Bij Bo: kasverschil, btw en een marge onder druk
Bij broodjeszaak Bij Bo loopt een stagiair mee in de bediening en helpt met de kassa. De zaak is vijf dagen per week open. In week 23 is voor € 4.360,00 aan broodjes en drankjes afgerekend, alle tegen 9% btw. De inkoopwaarde van de verkochte producten was € 1.500,00 exclusief btw. Volgens de kassa is er € 4.360,00 ontvangen. Bij het tellen op zaterdagavond ligt er € 2.225,20 contant in de la en de pinapparaten geven samen € 2.100,00 aan. De eigenaar werkt met een vast wisselgeldbedrag van € 150,00 in de la. De stagiair heeft die week twee keer per ongeluk een verkeerd product in de kassa aangetikt en één keer een klant te veel wisselgeld teruggegeven. De eigenaar overweegt de prijzen te verhogen, omdat de inkoopprijs van broodjes met 8% stijgt.
1. Bereken de omzet exclusief btw, het btw-bedrag, de brutowinst en de brutowinstmarge van week 23. Laat de berekening zien.
Read the worked answer
Omzet exclusief btw
- € 4.360,00 is inclusief 9% btw, dus omzet exclusief = 4.360 / 1,09 = € 4.000,00.
- Btw = 4.360 − 4.000 = € 360,00. (Controle: 9% van 4.000 = 360.)
Brutowinst
- Brutowinst = omzet exclusief btw − inkoopwaarde van de omzet = 4.000 − 1.500 = € 2.500,00.
Brutowinstmarge
- 2.500 / 4.000 × 100% = 62,5%.
Waarom dit zo moet
- De btw is geen opbrengst van de zaak: die wordt geïnd voor de Belastingdienst en moet worden afgedragen. Reken je met het bedrag inclusief btw, dan lijk je 175 euro winst te hoog uit te komen en ziet de eigenaar zijn marge verkeerd.
- De inkoopwaarde is hier al exclusief btw opgegeven; die hoef je dus niet meer te herrekenen. Zou er een bedrag inclusief btw staan, dan moet je eerst terugrekenen, anders vergelijk je appels met peren.
2. Bereken het kasverschil en beoordeel welke oorzaken er meespelen. Wat moet de eigenaar doen en wat juist niet?
Read the worked answer
Berekening
- Verwacht contant = kassa-omzet − pinontvangsten = 4.360,00 − 2.100,00 = € 2.260,00. Het wisselgeld van € 150,00 zit daarin en hoort in de la te blijven.
- Geteld contant = € 2.225,20.
- Kasverschil = 2.225,20 − 2.260,00 = −€ 34,80, dus een tekort.
Oorzaken wegen
- Te veel wisselgeld teruggegeven: dat verklaart een deel van het tekort, maar het precieze bedrag is niet meer vast te stellen.
- Verkeerd product aantikken werkt de andere kant op: is € 2,50 aangeslagen terwijl € 4,00 is ontvangen, dan is er juist een overschot in de la en een te lage omzet in de kassa. Dat verkleint het tekort en maakt de omzet- en btw-aangifte te laag.
- De foutenTogether verklaren het verschil dus niet automatisch; daarom is tellen en vastleggen belangrijker dan gissen.
Wat wel doen
- Kasverschil als aparte regel in het kasboek zetten met datum, bedrag en toelichting, en de kassa-omzet corrigeren voor de verkeerd aangeslagen producten.
- Maatregelen: wisselgeld samen tellen bij opening en sluiting, één persoon per kassabon, briefjes hardop teruggeven, geen privé-opnamen uit de la.
Wat niet doen
- De stagiair beschuldigen zonder bewijs. Bij herhaling: procedure aanscherpen, met de betrokkene in gesprek gaan en vastleggen. Pas bij een structureel patroon verder kijken.
3. De inkoopprijs van de broodjes stijgt met 8%. Bereken wat er met de brutowinstmarge gebeurt als de verkoopprijzen gelijk blijven. Geef daarna een onderbouwd advies over wel of niet verhogen.
Read the worked answer
Rekensom bij gelijkblijvende verkoopprijzen
- Nieuwe inkoopwaarde = 1.500 × 1,08 = € 1.620,00.
- Omzet blijft € 4.000,00, dus brutowinst = 4.000 − 1.620 = € 2.380,00.
- Nieuwe marge = 2.380 / 4.000 × 100% = 59,5%. Dat is 3 procentpunt lager dan de 62,5% van nu, en € 120 minder winst op deze weekomzet.
Om de marge op 62,5% te houden
- Benodigde omzet = 1.620 / (1 − 0,625) = 1.620 / 0,375 = € 4.320,00 exclusief btw, dus 8% hoger. Dat betekent de verkoopprijzen met ongeveer 8% verhogen.
Advies en afweging
- De stijging volledig doorberekenen beschermt de marge, maar klanten vergelijken bij broodjes sterk op prijs; een sprong van bijvoorbeeld € 4,00 naar € 4,32 kan klanten kosten.
- Alternatieven: alleen de best verkochte broodjes verhogen, de inkoop bij een tweede leverancier opvragen, of de samenstelling aanpassen (iets minder beleg) zonder de prijs te veranderen.
- Praktisch: verhoog in één keer duidelijk (bijvoorbeeld € 0,20 per broodje) en meet drie weken het aantal klanten en de gemiddelde besteding, in plaats van halfslachtig elk kwartaal een kleine verhoging door te voeren.