I85PREP
⌘ K
VWO Biologie study materials
VWO Biologie study resources

VWO Biologie practice questions

One question at a time. Build your VWO Biologie understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij de mens wordt het geslacht bepaald door de geslachtschromosomen. Welke combinatie van geslachtschromosomen komt voor in een normale lichaamscel van een vrouw?

  1. XO
  2. XX Correct answer.
  3. YY
  4. XY

Explanation

Een lichaamscel van een vrouw bevat twee X-chromosomen, één van elke ouder. Het Y-chromosoom ontbreekt, waardoor het SRY-gen niet tot expressie komt en de gonaden zich tot ovaria ontwikkelen.

Question 2Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een cel heeft een celmembraan, cytoplasma en een kern met DNA, maar geen celwand en geen chloroplasten. Tot welke groep organismen behoort deze cel het meest waarschijnlijk?

  1. Planten
  2. Dieren Correct answer.
  3. Schimmels
  4. Bacteriën

Explanation

Dierlijke cellen hebben geen celwand en geen chloroplasten, maar wel een kern. Bacteriën missen een echte kern, schimmels hebben een celwand van chitine en plantencellen hebben een cellulosecelwand en chloroplasten.

Question 3Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij fotosynthese wordt lichtenergie vastgelegd in organische moleculen. Welke stof wordt hierbij als elektronendonor gebruikt in de lichtreacties?

  1. NADPH
  2. ATP
  3. Koolstofdioxide
  4. Water Correct answer.

Explanation

In de lichtreacties wordt water gesplitst (fotolyse), waarbij elektronen vrijkomen die via de fotosystemen worden doorgegeven. Zuurstof komt vrij als bijproduct en NADP+ wordt tot NADPH gereduceerd.

Question 4Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een eiwit bestaat uit een polypeptideketen. Welke binding houdt twee aminozuren direct aan elkaar in deze keten?

  1. Ionbinding tussen de aminogroep en de carbonzuurgroep
  2. Waterstofbrug tussen de zijketens
  3. Disulfidebrug tussen twee cysteïnes
  4. Peptidebinding tussen het aminogroep-stikstofatoom en het carbonzuur-koolstofatoom Correct answer.

Explanation

Bij de vorming van een peptidebinding reageert de aminogroep van het ene aminozuur met de carbonzuurgroep van het volgende onder afsplitsing van water. Deze covalente binding vormt de ruggengraat van de polypeptideketen.

Question 5Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij een cel die mitose ondergaat, wordt het chromosoomaantal in de dochtercellen vergeleken met de moedercel. Welke uitspraak is juist?

  1. De dochtercellen zijn haploïd en genetisch verschillend van de moedercel.
  2. De dochtercellen zijn haploïd en genetisch identiek aan de moedercel.
  3. De dochtercellen zijn diploïd maar door crossing-over genetisch uniek.
  4. De dochtercellen zijn diploïd en genetisch identiek aan de moedercel. Correct answer.

Explanation

Mitose is een deling waarbij de chromosomen worden verdubbeld en gelijk verdeeld, zodat beide dochtercellen hetzelfde diploïde chromosoomaantal krijgen. Omdat er geen reductiedeling plaatsvindt en crossing-over ontbreekt, zijn de dochtercellen genetisch identiek.

Question 6Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een mutatie verandert één basenpaar in een coderend DNA-gebied, maar de aminozuurvolgorde van het eiwit blijft gelijk. Hoe wordt zo'n mutatie genoemd?

  1. Missense-mutatie
  2. Nonsense-mutatie
  3. Frameshift-mutatie
  4. Stille mutatie Correct answer.

Explanation

Door de degeneratie van de genetische code kunnen verschillende codons hetzelfde aminozuur coderen. Als een substitutie daardoor geen ander aminozuur oplevert, spreekt men van een stille mutatie.

Question 7Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

In een populatie komt een erfelijke eigenschap voor die door één gen wordt bepaald. De frequentie van het recessieve allel is 0,2. De populatie verkeert in Hardy-Weinberg-evenwicht. Hoe groot is de frequentie van heterozygoten?

  1. 0,16
  2. 0,32 Correct answer.
  3. 0,04
  4. 0,64

Explanation

Met q = 0,2 is p = 0,8. De frequentie van heterozygoten is 2pq = 2 × 0,8 × 0,2 = 0,32.

Question 8Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij een kruising tussen twee heterozygote erwtenplanten met ronde zaden (Rr × Rr), waarbij R dominant is voor rond en r recessief voor gerimpeld, wordt een groot aantal nakomelingen verkregen. Welke verhouding van fenotypen is te verwachten?

  1. 3 rond : 1 gerimpeld Correct answer.
  2. 1 rond : 1 gerimpeld
  3. 1 rond : 3 gerimpeld
  4. 9 rond : 7 gerimpeld

Explanation

Uit Rr × Rr ontstaan genotypen RR, Rr, Rr en rr in verhouding 1:2:1. Omdat RR en Rr beide het dominante fenotype geven, is de fenotypische verhouding 3 rond : 1 gerimpeld.

Question 9Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij de mens wordt de erfelijke eigenschap kleurenblindheid (rood-groen) X-chromosomaal recessief overgeërfd. Een kleurenblinde man krijgt een kind met een vrouw die homozygoot normaal zicht heeft. Welke uitspraak over hun kinderen is juist?

  1. Alle dochters zijn draagster. Correct answer.
  2. Alle zoons zijn kleurenblind.
  3. De helft van de dochters is kleurenblind.
  4. Alle kinderen hebben normaal zicht en geen draagsters.

Explanation

De vader geeft zijn X-chromosoom met het recessieve allel door aan alle dochters, die van de moeder een normaal X-chromosoom krijgen. Daardoor zijn alle dochters heterozygoot en dus draagster; zoons krijgen het Y-chromosoom van de vader en zijn niet aangedaan.

Question 10Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een enzym katalyseert een reactie in een cel. Bij toenemende temperatuur stijgt de reactiesnelheid eerst, maar boven een bepaalde temperatuur daalt deze weer sterk. Wat is de oorzaak van deze daling?

  1. Het enzym wordt gedenatureerd en verliest zijn ruimtelijke structuur. Correct answer.
  2. De activeringsenergie van de reactie neemt toe bij hogere temperatuur.
  3. De pH van de oplossing daalt door de warmte.
  4. Het substraat raakt uitgeput door de hoge snelheid.

Explanation

Bij hoge temperatuur worden waterstofbruggen en andere zwakke bindingen in het enzym verbroken, waardoor de tertiaire structuur verloren gaat. Het actieve centrum vervormt en het enzym kan geen substraat meer binden.

Question 11Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij de mens wordt de bloedsuikerspiegel door hormonen geregeld. Welk hormoon verlaagt de glucoseconcentratie in het bloed?

  1. Adrenaline
  2. Cortisol
  3. Insuline Correct answer.
  4. Glucagon

Explanation

Insuline wordt afgegeven door de bètacellen van de eilandjes van Langerhans en stimuleert de opname van glucose in cellen en de glycogeenvorming in de lever. Daardoor daalt de bloedsuikerspiegel.

Question 12Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een zenuwcel geleidt een actiepotentiaal. Tijdens de depolarisatiefase van de membraan verandert de membraanpotentiaal van ongeveer −70 mV naar +30 mV. Welke ionbeweging veroorzaakt deze verandering?

  1. Instroom van natriumionen via natriumkanalen Correct answer.
  2. Uitstroom van natriumionen via natriumkanalen
  3. Instroom van chloride-ionen via chloridekanalen
  4. Instroom van kaliumionen via kaliumkanalen

Explanation

Bij depolarisatie openen spanningsafhankelijke natriumkanalen, waardoor natriumionen de cel instromen. Daardoor wordt de binnenkant positief ten opzichte van de buitenkant.

Question 13Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij de mens vindt gaswisseling plaats in de longblaasjes. Welke eigenschap van de longblaasjes is het meest bepalend voor een efficiënte diffusie van zuurstof naar het bloed?

  1. Een lage zuurstofconcentratie in de ingeademde lucht
  2. Een grote gezamenlijke oppervlakte met een dunne wand Correct answer.
  3. Een relatief kleine oppervlakte per longblaasje
  4. Een dikke wand van meerlagig epitheel

Explanation

Diffusie verloopt sneller naarmate het oppervlak groter en de diffusieafstand kleiner is. De talloze longblaasjes leveren een enorme gezamenlijke oppervlakte met een zeer dunne wand, wat de gaswisseling bevordert.

Question 14Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

In een ecosysteem wordt een voedselweb bestudeerd. Een grasetende rups wordt gegeten door een vogel, die op zijn beurt door een havik wordt gegeten. In welke trofische niveaus bevinden zich de vogel en de havik?

  1. De vogel is consument van de eerste orde, de havik van de tweede orde.
  2. De vogel is consument van de tweede orde, de havik van de derde orde. Correct answer.
  3. De vogel is consument van de tweede orde, de havik van de eerste orde.
  4. De vogel is producent, de havik is consument van de eerste orde.

Explanation

De plant is de producent (eerste trofische niveau) en de rups is consument van de eerste orde. De vogel die de rups eet, is consument van de tweede orde en de havik die de vogel eet, consument van de derde orde.

Question 15Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

In een meer neemt de populatie algen sterk toe door een overmaat aan voedingsstoffen. Wat is een direct gevolg voor de zuurstofhuishouding in het water?

  1. Het zuurstofgehalte stijgt permanent door de fotosynthese van de algen.
  2. Het zuurstofgehalte daalt 's nachts doordat algen dan alleen dissimileren. Correct answer.
  3. Het zuurstofgehalte stijgt doordat algen zuurstof verbruiken.
  4. Het zuurstofgehalte blijft gelijk omdat algen geen zuurstof gebruiken.

Explanation

Algen produceren overdag zuurstof via fotosynthese maar verbruiken zuurstof via dissimilatie, dag en nacht. 's Nachts stopt de fotosynthese terwijl de dissimilatie doorgaat, waardoor het zuurstofgehalte daalt.

Question 16Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij evolutie speelt natuurlijke selectie een centrale rol. Welke voorwaarde is noodzakelijk wil natuurlijke selectie tot verandering van een populatie leiden?

  1. De eigenschap moet erfelijk zijn en de variatie moet tot verschillen in reproductiesucces leiden. Correct answer.
  2. De eigenschap moet tijdens het leven van een individu worden verworven.
  3. Alle individuen in de populatie moeten dezelfde eigenschap hebben.
  4. De populatie moet volledig geïsoleerd zijn van andere populaties.

Explanation

Natuurlijke selectie vereist erfelijke variatie waarop selectie kan aangrijpen, en verschillen in fitness doordat dragers van bepaalde varianten meer nakomelingen krijgen. Zonder erfelijkheid worden verworven eigenschappen niet doorgegeven.

Question 17Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Twee populaties van dezelfde diersoort leven gescheiden door een rivier en kunnen elkaar niet bereiken. Na vele generaties ontstaan verschillen in vachtkleur. Welk proces beschrijft het ontstaan van reproductieve isolatie tussen deze populaties?

  1. Allopatrische soortvorming Correct answer.
  2. Convergente evolutie
  3. Genetische drift
  4. Sympatrische soortvorming

Explanation

Bij allopatrische soortvorming raakt een populatie geografisch gescheiden, waarna door mutatie, selectie en drift verschillen ontstaan. Uiteindelijk kan reproductieve isolatie optreden en ontstaan twee soorten.

Question 18Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een bacterie wordt blootgesteld aan een antibioticum. Enkele cellen overleven doordat ze van nature een resistentiegen bezitten. Na verloop van tijd bestaat de populatie vooral uit resistente bacteriën. Welke verklaring past hierbij?

  1. Het antibioticum veroorzaakt gericht een resistentiegen bij de bacteriën.
  2. Het antibioticum selecteert op reeds aanwezige resistente varianten. Correct answer.
  3. De bacteriën verwerven resistentie door het antibioticum te metaboliseren.
  4. Resistente bacteriën ontstaan pas na langdurige blootstelling aan het middel.

Explanation

Resistentiegenen ontstaan door mutaties en zijn al aanwezig vóór blootstelling aan het antibioticum. Het antibioticum doodt de gevoelige bacteriën, waardoor resistente varianten een selectievoordeel krijgen en zich vermeerderen.

Question 19Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij de mens wordt de ademhaling geregeld door het ademcentrum in de hersenstam. Welke verandering in het bloed is de belangrijkste prikkel die de ademfrequentie verhoogt?

  1. Een stijging van de zuurstofconcentratie
  2. Een daling van de pH door een stijging van het koolstofdioxidegehalte Correct answer.
  3. Een stijging van de pH door een daling van het koolstofdioxidegehalte
  4. Een daling van de koolstofdioxideconcentratie

Explanation

Koolstofdioxide lost op tot koolzuur, waardoor de pH van het bloed daalt. Chemoreceptoren registreren deze daling en stimuleren het ademcentrum, waardoor de ademfrequentie en -diepte toenemen.

Question 20Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een plant in een vochtige omgeving verliest waterdamp via de huidmondjes. Welke cellen regelen de opening van een huidmondje?

  1. Sluitcellen Correct answer.
  2. Palmharen
  3. Houtvaten
  4. Epidermiscellen

Explanation

Twee sluitcellen omgeven de opening van een huidmondje. Door verandering in turgor van deze cellen wordt de opening wijder of smaller, waardoor de gaswisseling en verdamping worden geregeld.

Question 21Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij een plant wordt het transport van water en van suikers vergeleken. Welke uitspraak over dit transport is juist?

  1. Water wordt via de houtvaten omhooggetransporteerd en suikers via de bastvaten. Correct answer.
  2. Zowel water als suikers worden via de houtvaten getransporteerd.
  3. Water wordt via de bastvaten omlaaggetransporteerd en suikers via de houtvaten.
  4. Water wordt via de bastvaten omhooggetransporteerd en suikers via de houtvaten.

Explanation

Houtvaten transporteren water en opgeloste mineralen van de wortels naar de bladeren, vooral door verdamping aangedreven. Bastvaten transporteren gevormde suikers van de bladeren naar andere delen van de plant.

Question 22Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een ecosysteem ontvangt energie van de zon. Een deel van de energie gaat bij elke stap in een voedselketen verloren. Waardoor is de biomassa van roofdieren aan de top van een voedselketen meestal kleiner dan die van de planteneters?

  1. Roofdieren hebben een hoger energieverbruik per individu en verliezen energie via dissimilatie. Correct answer.
  2. Planten produceren geen energie voor de voedselketen.
  3. Roofdieren nemen meer energie op dan planteneters.
  4. Planteneters zetten alle opgenomen energie om in biomassa.

Explanation

Bij elke trofische stap gaat energie verloren door dissimilatie, warmteproductie en onverteerde resten. Daardoor blijft er voor hogere trofische niveaus minder energie over, wat leidt tot kleinere biomassa's.

Question 23Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij een mens wordt een erfelijke aandoening veroorzaakt door een dominant autosomaal allel. Een aangedane ouder is heterozygoot en de andere ouder is niet aangedaan. Hoe groot is de kans dat een kind is aangedaan?

  1. 100%
  2. 0%
  3. 50% Correct answer.
  4. 25%

Explanation

De heterozygote ouder geeft met 50% kans het dominante aangedane allel door. De andere ouder geeft alleen een recessief normaal allel, zodat de helft van de kinderen heterozygoot en aangedaan is.

Question 24Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een cel wordt in een oplossing met een hogere zoutconcentratie dan het cytoplasma geplaatst. De celmembraan is doorlaatbaar voor water. Wat gebeurt er met een dierlijke cel?

  1. De cel neemt zout op en zet uit.
  2. De cel verliest water en krimpt. Correct answer.
  3. De cel blijft gelijk van volume.
  4. De cel neemt water op en kan barsten.

Explanation

De oplossing buiten is hypertonisch ten opzichte van het cytoplasma. Water verplaatst zich via osmose van een lage naar een hoge opgeloste-stofconcentratie, dus de cel uit, waardoor de cel krimpt.

Question 25Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij de mens wordt een deel van het DNA niet vertaald in eiwit. Welke uitspraak over genexpressie is juist?

  1. Transcriptie vindt plaats in het cytoplasma bij eukaryoten.
  2. Introns worden tijdens splicing uit het mRNA verwijderd voordat translatie plaatsvindt. Correct answer.
  3. Translatie vindt plaats in de celkern voordat splicing optreedt.
  4. Exons worden uit het mRNA verwijderd en introns blijven behouden.

Explanation

Na transcriptie ondergaat het pre-mRNA splicing, waarbij introns worden verwijderd en exons aan elkaar worden gekoppeld. Het rijpe mRNA verlaat de kern en wordt in het cytoplasma vertaald.

Question 26Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

In de celkern van een eukaryote cel wordt een gen afgeschreven. Welk proces vindt hierbij plaats en welk enzym is hierbij betrokken?

  1. Transcriptie, uitgevoerd door RNA-polymerase Correct answer.
  2. Replicatie, uitgevoerd door DNA-polymerase
  3. Splicing, uitgevoerd door het spliceosoom
  4. Translatie, uitgevoerd door een ribosoom

Explanation

Bij transcriptie wordt de basenvolgorde van DNA overgeschreven naar een mRNA-molecuul; RNA-polymerase koppelt daarbij vrije ribonucleotiden aan de matrijsstreng. Translatie gebeurt later in het cytoplasma aan een ribosoom en replicatie kopieert het hele DNA vóór celdeling. Splicing is een bewerking van het gevormde mRNA en geen afschrijving van het gen.

Question 27Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

In een cel wordt een polysacharide afgebroken tot losse glucosemoleculen. Welke uitspraak over dit proces is juist?

  1. Er komt energie vrij en er wordt water gevormd
  2. Er komt energie vrij en er wordt water opgenomen
  3. Er is water nodig en er wordt energie vastgelegd
  4. Er is water nodig en er komt energie vrij Correct answer.

Explanation

Het splitsen van een polysacharide is hydrolyse: bij elke binding wordt een watermolecuul verbruikt. De bindingen bevatten chemische energie die bij het verbreken vrijkomt, dus het proces levert netto energie op. Daardoor is het een vorm van afbraak die de cel kan benutten.

Question 28Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een cel die actief eiwitten uitscheidt, heeft veel ruw endoplasmatisch reticulum en veel golgicomplexen. Welke route volgt een uitgescheiden eiwit door de cel?

  1. Ruw ER, mitochondrium, golgicomplex, celmembraan
  2. Golgicomplex, ruw ER, lysosoom, celmembraan
  3. Ruw ER, golgicomplex, transportblaasje, celmembraan Correct answer.
  4. Ruw ER, golgicomplex, celkern, celmembraan

Explanation

Eiwitten voor uitscheiding worden aan het ruw ER gevormd en in het ER-lumen gevouwen. Daarna gaan ze via transportblaasjes naar het golgicomplex voor verdere bewerking en sortering, waarna exocytose ze door de celmembraan naar buiten brengt. Mitochondriën en de celkern liggen niet op deze transportroute.

Question 29Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij een plant wordt een blad gedurende een dag blootgesteld aan licht. Waar wordt de zuurstof die bij fotosynthese vrijkomt gevormd?

  1. In het cytoplasma tijdens de glycolyse
  2. In de thylakoïdmembranen door fotolyse van water Correct answer.
  3. In de mitochondriën tijdens de oxidatieve fosforylering
  4. In het stroma door de Calvin-cyclus

Explanation

Bij de lichtreacties in de thylakoïdmembranen wordt water gesplitst (fotolyse), waarbij zuurstof als afvalproduct vrijkomt en elektronen aan de fotosystemen worden geleverd. De Calvin-cyclus in het stroma gebruikt ATP en NADPH voor de koolstofassimilatie en maakt geen zuurstof. Mitochondriën en glycolyse verbruiken juist zuurstof of werken zonder zuurstofproductie.

Question 30Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een leerling bekijkt een preparaat van een plantenwortel onder de microscoop en ziet cellen met een dikke wand en zonder chlorofyl. Welk weefseltype past het best bij deze observatie?

  1. Palisade parenchym uit het blad
  2. Epidermis met cuticula van een blad
  3. Wortelhaarcellen van het rizoderm Correct answer.
  4. Houtvaten met verdikte wanden

Explanation

Wortelhaarcellen behoren tot het rizoderm en hebben geen chlorofyl omdat ze ondergronds geen licht ontvangen; ze vergroten het oppervlak voor wateropname. Palisadecellen en bladepidermis bevatten wel chlorofyl of liggen in een fotosynthetisch actief orgaan. Houtvaten zijn dood en hebben geen cytoplasma, wat niet past bij levende cellen met een dikke wand.

Question 31Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een persoon heeft een beschadiging in het cerebellum. Welk type functie wordt hierdoor vooral verstoord?

  1. Het coördineren van fijne bewegingen en houding Correct answer.
  2. Het regelen van de lichaamstemperatuur via de hypothalamus
  3. Het aansturen van de hartslag via de medulla oblongata
  4. Het bewust waarnemen van kleuren

Explanation

Het cerebellum (de kleine hersenen) coördineert bewegingen, houdt het evenwicht en zorgt voor een vloeiende uitvoering van aangeleerde motorische vaardigheden. Kleurwaarneming gebeurt in de visuele schors en temperatuurregeling in de hypothalamus. De medulla oblongata reguleert autonome functies zoals hartslag en ademhaling.

Question 32Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Tijdens de bevruchting versmelten een zaadcel en een eicel. Welke uitspraak over de chromosomen in de zygote is juist?

  1. De zygote bevat alleen chromosomen van de moeder
  2. De zygote bevat het dubbele aantal chromosomen van een lichaamscel
  3. De zygote is diploïd en bevat voor elk chromosoom twee homologe exemplaren Correct answer.
  4. De zygote is haploïd en bevat één exemplaar van elk chromosoom

Explanation

Een zaadcel en een eicel zijn beide haploïd en leveren elk één chromosoom per paar. Na versmelting ontstaat een diploïde zygote met homologe chromosomenparen, één van elke ouder. Het aantal chromosomen is daarmee gelijk aan dat van een gewone lichaamscel, niet het dubbele.

Question 33Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

In een voedselweb leeft een populatie muizen van zaden en wordt zelf gegeten door uilen. De populatie uilen neemt plotseling sterk toe. Welk direct gevolg is het meest waarschijnlijk?

  1. De populatie muizen neemt af door verhoogde predatie Correct answer.
  2. De populatie muizen groeit doordat er minder concurrentie is
  3. De populatie zadenplanten groeit direct sterker
  4. De populatie uilen sterft direct uit door voedselgebrek

Explanation

Een grotere populatie predatoren oefent meer predatiedruk uit op de prooi, waardoor de muizenpopulatie in eerste instantie afneemt. Pas daarna kan het voedselaanbod voor de uilen krimpen, wat op langere termijn de uilenpopulatie weer beperkt. De plantenpopulatie reageert indirect en niet direct meteen.

Question 34Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een eiwit heeft een actief centrum waarin een aminozuur met een geladen zijketen essentieel is voor de katalyse. Een mutatie vervangt dit aminozuur door een aminozuur met een ongeladen zijketen. Wat is het meest waarschijnlijke gevolg?

  1. De ruimtelijke structuur van het actieve centrum verandert en de activiteit daalt Correct answer.
  2. Het enzym wordt afgebroken tot losse aminozuren
  3. Het enzym werkt sneller doordat het actieve centrum beter past
  4. De primaire structuur verandert niet en de activiteit blijft gelijk

Explanation

De volgorde van aminozuren bepaalt via lading en bindingen de ruimtelijke vouwing van het eiwit. Een ander aminozuur in het actieve centrum kan de vorm en de ladingverdeling daar veranderen, waardoor het substraat minder goed bindt en de katalyse afneemt. De primaire structuur verandert juist wel, omdat de aminozuurvolgorde is gewijzigd.

Question 35Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een plantencel met een osmotische waarde van 0,3 osmol/L wordt in een oplossing met een osmotische waarde van 0,5 osmol/L geplaatst. De celwand is volledig doorlaatbaar voor water en opgeloste stoffen, de membraan alleen voor water. Wat gebeurt er met de cel?

  1. De cel blijft gelijk omdat de celwand de waterbeweging tegenhoudt
  2. De cel verliest water en het protoplast krimpt, waardoor plasmolyse optreedt Correct answer.
  3. De cel neemt water op en komt onder turgescentie te staan
  4. De cel neemt zout op tot de concentraties gelijk zijn

Explanation

De omringende oplossing heeft een hogere osmotische waarde dan het celvocht en is dus hypertonisch. Water verlaat via osmose de vacuole en het cytoplasma, waardoor het protoplast van de celwand loslaat: plasmolyse. De celwand verhindert watertransport niet, maar kan krimpen niet volgen.

Question 36Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij een mens wordt het hormoon ADH (antidiuretisch hormoon) in grotere hoeveelheden afgegeven. Welk effect heeft dit op de nieren?

  1. De nieren resorberen meer glucose en de urine wordt zoeter
  2. De nieren resorberen meer water uit de verzamelbuizen en de urine wordt geconcentreerder Correct answer.
  3. De nieren scheiden meer water uit en de urine wordt verdund
  4. De nieren produceren meer erytrocyten om het bloedvolume te verhogen

Explanation

ADH verhoogt de doorlaatbaarheid van de verzamelbuizen voor water, zodat meer water terug naar het bloed gaat. Daardoor daalt het watervolume in de urine en stijgt de concentratie opgeloste stoffen. Glucose-resorptie wordt door insuline geregeld en erytrocytenproductie door erytropoëtine.

Question 37Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

In een bepaald gen bij de mens komt een dominante autosomale aandoening voor. Een aangedane ouder is heterozygoot en de andere ouder is homozygoot recessief. Hoe groot is de kans dat een kind is aangedaan?

  1. 100%
  2. 0%
  3. 50% Correct answer.
  4. 25%

Explanation

Bij een kruising tussen een heterozygoot (Aa) en een homozygoot recessief (aa) krijgt de helft van de nakomelingen het dominante allel A. Alleen kinderen met Aa vertonen de aandoening, dus de kans is 50%. Een kwart zou gelden bij een kruising tussen twee heterozygoten.

Question 38Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij een populatie kevers zijn er dieren met en zonder vleugels. Door een storm worden veel gevleugelde kevers van een eiland weggeblazen, terwijl ongevleugelde kevers blijven. Na vele generaties overheersen de ongevleugelde kevers. Welk mechanisme verklaart dit het beste?

  1. Genetische drift doordat de populatie heel groot is
  2. Seksuele selectie doordat ongevleugelde kevers aantrekkelijker zijn
  3. Gerichte mutatie doordat de kevers zich aanpassen aan de storm
  4. Natuurlijke selectie op bestaande variatie in vleugellengte Correct answer.

Explanation

De variatie in vleugellengte bestond al vóór de storm; de storm verandert de selectiedruk en begunstigt het ongevleugelde fenotype. Doordat ongevleugelde kevers overleven en zich voortplanten, stijgt de frequentie van hun allelen in de volgende generaties. Mutaties ontstaan niet gericht door een gebeurtenis en drift speelt vooral bij kleine populaties.

Question 39Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

In een experiment wordt de activiteit van een enzym gemeten bij pH 2, 7 en 12. Bij pH 7 is de activiteit het hoogst. Wat is de beste verklaring?

  1. Bij pH 2 en 12 werkt het enzym sneller maar wordt het product niet gemeten
  2. De temperatuur was bij pH 7 hoger dan bij de andere metingen
  3. Bij pH 7 is de substraatconcentratie hoger dan bij de andere pH-waarden
  4. Het enzym is bij pH 7 optimaal gevouwen, terwijl extreme pH de ruimtelijke structuur verstoort Correct answer.

Explanation

Elk enzym heeft een optimale pH waarbij de ladingen van aminozuren in het actieve centrum gunstig zijn en de vouwing optimaal is. Bij een sterk afwijkende pH verandert de ladingverdeling, wat de tertiaire structuur en de substraatbinding verstoort. Substraatconcentratie en temperatuur zijn in dit experiment niet als variabele genoemd.

Question 40Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een bacterie bevat een plasmide met een gen voor resistentie tegen een antibioticum. Een onderzoeker wil dit resistentiegen overbrengen naar een andere bacteriesoort. Welke techniek past hierbij?

  1. Bevruchten van de bacterie met een geslachtscel
  2. Klonen door mitose van de bacterie te stimuleren
  3. Transcriptie van het plasmide in eiwit omzetten
  4. Transformeren door het plasmide op te nemen in competente bacteriën Correct answer.

Explanation

Bij transformatie worden competente bacteriën in staat gesteld vrij plasmide-DNA uit de omgeving op te nemen. Het plasmide kan vervolgens in de nieuwe bacterie worden gerepliceerd en tot expressie komen. Bacteriën planten zich ongeslachtelijk voort en transcriptie levert RNA, geen eiwit.

Question 41Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

In een bos wordt de hoeveelheid biomassa per trofisch niveau gemeten. De producenten bevatten 20.000 kg, de primaire consumenten 2.000 kg en de secundaire consumenten 200 kg. Wat verklaart deze afname het beste?

  1. Consumenten zetten alle opgenomen energie om in biomassa
  2. Secundaire consumenten hebben een hoger reproductiepercentage dan producenten
  3. Bij elke stap gaat energie verloren door verbranding en warmteproductie Correct answer.
  4. Producenten nemen geen energie op uit de zon

Explanation

Organismen gebruiken een groot deel van de opgenomen energie voor hun eigen stofwisseling en verliezen die als warmte. Daardoor wordt slechts een klein deel van de energie in nieuwe biomassa vastgelegd, wat de piramidevorm verklaart. De biomassa-afname weerspiegelt dit energieverlies over de trofische niveaus.

Question 42Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een cel ondergaat meiose. Welke gebeurtenis zorgt ervoor dat de dochtercellen genetisch verschillend zijn?

  1. De verdichting van chromosomen tot zichtbare structuren
  2. De verdubbeling van het DNA vóór de meiose
  3. De vorming van een celplaat tussen de dochtercellen
  4. De uitwisseling van stukken tussen homologe chromosomen tijdens crossing-over Correct answer.

Explanation

Tijdens crossing-over in de profase I wisselen homologe chromosomen stukken uit, waardoor nieuwe combinaties van allelen op één chromosoom ontstaan. Samen met de onafhankelijke verdeling van chromosomen in de meiose I levert dit genetisch verschillende geslachtscellen op. DNA-verdubbeling en chromosoomverdichting veranderen de erfelijke combinatie niet.

Question 43Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij de mens wordt het zuurstofgehalte in het bloed gemeten. Welke uitspraak over de binding van zuurstof aan hemoglobine is juist?

  1. Bij een hoge zuurstofspanning daalt de verzadiging van hemoglobine
  2. Bij een lage zuurstofspanning komt zuurstof gemakkelijker vrij uit hemoglobine Correct answer.
  3. Hemoglobine bindt zuurstof alleen in de longblaasjes en nooit in weefsels
  4. Koolstofdioxide verhoogt de affiniteit van hemoglobine voor zuurstof sterk

Explanation

De verzadiging van hemoglobine hangt af van de zuurstofspanning: hoog in de longen, laag in actieve weefsels. Bij een lage zuurstofspanning verschuift de evenwichtsreactie naar het vrijkomen van zuurstof, zodat de weefsels het kunnen opnemen. Koolstofdioxide verlaagt juist de affiniteit (Bohr-effect).

Question 44Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een plant wordt in een afgesloten ruimte geplaatst met een constante hoeveelheid koolstofdioxide. Het licht wordt geleidelijk sterker. Wat gebeurt er met de fotosynthesesnelheid?

  1. Die daalt direct doordat te veel licht de bladgroenkorrels beschadigt
  2. Die blijft gelijk omdat licht geen invloed heeft op de fotosynthese
  3. Die stijgt onbeperkt mee met de lichtintensiteit
  4. Die stijgt eerst en bereikt daarna een maximum door een andere beperkende factor Correct answer.

Explanation

Bij toenemende lichtintensiteit stijgt de fotosynthesesnelheid zolang licht de beperkende factor is. Daarna wordt een andere factor beperkend, bijvoorbeeld de koolstofdioxideconcentratie of de temperatuur, waardoor de snelheid een plateau bereikt. Een onbeperkte stijging is dus niet mogelijk.

Question 45Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een populatie vlinders leeft op een eiland en raakt geïsoleerd van het vasteland. Na duizenden jaren zijn de vlinders op het eiland niet meer met de vastelandse vlinders te kruisen. Welk begrip beschrijft deze situatie?

  1. Convergente evolutie door vergelijkbare selectiedruk
  2. Genetische drift zonder reproductieve isolatie
  3. Allopatrische soortvorming door geografische isolatie Correct answer.
  4. Sympatrische soortvorming door polyploïdie

Explanation

Een geografische barrière scheidt de populaties, waarna ze onafhankelijk van elkaar veranderen door mutatie, selectie en drift. Na verloop van tijd kan reproductieve isolatie ontstaan, wat allopatrische soortvorming kenmerkt. Polyploïdie en sympatrische soortvorming treden juist op zonder geografische scheiding.

Question 46Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

In een experiment wordt een stukje DNA met een gen voor groen fluorescent eiwit (GFP) gekoppeld aan een gen voor een doelwitgen. Na expressie licht de cel groen op. Wat toont dit aan?

  1. Dat het GFP-gen als reporter de expressie van het doelwitgen zichtbaar maakt Correct answer.
  2. Dat GFP het doelwitgen vervangt en de functie overneemt
  3. Dat het doelwitgen eiwitten afbreekt in de cel
  4. Dat het doelwitgen alleen in de celkern tot expressie komt

Explanation

Een reportergen zoals GFP wordt onder dezelfde regulatie gebracht als het doelwitgen, zodat de mate van expressie zichtbaar wordt via fluorescentie. Het signaal geeft dus aan waar en wanneer het doelwitgen actief is. GFP neemt de functie van het doelwitgen niet over en toont geen eiwitafbraak.

Question 47Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Bij een mens wordt een erfelijke aandoening veroorzaakt door een mutatie in mitochondriaal DNA. Een aangedane moeder krijgt kinderen. Welke uitspraak over de overerving is juist?

  1. De aandoening wordt alleen via de vader doorgegeven
  2. Alle zonen worden aangedaan en alle dochters niet
  3. Zowel zonen als dochters kunnen de aandoening erven via de moeder Correct answer.
  4. Alleen de zonen kunnen de aandoening erven

Explanation

Mitochondriën worden vrijwel uitsluitend via de eicel doorgegeven, dus zowel zonen als dochters kunnen mitochondriale aandoeningen van de moeder erven. De vader draagt hier niet aan bij, omdat zaadcellen hun mitochondriën niet aan de zygote leveren. Er is geen geslachtsverschil in de overerving.

Question 48Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

In een cel wordt een mRNA-molecuul bewerkt voordat het de kern verlaat. Een intron blijft door een mutatie in het mRNA achter. Wat is het meest waarschijnlijke gevolg voor het gevormde eiwit?

  1. Het mRNA wordt niet naar het cytoplasma vervoerd en er wordt geen eiwit gevormd
  2. De translatie verloopt zonder problemen en het eiwit blijft identiek
  3. Het eiwit krijgt een geheel andere aminozuurvolgorde vanwege de intronsequentie Correct answer.
  4. Het eiwit wordt tijdens de translatie direct afgebroken door het ribosoom

Explanation

Introns worden normaal uit het mRNA verwijderd; blijft een intron aanwezig, dan wordt de sequentie ervan mee vertaald. Dat verschuift het leesraam of voegt extra aminozuren toe, waardoor een afwijkend eiwit ontstaat. Het mRNA wordt doorgaans wel vervoerd en ribosomen breken het eiwit niet direct af.

Question 49Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Twee genen liggen dicht bij elkaar op hetzelfde chromosoom. Bij een kruising worden veel meer nakomelingen met de ouderlijke combinaties van allelen gevonden dan met recombinante combinaties. Wat verklaart dit?

  1. De genen zijn gekoppeld en worden door crossing-over minder vaak gescheiden Correct answer.
  2. De genen liggen op verschillende chromosomen en verdelen onafhankelijk
  3. De recombinante allelen zijn dominant en onderdrukken de ouderlijke
  4. Er vindt geen enkele crossing-over plaats tussen de genen

Explanation

Genen die dicht bij elkaar op hetzelfde chromosoom liggen, worden als eenheid doorgegeven en raken door crossing-over minder vaak gescheiden. Daardoor overheersen de ouderlijke combinaties in de nakomelingen. Bij genen op verschillende chromosomen zou juist een onafhankelijke verdeling optreden.

Question 50Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld)

Een onderzoeker vergelijkt de membraanpotentiaal van een zenuwcel in rust met die tijdens een actiepotentiaal. Wat is de belangrijkste oorzaak van de depolarisatiefase?

  1. Het openen van chloridekanalen waardoor chloride de cel instroomt
  2. Het actief uitpompen van natrium door de natrium-kaliumpomp
  3. Het sluiten van kaliumkanalen en het vasthouden van kalium in de cel
  4. Het openen van natriumkanalen waardoor natrium de cel instroomt Correct answer.

Explanation

Bij de depolarisatie openen spanningsgevoelige natriumkanalen, waarna natrium langs de elektrochemische gradiënt de cel instroomt. Daardoor wordt de binnenkant minder negatief en ontstaat de piek van de actiepotentiaal. De natrium-kaliumpomp herstelt de ionenverdeling pas later.