Een leerling met een dwarslaesie op het schooltoernooi
Je bent stagiair bij BSM en medeorganisator van een basketbaltoernooi voor de bovenbouw: 12 teams, 60 leerlingen, 4 uur. Een leerling uit havo 4 met een dwarslaesie wil met haar klas meedoen. Ze is zelfstandig, heeft een eigen sportrolstoel en speelt wekelijks bij een rolstoelbasketbalclub. De zaal is rolstoeltoegankelijk via de hoofdingang, maar de kleedkamers zijn dat niet; er is wel een invalidentoilet naast de hal. De teamgenoten willen haar graag laten meedoen, maar de tegenstander heeft bezwaar: 'dat is oneerlijk, zij is veel sneller in die rolstoel'. De scheidsrechter is een leerling uit havo 5 en kent de officiële basketbalregels, maar niet de aanpassingen voor rolstoelbasketbal. De zaalhuur is betaald; het programma is strak: 12 minuten per wedstrijd. De school heeft geen aanvullend budget. De teamleider wil geen discussie en stelt voor om haar als scheidsrechter in te zetten.
1. Welke aanpassingen stel je voor om haar volwaardig te laten deelnemen? Betrek spelregels, indeling en logistiek.
Read the worked answer
- Spelregels: gebruik een vereenvoudigde vorm van rolstoelbasketbalregels die voor alle teams gelden. Bijvoorbeeld: de bal moet na twee keer stoten met de rolstoel worden gedribbeld, gepasst of geschoten; de rolstoel telt als lichaamsdeel bij contact; niet over de rolstoel heen reiken. Zo is het spel veilig en herkenbaar.
- Indeling: houd de wedstrijden van 12 minuten, maar plan 2 minuten extra voor uitleg en overgang. Als de tegenstander echt een onevenwichtig team blijkt, kun je de teams herindelen op basis van speelsterkte, niet op basis van haar beperking.
- Logistiek: regel een toegankelijke kleedruimte of gebruik het invalidentoilet plus een aparte ruimte om om te kleden. Controleer of de sportrolstoel veilig in de zaal kan en of er voldoende ruimte is langs de kant.
- Betrek de leerling zelf bij de keuzes: zij weet als rolstoelbasketballer het beste welke aanpassingen nodig zijn.
2. Hoe reageer je op het bezwaar van de tegenstander dat het 'oneerlijk' is? Gebruik in je antwoord een argument op basis van redelijke aanpassing en een argument op basis van spelplezier en veiligheid.
Read the worked answer
- Redelijke aanpassing: de school heeft de plicht om een leerling met een beperking redelijke aanpassingen te bieden, zodat zij op voet van gelijkheid kan meedoen. Dat betekent niet dat het spel wordt verlaagd, maar dat de regels zo worden toegepast dat haar beperking geen onnodige drempel vormt. De aanpassingen gelden voor alle teams, dus niemand krijgt een oneigenlijk voordeel.
- Spelplezier en veiligheid: het doel van dit toernooi is dat alle leerlingen samen sporten. Als zij niet meedoet, verliest de klas een teamgenoot en leert de tegenstander niet om met verschillen om te gaan. Met duidelijke contactregels en een korte uitleg vooraf blijft het spel veilig.
- Het argument 'zij is sneller' is geen geldige reden om haar uit te sluiten: snelheid is een vaardigheid, net als lengte of conditie. Als de tegenstander zich echt benadeeld voelt, kun je de teams op sterkte herindelen. Dat is eerlijker dan één leerling uitsluiten.
3. Beoordeel het voorstel van de teamleider om haar scheidsrechter te maken. Geef een alternatief en leg uit welke stappen je neemt om de scheidsrechter en de teams voor te bereiden.
Read the worked answer
- Het voorstel is geen goede oplossing: zij wil spelen, niet langs de kant staan. Haar scheidsrechter maken lost het ongemak van de organisatie op, maar niet haar recht om deel te nemen. Het kan ook het signaal geven dat ze er niet echt bij hoort.
- Alternatief: laat haar gewoon spelen en bereid de scheidsrechter en de teams voor. Regel een korte bijeenkomst vooraf waarin je de aangepaste regels uitlegt en laat zien hoe je met de rolstoel contact maakt.
- Stappen: overleg met de leerling en haar ouders, vraag eventueel een ervaren rolstoelbasketbalcoach of scheidsrechter om uitleg, pas het draaiboek aan en informeer alle teamleiders. Wijs één assistent-scheidsrechter aan die de aangepaste regels kent en tijdens de wedstrijd kan bijsturen.
- Evalueer na afloop met de leerling, de scheidsrechter en de teams. Zo wordt het toernooi niet alleen dit jaar inclusief, maar ook volgend jaar makkelijker te organiseren.