੰਧਕ
- ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਿਆ
Explanation
ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਜਾਣਾ' ਇੱਕ ਕਿਰਿਆਵਾਚੀ ਨਾਂਵ-ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ 'ਹੈ' ਸਹਾਇਕ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਤੱਵ ਜਾਂ ਯੋਜਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰਨ ਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਕ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਿਰਿਆ 'ਹੈ' ਹੈ।
Question 29Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਵਿਰਲਾਪ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਕਿਹਾ ਹੈ?
- ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਨਾ
- ਵਿਰਾਮ ਲੈਣਾ
- ਵਿਛੋੜੇ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋਣ-ਕੁਰਲਾਉਣਾ Correct answer.
- ਵਧਾਈ ਦੇਣਾ
Explanation
'ਵਿਰਲਾਪ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰੋਣ-ਕੁਰਲਾਉਣਾ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਭਾਵ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਨਾਲ ਅਰਥ ਜਾਂ ਧੁਨੀ ਪੱਖੋਂ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ।
Question 30Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ' ਦਾ ਭਾਵ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?
- ਕੋਈ
- ਕਈ
- ਸਿਰਫ਼ Correct answer.
- ਸਾਰੇ
Explanation
'ਸਿਰਫ਼' ਸੀਮਾ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ 'ਕੇਵਲ ਇੱਕ' ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਸ਼ਬਦ ਮਾਤਰਾ ਜਾਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Question 31Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ 'ਜਨਮਸਾਖੀ' ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
- ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੇਲੇ ਦਾ ਵਰਣਨ
- ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਜੰਗ ਦਾ ਵੇਰਵਾ
- ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਪ੍ਰਸੰਗਾਂ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ Correct answer.
- ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ
Explanation
ਜਨਮਸਾਖੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ ਹੈ ਜਨਮ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਾਰਤਕ ਵਿਧਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾ ਜਾਂ ਮੇਲੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ।
Question 32Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਉਸ ਨੇ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ' ਵਾਕ ਨੂੰ ਕਰਮਵਾਚੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਰੂਪ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਪੱਤਰ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ
- ਉਸ ਨੇ ਪੱਤਰ ਲਿਖਵਾਇਆ
- ਉਸ ਦਾ ਪੱਤਰ ਲਿਖਣਾ ਸੀ
- ਉਸ ਤੋਂ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ Correct answer.
Explanation
ਕਰਮਵਾਚੀ ਵਿੱਚ ਕਰਮ (ਪੱਤਰ) ਕਰਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ 'ਗਿਆ' ਸਹਾਇਕ ਨਾਲ ਕਰਮ-ਅਨੁਸਾਰ ਢਲਦੀ ਹੈ; 'ਉਸ ਤੋਂ ... ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ' ਇਹੀ ਢਾਂਚਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਰੂਪ ਕਰਤਾ-ਵਾਚੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਰਥਕ ਹਨ।
Question 33Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਅੱਗ ਬਾਲਣਾ' ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
- ਰੋਟੀ ਪਕਾਉਣਾ
- ਝਗੜਾ ਕਰਨਾ Correct answer.
- ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਣਾ
- ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਸਾੜਨਾ
Explanation
ਇਹ ਮੁਹਾਵਰਾ ਲੋਕ-ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜਾ ਜਾਂ ਤਕਰਾਰ ਛੇੜਨ ਦੇ ਭਾਵ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਸ਼ਬਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
Question 34Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਉਹ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਹੈ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ 'ਮੇਰਾ' ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਬਦ-ਭੇਦ ਹੈ?
- ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਂ
- ਅਧਿਕਾਰਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਂ Correct answer.
- ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਂ
- ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਂ
Explanation
'ਮੇਰਾ' ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤੇ ਕਰਤਾ ਦਾ ਹੱਕ ਜਾਂ ਮਾਲਕੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰਵਾਚਕ ਸਰਵਨਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਨਹੀਂ।
Question 35Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਸੁਰ' ਅਤੇ 'ਵਿਅੰਜਨ' ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਸੁਰ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
- ਵਿਅੰਜਨ ਦੀ ਕੋਈ ਧੁਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ
- ਸੁਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਿਅੰਜਨ ਲਈ ਸੁਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ Correct answer.
- ਵਿਅੰਜਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
Explanation
ਸੁਰ ਧੁਨੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧੁਨੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਅੰਜਨ ਧੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਲਈ ਸੁਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਧੁਨੀ-ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਅੰਤਰ ਹੈ।
Question 36Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ' ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕਿਹੜੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ਼ ਦੇਸ਼-ਭਗਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ
- ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦੀ ਬਹੁਲਤਾ
- ਵੀਰ-ਰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋਣਾ
- ਲੋਕ-ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀ ਭਾਵ ਦੀ ਸਾਦਗੀ Correct answer.
Explanation
ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸਾਦੀ ਲੋਕ-ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸੂਫ਼ੀ ਭਾਵ, ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਬੋਝ ਜਾਂ ਵੀਰ-ਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਹੀਂ।
Question 37Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਉਹ ਆਇਆ, ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ ਅਤੇ ਸੌਂ ਗਿਆ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਵਾਕ-ਭੇਦ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ?
- ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਵਾਕ
- ਸਾਧਾਰਨ ਵਾਕ
- ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ Correct answer.
- ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕ
Explanation
ਇਸ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੁਤੰਤਰ ਉਪਵਾਕ 'ਅਤੇ' ਸੰਯੋਜਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਵਾਕ ਹੈ। ਸਾਧਾਰਨ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਉਪਵਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਤੇ ਇੱਕ ਗੌਣ ਉਪਵਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Question 38Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਨੁਕਤਾ' ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
- ਫ਼ਾਰਸੀ-ਅਰਬੀ ਮੂਲ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣਾ Correct answer.
- ਸਵਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਰਸਾਉਣਾ
- ਅੱਖਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦਿਖਾਉਣਾ
- ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਬਹੁਵਚਨ ਬਣਾਉਣਾ
Explanation
ਨੁਕਤਾ ਉਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਜੋ ਫ਼ਾਰਸੀ-ਅਰਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਧੁਨੀ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਅੱਖਰ ਹੇਠ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ 'ਖ਼' ਅਤੇ 'ਖ' ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ। ਇਸ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਅੱਖਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਜਾਂ ਵਚਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
Question 39Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ' ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
- ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹਨਾ
- ਉੱਨਤੀ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੱਲ ਵਧਣਾ Correct answer.
- ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ
- ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣਾ
Explanation
'ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ' ਦਾ ਲੱਛਣਕ ਅਰਥ ਹੈ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਉੱਨਤੀ, ਸੁਭਾਗ ਜਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਹਾਲਤ। ਇਹ ਮੁਹਾਵਰਾ ਰੂਹਾਨੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਦੋਵੇਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Question 40Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਸ ਵਿਧਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
- ਕਿੱਸਾ
- ਵਾਰਤਕ ਨਾਵਲ
- ਮਹਾਂਕਾਵਿ Correct answer.
- ਲੋਕ-ਗੀਤ
Explanation
'ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼' ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ-ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਵਿ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿੱਸਾ, ਨਾਵਲ ਜਾਂ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਨਹੀਂ।
Question 41Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਤਤਸਮ' ਅਤੇ 'ਤਦਭਵ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਕੀ ਹੈ?
- ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ
- ਤਦਭਵ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ
- ਤਤਸਮ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਦਭਵ ਬਦਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ Correct answer.
- ਤਤਸਮ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲਚਾਲ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ
Explanation
ਤਤਸਮ ਸ਼ਬਦ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ (ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਦਭਵ ਸ਼ਬਦ ਧੁਨੀ-ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਤਰ ਸ਼ਬਦ-ਉਤਪਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
Question 42Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਹੇ ਸੱਜਣ! ਸੁਣ ਲੈ' ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
- ਸੰਬੋਧਨ ਕਾਰਕ Correct answer.
- ਕਰਮ ਕਾਰਕ
- ਅਧਿਕਰਣ ਕਾਰਕ
- ਕਰਤਾ ਕਾਰਕ
Explanation
'ਹੇ ਸੱਜਣ' ਸੰਬੋਧਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਬੋਧਨ ਕਾਰਕ ਹੈ। ਕਰਤਾ ਕਾਰਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਮ ਕਾਰਕ ਕਿਰਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ।
Question 43Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ 'ਛੰਦ' ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਕੀ ਹੈ?
- ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੈਅ ਦੁਆਰਾ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨਾ Correct answer.
- ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਗਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ
- ਸਿਰਫ਼ ਤੁਕਾਂ ਮਿਲਾਉਣਾ
- ਕਵੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦੱਸਣਾ
Explanation
ਛੰਦ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾ ਦਾ ਲੈਅ-ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜੋ ਮਾਤਰਾਵਾਂ, ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਯਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਕ ਮਿਲਾਉਣਾ ਛੰਦ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਛੰਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਲੈਅ-ਸੰਗਠਨ ਹੈ।
Question 44Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਮਾਤ੍ਰਾ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਕਾਵਿ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
- ਅੱਖਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਲੰਬਾਈ Correct answer.
- ਕਵੀ ਦੀ ਉਮਰ
- ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ
Explanation
ਕਾਵਿ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਲਘੂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅੱਖਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਾਪੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨੀ-ਲੰਬਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਛੰਦ ਦੀ ਬਣਤਰ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਵੀ ਦੀ ਉਮਰ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦ-ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਹੀਂ।
Question 45Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ' ਦੀ ਰਚਨਾ 'ਸੁਨੇਹੜੇ' ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ?
- ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
- ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ Correct answer.
- ਵਾਰਤਕ ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
- ਨਾਟਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ
Explanation
'ਸੁਨੇਹੜੇ' ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਸ਼ੈਲੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਰਤਕ, ਨਾਟਕ ਜਾਂ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਨਹੀਂ।
Question 46Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਕਿਰਦੰਤ' ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ਼ ਸੰਬੰਧਕ
- ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸਮਿਕ ਸ਼ਬਦ
- ਸਿਰਫ਼ ਸੰਖਿਆਵਾਚਕ ਸ਼ਬਦ
- ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਨਾਂਵ-ਰੂਪ Correct answer.
Explanation
ਕਿਰਦੰਤ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮੂਲ ਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਜਾਂ ਨਾਂਵ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ 'ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ' ਜਾਂ 'ਚੱਲਦਾ'। ਇਹ ਸੰਬੰਧਕ, ਵਿਸਮਿਕ ਜਾਂ ਸੰਖਿਆਵਾਚਕ ਨਹੀਂ।
Question 47Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਮਾਝਾ' ਅਤੇ 'ਮਾਲਵਾ' ਦੇ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਫ਼ਰਕ ਕਿਸ ਪੱਖ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ਼ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
- ਸਿਰਫ਼ ਸਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
- ਰਸਮਾਂ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਲੈਅ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਰੰਗ Correct answer.
- ਸਿਰਫ਼ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ
Explanation
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸਮਾਂ, ਬੋਲੀ ਦੇ ਲਹਿਜੇ ਅਤੇ ਲੈਅ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਝਾ ਅਤੇ ਮਾਲਵਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਲੰਬਾਈ ਨਾਲ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
Question 48Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਵਾਰ' ਕਾਵਿ-ਵਿਧਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
- ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਬਿਰਤਾਂਤ Correct answer.
- ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਵੇਦਨਾ ਦਾ ਵਰਣਨ
- ਸਿਰਫ਼ ਹਾਸ-ਵਿਅੰਗ
- ਸਿਰਫ਼ ਰੁੱਤਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ
Explanation
ਵਾਰ ਉਹ ਕਾਵਿ-ਵਿਧਾ ਹੈ ਜੋ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਜੋਸ਼ ਨੂੰ ਉਭਾਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਵੀਰ-ਰਸ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਵੇਦਨਾ ਦਾ ਨਹੀਂ।
Question 49Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 'ਸਮਾਸ' ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹੈ?
- ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ Correct answer.
- ਸਮਾਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਵੱਖਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
- ਸਮਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ
- ਸਮਾਸ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ
Explanation
ਸਮਾਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਸ਼ਬਦ ਜੁੜ ਕੇ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਸ਼ਬਦ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ 'ਰਾਜ-ਕੁਮਾਰ' ਜਾਂ 'ਘਰ-ਵਾਸੀ'। ਇਸ ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਅਰਥ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਥ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Question 50Punjabi language and literature (prescribed syllabus content for Senior Secondary Punjabi Elective)
'ਗੁਰਬਾਣੀ' ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ 'ਸਧੁਕੜੀ' ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀ ਹੈ?
- ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
- ਸਲੋਕ ਅਤੇ ਪਉੜੀ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਛੰਦਾਂ ਦਾ ਮੇਲ Correct answer.
- ਸਿਰਫ਼ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਛੰਦਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ
- ਸਿਰਫ਼ ਗਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਬਿਰਤਾਂਤ
Explanation
ਸਧੁਕੜੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਛੰਦ (ਜਿਵੇਂ ਸਲੋਕ) ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਛੰਦ (ਜਿਵੇਂ ਪਉੜੀ) ਇਕੱਠੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਭਾਵ-ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਗਦ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕ-ਗੀਤ ਨਹੀਂ।