र्यापिड रिडर / पूरक पाठ्यपुस्तक (Rapid Reader)
र्यापिड रिडर / पूरक पाठ्यपुस्तक खण्डले निर्धारित पूरक पुस्तकको व्यापक पठन जाँच्छ: तथ्य, घटनाक्रम, पात्र-सम्बन्ध, अध्यायगत विषय र छोटो टिप्पणी। प्रश्नहरू १ अंकको सत्य/असत्य वा रिक्त स्थानदेखि ३ अंकको छोटो उत्तरसम्म हुन्छन्।
पढ्ने रणनीति
- प्रत्येक अध्यायको ३-४ वाक्यको सारांश आफैँ लेख्नुहोस्; यसले पुनरावृत्ति रोक्छ।
- पात्र-जाल (character web) बनाउनुहोस्: को को हुन्, सम्बन्ध के, कसले के गर्छ।
- समयरेखा (timeline) मा मुख्य घटना क्रमबद्ध गर्नुहोस्; 'पहिले के, पछि के' प्रश्नको आधार यही हो।
- तथ्यगत विवरण (नाम, ठाउँ, संख्या, मिति) छुट्टै नोट गर्नुहोस्।
उत्तरको ढाँचा
१ अंक: एक शब्द वा एक वाक्य। २ अंक: दुई तथ्य। ३ अंक: भूमिका + दुई घटना + महत्त्व। 'छोटो टिप्पणी' लेख्दा परिभाषा, पाठमा उल्लेख र महत्त्व तीनै समेट्नुहोस्।
काम गरिएको उदाहरण
प्रश्न: 'कुनै एक सहायक पात्रको भूमिका लेख्नुहोस्' (३ अंक)। तर्क: पात्रको नाम र मुख्य पात्रसँगको सम्बन्ध → उसले गरेको दुई काम → कथाको मोडमा त्यसको प्रभाव। उदाहरणका रूपमा 'साथी' पात्रले नायकलाई निर्णयमा प्रेरित गर्छ भने त्यो प्रेरणाको एक घटना र परिणाम लेख्नुहोस्। अनुमान होइन, पुस्तकमा भएको विवरण नै प्रमाण हो।
अंक कटाउने पासो
एउटा अध्यायको घटना अर्कोमा मिसाउनु; १ अंकको प्रश्नमा अनुच्छेद लेख्नु; नाम मिल्ने पात्रहरू छुट्याउन नसक्नु; 'राम्रो' वा 'नराम्रो' भनी प्रमाण नदिनु; पुस्तक नपढी अनुमान गर्नु; प्रश्नमा सोधिएको सङ्ख्या (दुई कारण) भन्दा बढी वा कम लेख्नु।
पूरक पुस्तकको पहिलो पटक पढ्दा कथा बुझ्नुहोस्, दोस्रो पटक पात्र र तथ्य टिप्नुहोस्, तेस्रो पटक प्रश्न-उत्तर अभ्यास गर्नुहोस्।