व्याकरणम् - शब्दरूपाणि एवं धातुरूपाणि
This domain tests the ability to produce correct noun and verb forms in all cases and tenses. Questions are of the type: 'बाल शब्दस्य तृतीयैकवचनं लिखत', 'पठ् धातोः लङ्लकारे प्रथमपुरुषे बहुवचनं लिखत', or a table with blanks.
Declensions to know cold
- अकारान्त पुल्लिङ्ग: बाल - बालः, बालम्, बालेन, बालाय, बालात्, बालस्य, बाले; सम्बोधन हे बाल.
- आकारान्त स्त्रीलिङ्ग: बाला/लता - बाला, बालाम्, बालया, बालायै, बालायाः, बालायाः, बालायाम्; हे बाले.
- अकारान्त नपुंसक: फल - फलम्, फले, फलानि.
- इकारान्त: मुनि - मुनये, मुनयः, मुनीन्. उकारान्त: गुरु - गुरवे, गुरवः.
- सर्वनाम: तत्, किम्, अस्मद्, युष्मद् - learn full tables; अस्मद् gives मया, मह्यम्, मत्, मम/मे.
Conjugations to know cold
- भ्वादि √पठ्: लट् पठति, लङ् अपठत्, लृट् पठिष्यति, विधिलिङ् पठेत्, लोट् पठतु.
- अदादि √अस्: अस्ति, आसीत्, भविष्यति.
- जुहोत्यादि √दा: ददाति, अददात्.
- क्र्यादि √क्री: क्रीणाति. चुरादि √चुर्: चोरयति.
- √कृ लिट्: चकार. √भू लिट्: बभूव.
Worked example
Question: √पठ्, लङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन. Reasoning: लङ् takes अडागम before a consonant-initial root and the secondary endings; तिप् becomes त्, so पठ् → अपठत्. Compare लट् पठति. If the root were आत्मनेपदी like √सेव्, लट् प्रथमैकवचन is सेवते, not सेवति.
Traps
- Forgetting अडागम in लङ् (अपठत्, not पठत्).
- Applying परस्मैपद endings to आत्मनेपद roots.
- Wrong stem in इकारान्त/उकारान्त: मुनये, गुरवे - not मुनिए, गुरुए.