روان‌پزشکی (Psychiatry)
در روان‌پزشکی، آزمون پیش‌کارورزی بر مصاحبه و mental status examination، تشخیص DSM-5، ارزیابی خطر خودکشی و افتراق اختلال روانی از علل طبی تمرکز دارد. سؤال‌ها اغلب اولین اقدام ایمن را می‌سنجند.
قواعد کلیدی
- MSE شامل appearance، behavior، speech، mood/affect، thought process/content، perception، cognition و insight است.
- depression major: پنج علامت از نه علامت، حداقل دو هفته، همراه impairment؛ قبل از تشخیص، thyroid و substance را رد کن.
- bipolar: antidepressant تنها ممنوع؛ mood stabilizer مثل lithium یا valproate.
- schizophrenia: علائم مثبت و منفی حداقل شش ماه با decline؛ antipsychotic و ارزیابی عوارض متابولیک.
- suicide risk: پرسش مستقیم خطر را افزایش نمی‌دهد؛ برنامه، وسیله و سابقه اقدام تعیین‌کننده‌اند.
- delirium یک اورژانس طبی است؛ علت زمینه‌ای را درمان کن، antipsychotic فقط برای agitation شدید.
مثال کاربردی
مرد ۲۲ ساله با بی‌قراری، هذیان persecution، گفتار آشفته و مصرف cannabis. علائم بعد از قطع مصرف شروع شده و علائم حیاتی stable است. ابتدا substance-induced psychosis و علل طبی را رد کن؛ در صورت نیاز، benzodiazepine برای withdrawal و antipsychotic کوتاه‌مدت. اگر علائم بیش از یک ماه پس از قطع ادامه یابد، schizophrenia را در نظر بگیر.
دام‌ها
- افسردگی دوقطبی را با SSRI تنها درمان نکن؛ switch به mania خطرناک است.
- lithium نیازمند سطح خونی، کلیه و تیروئید است.
- NMS و serotonin syndrome را با عفونت یا anxiety اشتباه نگیر.
- benzodiazepine درمان طولانی‌مدت anxiety نیست.