Ecosystemen
Dit domein toetst energiestromen, kringlopen en populatiedynamiek. Je moet voedselwebben kunnen analyseren en berekeningen maken met trofische niveaus en populatiegroei.
Trofische niveaus en energie
- Producenten, consumenten en reducenten; een voedselweb toont meerdere voedselrelaties.
- Energie stroomt eenrichtingsverkeer: ongeveer 10% gaat naar het volgende trofische niveau; de rest gaat verloren via ademhaling, warmte en uitwerpselen.
- Piramides van aantallen, biomassa of energie kunnen verschillen.
Kringlopen
- Koolstof: fotosynthese, ademhaling, verbranding en decompositie.
- Stikstof: fixatie, nitrificatie, assimilatie en denitrificatie.
- Water: evaporatie, transpiratie, condensatie en neerslag.
Populatiedynamiek
- Exponentiële groei zonder beperking; logistische groei met draagkracht K.
- Dichtheidsafhankelijke factoren zoals voedsel en ziekte; dichtheidsonafhankelijke factoren zoals weer.
- Successie van pioniersvegetatie naar een climaxstadium; biodiversiteit kan toenemen.
Uitgewerkt voorbeeld
Producenten bevatten 10.000 kJ energie. Bereken hoeveel energie het derde trofische niveau bereikt bij 10% overdracht per stap. Het tweede niveau krijgt 1.000 kJ en het derde niveau 100 kJ. Dus het derde trofische niveau bevat 100 kJ.
Valkuilen
- Energie kringloopt niet; materie wel.
- De 10%-regel is een benadering, geen exacte wet.
- Draagkracht is niet constant en kan veranderen door het milieu.
- Het verdwijnen van een predator kan een cascade geven in het voedselweb.
- Stikstoffixatie is niet hetzelfde als nitrificatie.