PSEB SS Punjabi Elective study guide
PSEB SS Punjabi Elective · Work through your exam, one topic at a time.
The PSEB Senior Secondary Punjabi Elective is a Class 12 board subject examination administered by the Punjab School Education Board, which "came into existence through a legislative enactment in November 1969 for the development and promotion of school education in the state of Punjab." It is intended for candidates registered through PSEB-affiliated or associated schools in Punjab who are pursuing Punjabi as an elective rather than as a compulsory subject, and for private, re-appear, compartment and improvement candidates appearing under the board's Senior Secondary scheme. The examination is held in the board's annual February/March cycle; the source posts a schedule for the 10th and 12th Class Examinations (February/March 2027) covering Re-appear/Compartment, Additional Subject and Division Improvement, along with examination form and fee instructions for that session. The PSEB SS Punjabi Elective study guide has 1 section and about 412 words.
01ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ - PSEB ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਇਲੈਕਟਿਵ
ਇਸ ਡੋਮੇਨ ਵਿੱਚ PSEB ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਇਲੈਕਟਿਵ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਿਲੇਬਸ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਕਰਨ, ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਸਤਰ (ਅਲੰਕਾਰ, ਰਸ, ਛੰਦ), ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਕਾਵਿ ਤੇ ਗੱਦ ਪਾਠ। ਪੇਪਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਲਿਖਣਾ, ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ, ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਣਾ ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨਾ - ਚਾਰੇ ਹੁਨਰ ਪਰਖਦਾ ਹੈ। ਸੰਧੀ : ਦੋ ਧੁਨੀਆਂ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ-ਰੂਪ ਬਦਲਦਾ ਹੈ - ਸਤਿ + ਆਨੰਦ = ਸਤਿਆਨੰਦ। ਸਮਾਸ : ਦੋ ਜਾਂ ਵੱਧ ਸ਼ਬਦ ਰਲ ਕੇ ਇੱਕ ਅਰਥ-ਇਕਾਈ ਬਣਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਵਿਭਕਤੀ ਲਗ ਹਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ - ਰਾਜ + ਪੁੱਤਰ = ਰਾਜਪੁੱਤਰ। ਸ਼ਬਦ-ਭੇਦ ਸੱਤ ਹਨ: ਨਾਂਵ, ਪੜਨਾਂਵ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ, ਕਿਰਿਆ, ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ, ਸੰਬੰਧਕ, ਨਿਪਾਤ। ਪਛਾਣ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਰਥ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਉਪਮਾ ਵਿੱਚ ਵਾਚਕ ਸ਼ਬਦ (ਵਾਂਗ, ਜਿਹਾ, ਸਮਾਨ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਰੂਪਕ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਭੇਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਨੁਪ੍ਰਾਸ ਧੁਨੀ ਦਾ ਦੁਹਰਾਓ ਹੈ; ਯਮਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸ਼ਬਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਸ ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਨੌ ਰਸ: ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਹਾਸ, ਕਰੁਣਾ, ਰੌਦਰ, ਵੀਰ, ਭਯਾਨਕ, ਬੀਭਤਸ, ਅਦਭੁਤ, ਸ਼ਾਂਤ। ਛੰਦ : ਦੋਹਰਾ 13+11 ਅਤੇ ਸੋਰਠਾ 11+13 (ਦੋਵੇਂ 24 ਮਾਤਰਾ); ਚੌਪਈ ਦੇ ਚਾਰ ਚਰਣ, ਹਰੇਕ 16 ਮਾਤਰਾ। ਮੋਟੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਕਾਲ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਆਦਿ ਕਾਲ (ਨਾਥ-ਜੋਗੀ, ਸਿੱਧ, ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ), ਭਕਤੀ ਕਾਲ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ), ਵੀਰ ਕਾਲ (ਵਾਰ-ਕਾਵਿ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ, ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ) ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ (ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੋ.
412 words, about 2 min