VMBO BB Aardrijkskunde flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Rotatie van de aarde

Het draaien van de aarde om haar eigen as in ongeveer 24 uur, van west naar oost. Hierdoor ontstaan dag en nacht.

Revolutie van de aarde

De beweging van de aarde in een baan om de zon in ongeveer 365 dagen. Samen met de scheve aardas veroorzaakt dit de seizoenen.

Tijdzone

Een gebied met dezelfde kloktijd. De aarde heeft 24 tijdzones van elk 15 lengtegraden; oostwaarts komt er per zone een uur bij.

Endogene kracht

Kracht die van binnenuit de aarde werkt, zoals vulkanisme en het bewegen van aardplaten. Hierdoor ontstaan gebergten en breuklijnen.

Exogene kracht

Kracht die van buitenaf op het aardoppervlak werkt, zoals verwering, erosie en sedimentatie. Deze krachten breken landschappen af en bouwen ze op.

Erosie

Het afslijten en wegvoeren van gesteente of grond door stromend water, wind of ijs. Rivieren snijden zo diepe dalen uit.

Sedimentatie

Het neerleggen van zand, klei of grind op een plek waar de stroom of wind afneemt. Zo ontstaan deltas en vruchtbare kleigronden.

Waterkringloop

De voortdurende beweging van water: verdamping, condensatie, neerslag en afstroming terug naar zee. Zonnewarmte drijft dit proces aan.

Bevolkingsdichtheid

Het gemiddelde aantal inwoners per vierkante kilometer. Je berekent het door het aantal inwoners te delen door de oppervlakte.

Natuurlijke bevolkingsgroei

De groei van een bevolking door het verschil tussen geboortecijfer en sterftecijfer, dus zonder migratie mee te rekenen.

Sociale bevolkingsgroei

De verandering van een bevolking door migratie: het aantal immigranten min het aantal emigranten. Positief bij meer komst dan vertrek.

Pushfactor

Een reden om ergens weg te trekken, zoals oorlog, werkloosheid, droogte of gebrek aan vrijheid. Zo'n factor duwt mensen weg.

Pullfactor

Een reden om naar een gebied toe te trekken, zoals werk, veiligheid, onderwijs of een betere leefomgeving. Zo'n factor trekt mensen aan.

Vergrijzing

De toename van het aandeel ouderen in de bevolking door lage geboortecijfers en een hogere levensverwachting. Dit geeft druk op zorg en pensioenen.

Verstedelijking

Het groeiende aandeel van de bevolking dat in steden woont. Oorzaken zijn werk in de stad en betere voorzieningen.

Cultuurgebied

Een gebied waar mensen kenmerken delen, zoals taal, godsdienst en gewoonten. De grenzen tussen zulke gebieden zijn geleidelijk.

Demografisch transitiemodel

Een model dat de overgang toont van hoge naar lage geboorte- en sterftecijfers. Eerst daalt de sterfte, later de geboorte.

Schaal van een kaart

De verhouding tussen afstand op de kaart en in werkelijkheid. Bij 1 : 100 000 is 1 cm op de kaart 1 km in het echt.

Migratie

Het verplaatsen van mensen naar een ander gebied om daar te wonen. Redenen zijn werk, studie, veiligheid of gezinshereniging.

Randstad

Het stedelijke gebied in het westen van Nederland met Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Hier wonen veel mensen en liggen veel banen.

Delta

Het gebied waar een rivier in zee uitmondt en zich splitst in meerdere takken. Nederland ligt in de delta van Rijn, Maas en Schelde.

Polder

Een stuk land dat is drooggelegd en met dijken en gemalen droog wordt gehouden. De Flevopolder is een bekend voorbeeld.

NAP

Normaal Amsterdams Peil, de referentiehoogte voor hoogtemetingen in Nederland. Ongeveer een kwart van Nederland ligt onder dit peil.

Deltawerken

Waterbouwkundige werken in Zeeland en Zuid-Holland die Nederland beschermen tegen overstromingen van de Noordzee, waaronder stormvloedkeringen en dammen.

Haven van Rotterdam

De grootste haven van Europa, gelegen aan de monding van de Rijn. Door de ligging aan zee en rivieren is ze belangrijk voor handel en logistiek.

Zeeklimaat

Een klimaat met milde winters, koele zomers en het hele jaar door neerslag. Het komt voor in West-Europa, beïnvloed door de zee.

Landklimaat

Een klimaat met koude winters en warme zomers, ver van de zee. Het komt voor in Oost-Europa en in het binnenland van grote werelddelen.

Middellandse zeeklimaat

Een klimaat met droge, warme zomers en zachte, natte winters. Het komt voor rond de Middellandse Zee, in Zuid-Europa.

Europese Unie

Een samenwerkingsverband van Europese landen met een gemeenschappelijke markt en vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal.

Centrum en periferie

Het onderscheid tussen welvarende, machtige gebieden (centrum) en armere gebieden die daarvan afhankelijk zijn (periferie), op wereldschaal.

Thematische kaart

Een kaart die één onderwerp toont, zoals bevolkingsdichtheid of neerslag. Je gebruikt haar om verschillen binnen een gebied te zien.

Overzichtskaart

Een kaart die een gebied algemeen weergeeft met landen, steden, rivieren en zeeën. Je gebruikt haar om ligging en topografie te vinden.