VMBO BB Biologie study plan

Benoem de bouw van een dierlijke en een plantaardige cel en wijs celkern, cytoplasma, celmembraan, celwand, bladgroenkorrels en vacuole aan in een zelfgetekend schema

Leg uit hoe cellen van dezelfde soort samen een weefsel vormen en hoe weefsels samen een orgaan en organenstelsel vormen, met voorbeelden uit het menselijk lichaam

Beschrijf de functie van het hart, de longen, de nieren, de lever en de darmen en koppel elk orgaan aan het juiste organenstelsel

Verklaar hoe verbranding in cellen zuurstof en glucose gebruikt en koolstofdioxide en water oplevert, en benoem waarom dit bij inspanning sneller gaat

Rekenvoorbeeld: geef bij een gegeven orgaan aan welk weefsel overheerst en waarom dat weefsel bij die functie past

Teken het bloedvatenstelsel met de kleine en de grote bloedsomloop en geef bij elk deel de richting van het bloed en de zuurstofrijkdom aan

Vergelijk de bouw van slagaders, aders en haarvaten en leg uit hoe die bouw past bij de bloeddruk en de stroomsnelheid

Beschrijf de samenstelling van bloed (plasma, rode en witte bloedcellen, bloedplaatjes) en koppel elke celsoort aan zijn taak

Leg de route van ingeademde lucht langs neus, luchtpijp, bronchieen en longblaasjes uit en verklaar waarom de wand van longblaasjes dun en vochtig is

Bereken met een eenvoudig voorbeeld de longinhoud of ademfrequentie bij inspanning en rust en trek daar een conclusie uit

Noem de voedingsstoffen (koolhydraten, vetten, eiwitten, water, vitaminen, mineralen) met hun functie en een bron in de voeding

Leg per orgaan van het verteringskanaal uit welke stap van de vertering daar gebeurt en welke verteringssappen daarbij horen

Verklaar de werking van enzymen bij de vertering van zetmeel, eiwit en vet en benoem de rol van gal en van de alvleesklier

Beschrijf hoe opgenomen voedingsstoffen via de darmwand in het bloed komen en naar de lever gaan

Beoordeel een gegeven dagmenu op voedingswaarde en beargumenteer met twee verbeteringen

Beschrijf de bouw en functie van de mannelijke en vrouwelijke voortplantingsorganen en benoem waar de bevruchting plaatsvindt

Leg de menstruatiecyclus uit in volgorde (rijping eicel, ovulatie, baarmoederslijmvlies, menstruatie) en koppel hormonen aan de juiste fase

Beschrijf de ontwikkeling van bevruchte eicel tot embryo en foetus en de functie van placenta, navelstreng en vruchtwater

Verklaar hoe zenuwen en hormonen verschillen in werking en snelheid, met een voorbeeld van een reflex en van een hormoonregeling

Wijs op een schema de onderdelen van het oog en het oor aan en leg uit hoe een prikkel daar een impuls wordt

Leg het verschil uit tussen genotype en fenotype en geef bij een gegeven eigenschap aan hoe erfelijke informatie van ouders wordt doorgegeven

Maak kruisingsschema's met eenletterige erfelijke eigenschappen en voorspel de kans op een bepaald fenotype bij nakomelingen

Verklaar hoe geslacht bij de mens wordt bepaald en wanneer een eigenschap dominant, recessief of geslachtsgebonden is

Beschrijf hoe erfelijke variatie ontstaat (mutatie en geslachtelijke voortplanting) en hoe natuurlijke selectie daarna werkt

Beargumenteer met een voorbeeld waarom een eigenschap in een bepaalde omgeving voordeel of nadeel oplevert

Leg uit hoe ziekteverwekkers (bacterien, virussen) het lichaam binnendringen en welke afweer het lichaam als eerste inzet

Beschrijf de werking van antistoffen en van inenting en verklaar waarom inenting beschermt zonder de ziekte door te maken

Onderscheid besmettelijke en niet-besmettelijke ziekten en benoem bij drie voorbeelden de oorzaak

Beschrijf hoe afval, rioolwater en mest in het milieu terechtkomen en welke gevolgen dat heeft voor water en bodem

Onderzoek je eigen leefpatroon: noteer drie keuzes (voeding, vervoer, afval) en bereken of beargumenteer per keuze het effect op het milieu

Deel organismen in naar de vier rijken en naar gewervelde en ongewervelde dieren en benoem de kenmerken waarop je deelt

Gebruik een determineertabel of zelfgemaakte sleutel om tien organismen op naam te brengen

Verklaar met voorbeelden hoe de bouw van planten en dieren is aangepast aan hun omgeving (water, land, kou, voedsel)

Beschrijf de bouw en functie van wortel, stengel, blad en bloem en leg uit hoe een plant water en voedingsstoffen vervoert

Verklaar het verschil tussen fotosynthese en verbranding in de plant en wanneer elk proces overheerst

Maak een volledige oefentoets van 60 vragen over alle negen domeinen en scoor per domein het percentage goede antwoorden

Herhaal de twee domeinen met de laagste score met behulp van je eigen schema's en aantekeningen

Leg in eigen woorden de samenhang uit tussen vertering, bloed, ademhaling en verbranding in een doorlopend verhaal

Oefen met examenvragen over tabellen, grafieken en schema's en formuleer per vraag het juiste antwoord met onderbouwing

Stel een persoonlijke checklist op van feiten die je nog niet beheerst en herhaal die in de laatste twee dagen