Voeding en vertering: voedingsstoffen en enzymen
Voedingsstoffen
Koolhydraten en vetten leveren energie, eiwitten zijn bouwstoffen, water en mineralen zijn nodig voor veel processen, vitamines beschermen tegen ziektes en voedingsvezels zorgen voor een goede stoelgang. Vezels worden niet verteerd. De energiewaarde is ongeveer 17 kJ per gram koolhydraten of eiwitten en 38 kJ per gram vet.
Verteren
Verteren betekent grote moleculen afbreken tot kleine moleculen die door de darmwand in het bloed kunnen. Enzymen doen dat werk. In de mond breekt amylase uit speeksel zetmeel af tot suiker. In de maag doodt zoutzuur bacteriën en breekt pepsine eiwitten af. In de twaalfvingerige darm komen gal uit de lever en alvleeskliersap binnen; gal verdeelt vet in kleine druppeltjes. In de dunne darm worden eiwitten tot aminozuren en vetten tot glycerol en vetzuren afgebroken. Glucose en aminozuren worden via de darmvlokken opgenomen. In de dikke darm wordt water opgenomen.
Werkvoorbeeld
Een maaltijd bevat 20 g vet, 50 g koolhydraten en 10 g eiwit. Dat is 20 × 38 = 760 kJ, 50 × 17 = 850 kJ en 10 × 17 = 170 kJ, samen 1780 kJ. Gal verteert zelf niets; het maakt vetten alleen bereikbaar voor enzymen.
Valkuilen
Vertering is niet hetzelfde als opname in het bloed. Gal is geen enzym. Vezels leveren geen energie. Water wordt vooral in de dikke darm opgenomen, niet in de maag.