VWO Bewegen, sport en maatschappij flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Gesloten vaardigheid

Vaardigheid die wordt uitgevoerd in een stabiele, voorspelbare omgeving zonder directe invloed van tegenstanders, zoals een penalty bij voetbal of een turnoefening.

Open vaardigheid

Vaardigheid die wordt uitgevoerd in een wisselende omgeving waarin de sporter moet reageren op tegenstanders, medespelers of de bal, zoals een pass in een wedstrijd.

Continue vaardigheid

Vaardigheid zonder duidelijk begin- of eindpunt, waarbij de beweging gedurende langere tijd wordt volgehouden, zoals hardlopen of zwemmen.

Cognitieve fase

Eerste fase in het motorisch leerproces volgens Fitts en Posner, waarin de sporter de beweging begrijpt en verkent en nog veel fouten maakt.

Autonome fase

Laatste fase van het motorisch leren, waarin de beweging automatisch en met weinig aandacht wordt uitgevoerd en de sporter zich op tactiek kan richten.

Wet van Fitts

Model dat stelt dat de bewegingstijd toeneemt bij grotere afstand en kleinere doelen; MT = a + b × log2(2D/W).

Differentieel leren

Leermethode waarbij dezelfde beweging in veel verschillende uitvoeringen wordt geoefend, zodat de sporter een breed en flexibel bewegingsrepertoire opbouwt.

Supercompensatie

Tijdelijke prestatieverhoging boven het oude niveau na een trainingsprikkel, mits voldoende herstel volgt tussen belasting en volgende training.

ATP-CP-systeem

Anaerobe energievoorziening die direct ATP levert uit creatinefosfaat en vooral de eerste circa tien seconden van maximale inspanning dekt.

VO2max

Maximale zuurstofopname per kilogram lichaamsgewicht per minuut; de belangrijkste maat voor het aerobe uithoudingsvermogen van een sporter.

Specificiteitsprincipe

Trainingsprincipe dat stelt dat trainingsprikkels moeten lijken op de bewegingen en energiesystemen die in de wedstrijdsport worden gevraagd.

Overload-principe

Trainingsprincipe waarbij de belasting boven het gewenningsniveau moet liggen om een trainingsprikkel en prestatieverbetering te veroorzaken.

Reversibiliteit

Principe dat opgebouwde trainingswinst weer verdwijnt wanneer de trainingsprikkel langdurig wegvalt; detraining treedt al na enkele weken op.

Anaerobe glycolyse

Energiesysteem dat glucose zonder zuurstof afbreekt tot lactaat en daarmee bij intensieve inspanning van ongeveer tien seconden tot twee minuten energie levert.

Slagvolume

Hoeveelheid bloed die het hart per contractie wegpompt; duurtraining vergroot het slagvolume en verlaagt daardoor de rusthartfrequentie.

1RM

Maximaal gewicht dat iemand één keer kan tillen bij een krachtoefening; gebruikt als maat voor maximale kracht en om trainingsbelasting te bepalen.

Sportakkoord

Samenwerkingsafspraak tussen overheden, sportbonden en lokale partijen om sportdeelname, sportinfrastructuur en een veilig sportklimaat te versterken.

NOC*NSF

Nederlandse koepelorganisatie van de georganiseerde sport, die aangesloten bonden vertegenwoordigt richting overheid en internationale sportorganisaties.

Sportbond

Landelijke organisatie voor een tak van sport die competities, reglementen en lidmaatschappen organiseert en de belangen van verenigingen behartigt.

Breedtesportbeleid

Overheidsbeleid gericht op sportdeelname van zoveel mogelijk mensen, met aandacht voor gezondheid, toegankelijkheid en leefbaarheid van wijken.

Topsportbeleid

Beleid dat topsporters en talenten faciliteert via financiering, trainingsfaciliteiten en begeleiding, met als doel internationale prestaties.

Civil society

Sector van vrijwilligersorganisaties en verenigingen, waaronder sportclubs en bonden, die maatschappelijke taken uitvoert naast overheid en markt.

Matchfixing

Het vooraf afspreken van de uitslag of het verloop van een wedstrijd, vaak met gokbelangen, wat de integriteit van de sport aantast.

Sociale cohesie

De mate waarin mensen in een samenleving of buurt zich met elkaar verbonden voelen en bereid zijn samen te werken; sport kan dit bevorderen.

Primaire socialisatie

Socialisatie in de directe omgeving van gezin en vrienden, waarin waarden en gewoonten rond bewegen en sport voor het eerst worden aangeleerd.

Secundaire socialisatie

Socialisatie via school, sportvereniging en media, die waarden, normen en vaardigheden rond sport aanvult na de vroege jeugd.

Sociale stratificatie

Verschillen in sportdeelname en sportkeuze tussen bevolkingsgroepen, samenhangend met opleidingsniveau, inkomen en etnische achtergrond.

Fair play

Houding waarbij de sporter de spelregels, tegenstander, scheidsrechter en publiek respecteert en oneerlijk voordeel vermijdt.

Beweegrichtlijn volwassenen

Advies van minimaal 150 minuten matig intensief bewegen per week, aangevuld met spier- en botversterkende activiteiten ten minste twee keer per week.

MET-waarde

Maat voor de intensiteit van een activiteit ten opzichte van rust; 1 MET komt overeen met ongeveer 3,5 ml zuurstof per kg per minuut.

Primaire preventie

Maatregelen die ziekte voorkomen bij gezonde mensen, bijvoorbeeld voldoende bewegen om het risico op hart- en vaatziekten te verlagen.

Praattest

Eenvoudige manier om matig intensief bewegen te herkennen: tijdens de inspanning kun je nog praten, maar niet meer zingen.