VWO Biologie study guide
VWO Biologie · Work through your exam, one topic at a time.
VWO Biologie is het schoolexamen- en centraal-examenvak biologie binnen het vwo in Nederland. Het CvTE is namens de overheid verantwoordelijk voor de kwaliteit en het niveau van de centrale examens in het voortgezet onderwijs, en Examenblad.nl is de officiële plek waar jaarlijks de examenprogramma's, syllabi en roosters per vak en jaarring worden gepubliceerd. Deze pagina is bedoeld voor kandidaten die zich voorbereiden op het centraal examen vwo biologie en willen weten hoe ze dat het beste aanpakken. Let op: de Examenblad-pagina voor vwo biologie 2025 die als bron is geraadpleegd, gaf een 404-foutmelding ("Pagina niet gevonden"). Topics on this exam: Biologie (inhoudelijke domeinen niet in de bron vermeld). The VWO Biologie study guide has 5 sections and about 1,521 words.
01Cellen
Dit domein toetst of je de bouw en functie van cellen kunt koppelen aan transport, enzymwerking, celdeling en eiwitsynthese. VWO-vragen vragen vaak om een verklaring op organel- of molecuulniveau, niet om losse definities. Prokaryoot: geen kernmembraan, wel circulair DNA en ribosomen. Eukaryoot: kern, mitochondriën (ATP), chloroplasten (fotosynthese), ER, Golgi en lysosomen.
365 words, about 2 min02Erfelijkheid
Dit domein toetst kruisingsvraagstukken, stamboomanalyse en populatiegenetica. Je moet genotypen afleiden, kansen berekenen en allelfrequenties interpreteren. Genotype en fenotype; dominant, recessief, homozygoot en heterozygoot. Monohybride kruising van twee heterozygoten geeft bij volledige dominantie 3:1 in fenotype.
304 words, about 2 min03Evolutie
Dit domein toetst natuurlijke selectie, genetische variatie en soortvorming. Je moet kunnen uitleggen hoe allelfrequenties in een populatie veranderen en hoe reproductieve isolatie ontstaat. Er is variatie in fenotype; die variatie is erfelijk. Individuen verschillen in fitness: het aantal nakomelingen dat bijdraagt aan de volgende generatie.
293 words, about 1 min04Ecosystemen
Dit domein toetst energiestromen, kringlopen en populatiedynamiek. Je moet voedselwebben kunnen analyseren en berekeningen maken met trofische niveaus en populatiegroei. Producenten, consumenten en reducenten; een voedselweb toont meerdere voedselrelaties. Energie stroomt eenrichtingsverkeer: ongeveer 10% gaat naar het volgende trofische niveau; de rest gaat verloren via ademhaling, warmte en uitwerpselen.
247 words, about 1 min05Mens en gezondheid
Dit domein toetst homeostase en de orgaanstelsels die daarbij betrokken zijn. Je moet regelkringen kunnen analyseren en verklaren hoe transport, ademhaling, uitscheiding, afweer en zenuwstelsel samenwerken. Negatieve terugkoppeling: receptor, regelcentrum en effector; het effect remt de oorspronkelijke prikkel. Bloedsuiker: insuline verlaagt glucose; glucagon verhoogt glucose.
312 words, about 2 min