First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.
Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.
Question 1Aarde
Wat gebeurt er bij een divergente plaatgrens tussen twee oceanische platen?
- De platen bewegen uit elkaar en er stijgt magma op dat nieuwe oceanische korst vormt. Correct answer.
- De platen bewegen uit elkaar en er ontstaat een plooiingsgebergte.
- De platen schuiven langs elkaar en veroorzaken alleen aardbevingen.
- De platen bewegen naar elkaar toe en de ene plaat duikt onder de andere.
Explanation
Bij een divergente grens bewegen twee platen uit elkaar. In de ruimte die ontstaat, stijgt magma op en stolt tot nieuwe oceanische korst, bijvoorbeeld bij de Mid-Atlantische Rug.
Question 2Aarde
Welke laag van de aarde bevindt zich direct onder de aardkorst?
- Het magma
- De asthenosfeer Correct answer.
- De binnenkern
- De buitenkern
Explanation
Onder de aardkorst ligt de mantel, waarvan het bovenste, zachte deel de asthenosfeer heet. De kern ligt veel dieper, in het midden van de aarde.
Question 3Aarde
Een aardbeving heeft een kracht van 5 op de schaal van Richter. Wat betekent dit in vergelijking met een aardbeving van kracht 4?
- De aardbeving is twee keer zo sterk.
- De aardbeving is even sterk, maar duurt langer.
- De aardbeving is tien keer zo sterk. Correct answer.
- De aardbeving is honderd keer zo sterk.
Explanation
De schaal van Richter is logaritmisch: elke stap omhoog betekent ongeveer tien keer zoveel energie die vrijkomt. Een 5 is dus ongeveer tien keer zo sterk als een 4.
Question 4Aarde
Waarom komen veel vulkanen voor rond de Ring van Vuur?
- Omdat daar geen plaatbewegingen zijn en magma rustig omhoog komt.
- Omdat daar de aardkorst het dikst is.
- Omdat daar convergente plaatgrenzen liggen waar subductie plaatsvindt. Correct answer.
- Omdat daar veel divergente plaatgrenzen in het binnenland liggen.
Explanation
De Ring van Vuur is een gordel rond de Grote Oceaan met veel subductiezones. Bij subductie smelt de wegduikende plaat en stijgt magma op, waardoor vulkanen ontstaan.
Question 5Aarde
Wat is de belangrijkste oorzaak van aardbevingen in Nederland?
- Breuken in de aardkorst die langzaam bewegen, soms versterkt door gaswinning. Correct answer.
- Het smelten van gletsjers na de laatste ijstijd.
- Vulkanische activiteit in de ondergrond van Groningen.
- Het botsen van de Afrikaanse plaat met de Euraziatische plaat onder Nederland.
Explanation
Nederland ligt niet op een actieve plaatgrens, maar kent wel breuken in de korst. Beweging langs die breuken, onder andere door gaswinning in Groningen, kan lichte bevingen veroorzaken.
Question 6Aarde
Een rivier stroomt van de bergen naar zee. Waar legt de rivier het meeste sediment neer?
- In de bovenloop, waar de stroomsnelheid het hoogst is.
- In de benedenloop en bij de monding, waar de stroomsnelheid laag is. Correct answer.
- In de bron, waar het water ontspringt.
- In de middenloop, waar de rivier recht loopt.
Explanation
Een rivier heeft veel energie in de bovenloop en kan daar veel materiaal meevoeren. In de benedenloop en bij de monding stroomt het water langzaam, waardoor zand en klei bezinken en een delta kan ontstaan.
Question 7Aarde
Welke uitspraak over verwering is juist?
- Verwering is het afzetten van klei in een delta.
- Verwering is het verplaatsen van gesteente door een rivier.
- Verwering is het uiteenvallen of oplossen van gesteente ter plaatse. Correct answer.
- Verwering is het stollen van magma tot gesteente.
Explanation
Bij verwering wordt gesteente ter plaatse afgebroken, bijvoorbeeld door vorst, plantenwortels of zuren. Het verplaatste materiaal wordt pas daarna door erosie en transport weggevoerd.
Question 8Aarde
Waardoor ontstaan de seizoenen op aarde?
- Doordat de maan om de aarde draait.
- Doordat de aardas schuin staat ten opzichte van de baan om de zon. Correct answer.
- Doordat de aarde in een ellipsvormige baan om de zon draait.
- Doordat de zon in de zomer dichterbij staat dan in de winter.
Explanation
De aardas staat ongeveer 23,5 graden schuin. Daardoor krijgt het noordelijk halfrond in de zomer meer en schuiner invallend zonlicht dan in de winter, wat de seizoenen veroorzaakt.
Question 9Aarde
Op 21 juni is het op het noordelijk halfrond zomer. Hoe is de daglengte dan op de noordpool?
- De pool heeft dan 24 uur dag. Correct answer.
- De pool heeft dan 24 uur nacht.
- De pool heeft dan precies 12 uur dag en 12 uur nacht.
- De pool heeft dan geen dag en geen nacht.
Explanation
Op 21 juni helt het noordelijk halfrond naar de zon toe. Boven de poolcirkel komt de zon dan niet onder, waardoor de noordpool 24 uur daglicht heeft.
Question 10Aarde
Wat is het verschil tussen weer en klimaat?
- Weer is de toestand van de dampkring op een bepaald moment, klimaat is het gemiddelde over een lange periode. Correct answer.
- Weer en klimaat betekenen hetzelfde.
- Weer gaat over een lange periode, klimaat over één dag.
- Weer gaat alleen over temperatuur, klimaat alleen over neerslag.
Explanation
Weer beschrijft de toestand van de atmosfeer op een bepaald moment en op een bepaalde plaats. Klimaat is het gemiddelde weer over een lange periode, meestal dertig jaar.
Question 11Aarde
Waarom is het in de tropen gemiddeld warmer dan aan de polen?
- Omdat zonnestralen in de tropen loodrecht invallen en de warmte over een kleiner oppervlak verdelen. Correct answer.
- Omdat de tropen dichter bij de maan liggen.
- Omdat de dampkring in de tropen dikker is.
- Omdat de zon in de tropen langer schijnt dan aan de polen.
Explanation
Rond de evenaar vallen zonnestralen bijna loodrecht op het aardoppervlak. Dezelfde hoeveelheid energie wordt daar over een kleiner oppervlak verdeeld, waardoor het warmer wordt dan bij de schuin invallende stralen aan de polen.
Question 12Aarde
Welk klimaat hoort bij een gebied met het hele jaar door veel neerslag en hoge temperaturen?
- Poolklimaat
- Tropisch regenwoudklimaat Correct answer.
- Woestijnklimaat
- Zeeklimaat
Explanation
Een tropisch regenwoudklimaat heeft elke maand een hoge temperatuur en veel neerslag, zonder echt droog seizoen. Dat past bij gebieden rond de evenaar.
Question 13Aarde
Wat gebeurt er met de wind als lucht van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied stroomt?
- De lucht blijft stilstaan tot de druk gelijk is.
- De lucht stroomt van een lagedrukgebied naar een hogedrukgebied.
- De lucht stroomt van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied. Correct answer.
- De lucht stroomt alleen omhoog en nooit opzij.
Explanation
Lucht stroomt altijd van een plaats met hoge luchtdruk naar een plaats met lage luchtdruk. Die luchtverplaatsing noemen we wind; hoe groter het drukverschil, hoe harder het waait.
Question 14Aarde
Een gebied heeft een gemiddelde jaartemperatuur van 25 graden en per jaar 2000 millimeter neerslag, verdeeld over alle maanden. Welk klimaat past hierbij?
- Toendraklimaat
- Tropisch regenwoudklimaat Correct answer.
- Landklimaat
- Middellandse Zeeklimaat
Explanation
Hoge temperaturen het hele jaar en veel neerslag in elke maand wijzen op een tropisch regenwoudklimaat. Er is geen droog seizoen, wat past bij de evenaar.
Question 15Aarde
Wat is het broeikaseffect?
- Het gat in de ozonlaag waardoor koude lucht binnenkomt.
- Het afkoelen van de aarde doordat de zon verder weg staat.
- Het ontstaan van seizoenen door de schuine stand van de aardas.
- Het vasthouden van warmte in de dampkring door gassen zoals CO2 en waterdamp. Correct answer.
Explanation
Sommige gassen in de dampkring, zoals CO2 en waterdamp, houden een deel van de warmte die de aarde uitstraalt tegen. Daardoor blijft de gemiddelde temperatuur op aarde hoger dan zonder die gassen.
Question 16Aarde
Waarom stijgt de zeespiegel bij opwarming van de aarde?
- Doordat de maan dichter bij de aarde komt.
- Doordat gletsjers en ijskappen smelten en zeewater bij warmte uitzet. Correct answer.
- Doordat het zeewater afkoelt en krimpt.
- Doordat er meer wind boven zee komt.
Explanation
Bij opwarming smelten gletsjers en ijskappen, waardoor extra water in de oceanen terechtkomt. Bovendien zet water uit als het warmer wordt, wat beide bijdraagt aan een hogere zeespiegel.
Question 17Aarde
Bekijk een kaart met hoogtelijnen. Twee hoogtelijnen van 100 en 200 meter liggen dicht bij elkaar. Wat kun je zeggen over het landschap?
- Het landschap is daar steil. Correct answer.
- Het landschap is daar een dal.
- Het landschap is daar vlak.
- Het landschap ligt onder de zeespiegel.
Explanation
Hoogtelijnen die dicht bij elkaar liggen, betekenen dat de hoogte over een korte afstand sterk verandert. Dat wijst op een steile helling.
Question 18Aarde
Wat is een aardbevingsgolf die het eerst bij een meetstation aankomt?
- De oppervlaktegolf, omdat die het dichtst bij het epicentrum blijft.
- De vloedgolf, omdat die met het water meebeweegt.
- De P-golf, omdat die het snelst door de aarde reist. Correct answer.
- De S-golf, omdat die het eerst ontstaat.
Explanation
Bij een aardbeving ontstaan verschillende golven. De P-golf reist het snelst en komt daardoor als eerste aan bij een seismograaf, gevolgd door de langzamere S-golf.
Question 19Aarde
Waarom komen zware aardbevingen vaak voor bij een subductiezone?
- Omdat de wegduikende plaat vast komt te zitten en de opgebouwde spanning plotseling vrijkomt. Correct answer.
- Omdat daar twee platen langs elkaar schuiven zonder spanning.
- Omdat daar magma direct aan het oppervlak komt zonder weerstand.
- Omdat de aardkorst daar het dunst is en dus makkelijk breekt.
Explanation
Bij subductie schuift de ene plaat onder de andere. Door wrijving kan de beweging tijdelijk vastlopen, waardoor spanning opbouwt; als die spanning plotseling vrijkomt, ontstaat een zware aardbeving.
Question 20Aarde
Een rivier stroomt door een gebied met zachte klei en weinig hoogteverschil. Wat gebeurt er met de rivierloop?
- De rivier gaat meanderen en zoekt een breed dal op. Correct answer.
- De rivier stopt met stromen en droogt op.
- De rivier snijdt diep in en vormt een nauwe kloof.
- De rivier vormt een steile waterval.
Explanation
In een vlak gebied met zachte ondergrond is er weinig verval en stroomt het water langzaam. Daardoor gaat de rivier slingeren en ontstaan meanders in een breed dal.
Question 21Aarde
Uit welke aanwijzing blijkt dat Zuid-Amerika en Afrika vroeger aan elkaar vastzaten?
- Beide continenten hebben dezelfde bevolkingsdichtheid.
- Beide continenten liggen op dezelfde breedtegraad.
- De kustlijnen en de gesteentelagen en fossielen aan beide kusten komen overeen. Correct answer.
- Beide continenten hebben dezelfde temperatuur.
Explanation
De kustvormen van Zuid-Amerika en Afrika passen als puzzelstukken in elkaar. Ook vindt men aan beide kanten vergelijkbare gesteentelagen en fossielen, wat wijst op een vroegere gezamenlijke landmassa.
Question 22Aarde
Wat is het epicentrum van een aardbeving?
- Het meetstation dat de beving registreert.
- De plaats waar de vloedgolf aan land komt.
- De plek in de aardkorst waar de aardbeving ontstaat.
- Het punt aan het aardoppervlak recht boven de plek waar de beving ontstaat. Correct answer.
Explanation
De beving ontstaat diep in de aardkorst in het hypocentrum. Het punt aan het oppervlak recht daarboven heet het epicentrum; daar is de schade meestal het grootst.
Question 23Aarde
Welke aardlaag bevat de meeste warmte die door radioactief verval wordt geproduceerd?
- De oceanen
- De aardkorst
- De aardmantel Correct answer.
- De dampkring
Explanation
De aardmantel is veruit de dikste laag van de aarde en bevat veel radioactieve stoffen waarvan het verval warmte levert. Die warmte zorgt mede voor stromingen in de mantel.
Question 24Aarde
Waarom heeft een gebied aan de lijzijde van een gebergte vaak weinig neerslag?
- Omdat de lucht daar daalt en opwarmt, waardoor wolken oplossen. Correct answer.
- Omdat de wind daar altijd uit het noorden komt.
- Omdat de lucht daar stijgt en afkoelt, waardoor veel regen valt.
- Omdat de lucht daar kouder is en geen vocht kan bevatten.
Explanation
Aan de loefzijde stijgt vochtige lucht op, koelt af en geeft neerslag. Aan de lijzijde daalt de lucht, warmt op en wordt droog, waardoor daar vaak een regenschaduw ontstaat.
Question 25Aarde
Wat is de evenaar?
- De grens tussen de troposfeer en de stratosfeer.
- De denkbeeldige lijn op 0 graden lengte door Greenwich.
- De denkbeeldige lijn op 0 graden breedte die de aarde in een noordelijk en zuidelijk halfrond verdeelt. Correct answer.
- De lijn die de aardas verbindt met de zon.
Explanation
De evenaar is de cirkel op 0 graden breedte, precies tussen de noordpool en de zuidpool. Hij verdeelt de aarde in een noordelijk en een zuidelijk halfrond.
Question 26Aarde
Wat gebeurt er bij een divergente plaatgrens?
- De ene plaat duikt onder de andere plaat.
- De platen botsen en er ontstaat een plooiingsgebergte.
- De platen schuiven langs elkaar heen zonder veel magma.
- De platen bewegen uit elkaar en er stijgt magma op. Correct answer.
Explanation
Bij een divergente grens bewegen twee platen van elkaar af. Daardoor ontstaat ruimte waar magma uit de mantel omhoog komt, dat stolt tot nieuwe aardkorst. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij de Mid-Atlantische Rug.
Question 27Aarde
Een vulkaan ligt boven een hotspot midden op een oceanische plaat. Waarom ontstaat daar magma?
- Doordat zeewater in de aardkorst doordringt en het gesteente smelt.
- Doordat twee platen langs elkaar schuren en wrijving warmte geeft.
- Doordat een mantelpluim heet gesteente omhoog brengt dat gedeeltelijk smelt. Correct answer.
- Doordat een plaat onder een andere plaat duikt.
Explanation
Een hotspot is een plaats waar een hete mantelpluim vast onder de plaat zit. Het hete gesteente stijgt op en smelt gedeeltelijk, waardoor magma ontstaat dat door de plaat heen breekt. De plaat beweegt wel door, maar de pluim blijft op zijn plaats.
Question 28Aarde
Wat is de motor die de beweging van lithosfeerplaten veroorzaakt?
- De wind die over het aardoppervlak waait.
- De draaiing van de aarde om haar as.
- Convectiestromen in de mantel door warmte uit het inwendige van de aarde. Correct answer.
- De getijdenkrachten van de maan.
Explanation
In de mantel stijgt warm gesteente op en koelt dichter bij het oppervlak weer af, waardoor convectiestromen ontstaan. Deze stromen slepen de lithosfeerplaten mee. De warmte komt vooral van radioactief verval en restwarmte in de aarde.
Question 29Aarde
Op een plek breekt een breuklijn in de aardkorst plotseling. Wat is de directe oorzaak van de aardbeving?
- Het plotseling vrijkomen van opgebouwde spanning in het gesteente. Correct answer.
- Het neerslaan van sediment in een rivierdal.
- Het stijgen van magma naar het aardoppervlak.
- Het smelten van gesteente door hoge temperatuur.
Explanation
Door beweging van platen wordt spanning in het gesteente opgebouwd. Als die spanning te groot wordt, breekt het gesteente plotseling langs een breuk en komt de energie vrij als aardbevingsgolven. Het epicentrum ligt recht boven de breuk waar dit gebeurt.
Question 30Aarde
Welke schaal gebruikt seismologen om de sterkte van een aardbeving bij de bron aan te geven?
- De schaal van Mohs.
- De schaal van Richter. Correct answer.
- De schaal van Beaufort.
- De schaal van Celsius.
Explanation
De schaal van Richter drukt de vrijgekomen energie bij de bron uit in een getal dat logaritmisch toeneemt. Tegenwoordig gebruiken seismologen vaak het momentmagnitudemoment, maar de Richter-schaal is nog steeds bekend. Beaufort meet wind, Celsius temperatuur en Mohs hardheid van mineralen.
Question 31Aarde
Een rivier stroomt in een brede, vlakke benedenloop met fijne klei. Welk proces overheerst daar in de rivierbedding?
- Sedimentatie van fijne deeltjes. Correct answer.
- Diepe insnijding in het gesteente.
- Verwering van het gesteente door vorst.
- Transport van grote keien over de bodem.
Explanation
In een vlakke benedenloop is de stroomsnelheid laag. Daardoor kan de rivier fijne deeltjes zoals klei niet meer meevoeren en zet ze af op de oevers en in de bedding. Zo ontstaan brede, vruchtbare rivierkleigronden.
Question 32Aarde
Welke vorm ontstaat bij een rivier die in een bocht aan de buitenkant stroomt?
- Een gletsjerdal met steile wanden.
- Een buitenbocht waar de oever wordt uitgeschuurd. Correct answer.
- Een delta aan de monding van de rivier.
- Een binnenbocht waar sediment wordt afgezet.
Explanation
In een rivierbocht stroomt het water aan de buitenkant sneller, waardoor de oever daar wordt uitgeschuurd en de bocht steeds wijder wordt. Aan de binnenkant is de stroming langzamer en wordt juist sediment afgezet. Zo verschuift de rivier langzaam zijwaarts.
Question 33Aarde
Wat is het verschil tussen een gletsjer en een ijskap?
- Een ijskap komt alleen voor in de zee.
- Een gletsjer bestaat uit zout water en een ijskap uit zoet water.
- Een ijskap bedekt een groot gebied, terwijl een gletsjer als een strook door een dal stroomt. Correct answer.
- Een gletsjer is groter dan een ijskap.
Explanation
Een ijskap is een enorme massa ijs die een heel landschap of continent bedekt, zoals op Groenland en Antarctica. Een gletsjer is een kleinere ijsmassa die zich onder invloed van zwaartekracht door een dal of over het landschap verplaatst.
Question 34Aarde
Welk landschap is typisch gevormd door een gletsjer?
- Een zandbank in een rivierdelta.
- Een duin langs de kust.
- Een V-dal met een smalle rivierbedding.
- Een U-dal met steile wanden en een brede bodem. Correct answer.
Explanation
Een gletsjer schuurt een dal breed en diep uit, waardoor een U-vormig dal met steile wanden en een vlakke bodem ontstaat. Een V-dal wordt juist door een rivier uitgesleten. Duinen en zandbanken horen bij wind en water, niet bij ijs.
Question 35Aarde
Wat is de belangrijkste oorzaak van aardverschuivingen in een berggebied na hevige regen?
- De zwaartekracht trekt de grond weg.
- De wind blaast losse grond van de helling af.
- Regenwater verzadigt de grond, waardoor de zwaartekracht de grondmassa naar beneden trekt. Correct answer.
- De temperatuur stijgt en het gesteente zet uit.
Explanation
Regenwater dringt in de grond en maakt deze zwaar en glibberig. Daardoor kan de helling de grondmassa niet meer vasthouden en schuift de grond onder invloed van de zwaartekracht naar beneden. Een steile helling en weinig begroeiing versterken dat risico.
Question 36Aarde
Welke uitspraak over de aardkorst en de lithosfeer is juist?
- De lithosfeer bestaat alleen uit oceanische korst.
- De aardkorst is dikker onder de oceanen dan onder de continenten.
- De lithosfeer is het vloeibare deel van de buitenkern.
- De lithosfeer bestaat uit de aardkorst en het bovenste, vaste deel van de mantel. Correct answer.
Explanation
De lithosfeer is de buitenste, starre schil van de aarde en omvat de aardkorst plus het bovenste deel van de mantel. Daaronder ligt de zachtere asthenosfeer waarop de platen bewegen. Onder continenten is de korst dikker dan onder oceanen.
Question 37Aarde
Een aardbeving ontstaat op 60 kilometer diepte onder de zeebodem. Waarom kan zo'n zeebeving een tsunami veroorzaken?
- Het zoutgehalte van het zeewater verandert plotseling.
- De wind boven zee wordt sterker en stuwt het water naar de kust.
- De zeebodem kan plotseling omhoog of omlaag bewegen en de hele waterkolom in beweging brengen. Correct answer.
- De zee warmt op en het water zet uit.
Explanation
Bij een zeebeving kan de zeebodem langs een breuk plotseling verticaal verschuiven. Daardoor wordt de hele waterkolom van de zeebodem tot het oppervlak in beweging gebracht en ontstaat een lange golf die zich over de oceaan verplaatst. Bij de kust wordt die golf hoger.
Question 38Aarde
Wat is het verschil tussen magma en lava?
- Magma is koud gesteente, lava is heet gesteente.
- Magma is vloeibaar water, lava is gesmolten gesteente.
- Magma komt alleen bij divergente grenzen voor, lava alleen bij hotspots.
- Magma is gesteente onder de grond, lava is magma dat aan het aardoppervlak is gekomen. Correct answer.
Explanation
Magma is gesmolten gesteente dat zich onder het aardoppervlak bevindt. Zodra het magma bij een uitbarsting naar buiten stroomt, noemen we het lava. Het verschil zit dus in de plaats waar het gesmolten gesteente zich bevindt.
Question 39Aarde
Een stratovulkaan heeft vaak zeer explosieve uitbarstingen. Waardoor komt dat?
- De vulkaan bestaat alleen uit afgekoelde lava zonder as.
- Het magma is heel dun en vloeibaar, waardoor het snel wegstroomt.
- Het magma is dik en stroperig, waardoor gassen moeilijk kunnen ontsnappen. Correct answer.
- De vulkaan ligt altijd boven een hotspot in plaats van een subductiezone.
Explanation
Bij een subductiezone smelt gesteente met veel water en silica, waardoor stroperig magma ontstaat. Doordat het magma dik is, kunnen gassen moeilijk ontsnappen en wordt de druk hoog. Bij een uitbarsting komt het magma explosief vrij, met veel as en puin.
Question 40Aarde
Welke aardlaag is vloeibaar en zorgt voor het aardmagnetisch veld?
- De binnenkern.
- De buitenkern. Correct answer.
- De onderste mantel.
- De aardkorst.
Explanation
De buitenkern bestaat uit vloeibaar ijzer en nikkel dat rondstroomt. Die stromende vloeistof wekt samen met de draaiing van de aarde een magneetveld op. De binnenkern is juist vast, ondanks de hoge temperatuur, door de enorme druk.
Question 41Aarde
Wat gebeurt er met de temperatuur als je van het aardoppervlak naar het midden van de aarde gaat?
- De temperatuur daalt, omdat de druk toeneemt.
- De temperatuur stijgt eerst en daalt daarna weer.
- De temperatuur blijft overal gelijk.
- De temperatuur stijgt, vooral door warmte uit het inwendige van de aarde. Correct answer.
Explanation
Hoe dieper je in de aarde komt, hoe hoger de temperatuur wordt. Dat komt door restwarmte uit de vorming van de aarde en door warmte die vrijkomt bij radioactief verval in de aardlagen. In de kern kan de temperatuur oplopen tot duizenden graden.
Question 42Aarde
Op een weerkaart staat een lagedrukgebied boven Ierland en een hogedrukgebied boven Spanje. Wat gebeurt er met de lucht tussen beide gebieden?
- De lucht stroomt van Spanje naar Ierland. Correct answer.
- De lucht stijgt op boven Spanje en daalt boven Ierland.
- De lucht stroomt van Ierland naar Spanje.
- De lucht blijft stilstaan.
Explanation
Lucht stroomt altijd van een gebied met hoge luchtdruk naar een gebied met lage luchtdruk. Spanje heeft hogedruk en Ierland lagedruk, dus de lucht beweegt van Spanje naar Ierland. Daarbij wordt de wind afgebogen door de draaiing van de aarde.
Question 43Aarde
Waarom waait de wind op het noordelijk halfrond niet rechtstreeks van hoog naar laag, maar buigt hij af?
- Door de bergen die de wind tegenhouden.
- Door het verschil in zoutgehalte van de zee.
- Door de aantrekkingskracht van de maan.
- Door de draaiing van de aarde om haar as. Correct answer.
Explanation
De aarde draait om haar as, waardoor de wind op het noordelijk halfrond naar rechts wordt afgebogen. Dit heet het corioliseffect. Daardoor waait de wind niet rechtstreeks naar het lagedrukgebied, maar draait hij er in een spiraal naartoe.
Question 44Aarde
Wat is het verschil tussen een zeewind en een landwind?
- Beide winden waaien altijd van het land naar de zee.
- Zeewind waait 's nachts van zee naar land, landwind overdag van land naar zee.
- Zeewind komt alleen in de bergen voor, landwind alleen aan de kust.
- Zeewind waait overdag van zee naar land, landwind waait 's nachts van land naar zee. Correct answer.
Explanation
Overdag warmt het land sneller op dan de zee, waardoor boven land een lagedrukgebied ontstaat en de wind van zee naar land waait. 's Nachts koelt het land sneller af dan de zee, waardoor de lucht juist van land naar zee stroomt. Zo ontstaat een dagelijkse cyclus aan de kust.
Question 45Aarde
Welke factor bepaalt vooral dat een gebied op 30 graden noorderbreedte vaak een woestijnklimaat heeft?
- De zee zorgt voor veel vocht in de lucht.
- De dalende lucht zorgt voor weinig neerslag. Correct answer.
- De bergen houden de wind tegen.
- De stijgende lucht zorgt voor veel neerslag.
Explanation
Rond 30 graden breedte daalt de lucht uit de hogere atmosfeer. Dalende lucht warmt op en kan weinig vocht vasthouden, waardoor er nauwelijks neerslag valt. Daardoor liggen veel woestijnen op deze breedte, zoals de Sahara.
Question 46Aarde
Een gebied ligt aan de kust en heeft een klein temperatuurverschil tussen zomer en winter. Welk klimaat past daarbij?
- Een zeeklimaat. Correct answer.
- Een poolklimaat.
- Een landklimaat.
- Een woestijnklimaat.
Explanation
Water warmt langzaam op en koelt langzaam af. Daardoor houdt de zee de temperatuur aan de kust in de zomer koeler en in de winter warmer, waardoor de seizoensverschillen klein blijven. Dat hoort bij een zeeklimaat.
Question 47Aarde
Wat is het verschil tussen het weer en het klimaat?
- Het weer gaat over temperatuur, het klimaat alleen over neerslag.
- Het weer wordt door de mens bepaald, het klimaat door de natuur.
- Het weer geldt alleen in de zomer, het klimaat alleen in de winter.
- Het weer is de toestand van de atmosfeer op een bepaald moment, het klimaat is het gemiddelde over een lange periode. Correct answer.
Explanation
Het weer beschrijft hoe het op een bepaald moment is: temperatuur, wind en neerslag van vandaag bijvoorbeeld. Het klimaat is het gemiddelde weer over een lange periode, meestal dertig jaar. Daarom kun je uit één warme dag geen conclusie over het klimaat trekken.
Question 48Aarde
Welke uitspraak over het broeikaseffect is juist?
- Zonder natuurlijk broeikaseffect zou het op aarde veel kouder zijn. Correct answer.
- Het broeikaseffect zorgt ervoor dat de aarde afkoelt.
- Het broeikaseffect houdt alle zonnestraling tegen.
- Het broeikaseffect wordt alleen door de mens veroorzaakt.
Explanation
Bepaalde gassen in de atmosfeer, zoals waterdamp en koolstofdioxide, houden een deel van de warmte vast die de aarde uitstraalt. Zonder dit natuurlijke broeikaseffect zou de gemiddelde temperatuur op aarde veel lager liggen. Door extra uitstoot van deze gassen versterkt de mens het effect.
Question 49Aarde
Waarom smelt een groot deel van het landijs op Groenland sneller dan vroeger?
- De zeespiegel daalt, waardoor het ijs sneller smelt.
- De zee wordt kouder, waardoor het ijs sneller smelt.
- De gemiddelde temperatuur stijgt, waardoor meer ijs smelt dan er aangroeit. Correct answer.
- Er valt meer sneeuw dan ooit, waardoor het ijs sneller verdwijnt.
Explanation
Door de opwarming van de aarde stijgt de temperatuur in poolgebieden. Daardoor smelt er in de zomer meer ijs dan er in de winter door sneeuwval bijkomt. Het landijs neemt af, en dat draagt bij aan de stijging van de zeespiegel.
Question 50Aarde
Wat is de belangrijkste oorzaak van de zeespiegelstijging in de afgelopen eeuw?
- Het smelten van landijs en de uitzetting van zeewater door opwarming. Correct answer.
- Het toenemen van de zoutconcentratie in de oceanen.
- Het smelten van zee-ijs, waardoor er meer water in de oceaan komt.
- Het stijgen van de zeebodem door vulkanisme.
Explanation
Bij opwarming smelt landijs, zoals gletsjers en ijskappen, en stroomt dat water de zee in. Daarnaast zet het verwarmde zeewater uit. Beide processen zorgen samen voor een hogere zeespiegel. Het smelten van zee-ijs draagt daar niet aan bij, omdat dat ijs al in het water drijft.