Sam en Jort: een koffiekar op de weekmarkt
Twee vrienden, Sam (19) en Jort (18), willen na hun vmbo-opleiding een koffie- en broodjeskar beginnen op de weekmarkt in hun stad. Ze hebben € 8.000 eigen spaargeld. Voor de kar, de inrichting, de eerste voorraad, vergunningen en een buffer is € 20.000 nodig. De bank wil € 8.000 lenen tegen 6% rente per jaar; een oom leent € 4.000 tegen 3%. Ze verwachten op 20 marktdagen per maand samen 55 bekers koffie of thee en 30 broodjes per dag te verkopen. Koffie kost € 3,00 (inkoop € 0,60), een broodje € 4,50 (inkoop € 1,80). De vaste kosten per maand zijn € 2.400, inclusief marktplaats, verzekeringen, rente en afschrijving. Ze twijfelen tussen een eenmanszaak en een vof en willen snel starten.
1. Adviseer over de rechtsvorm. Betrek de positie van twee eigenaren, de aansprakelijkheid en de kosten van oprichting.
Read the worked answer
Wat past niet
- Een eenmanszaak heeft één eigenaar. Met twee eigenaren kan dat niet zomaar; dan wordt het een vof of een maatschap, of één wordt eigenaar en de ander werknemer. Dat laatste geeft een scheve verhouding tussen twee vrienden die allebei risico lopen en inspringen.
Vof
- Beide zijn eigenaar en tekenen samen; inschrijving bij de KVK is verplicht.
- Nadeel: hoofdelijke aansprakelijkheid. Als de kar schade veroorzaakt of er blijft een schuld aan de bank openstaan, kan de schuldeiser bij ieder van hen privé terecht, ook bij degene die niets fout deed. Met een banklening van € 8.000 en voedselveiligheid in het spel is dat een reëel risico.
- Voordeel: goedkoop op te richten, winst wordt in box 1 belast en er geldt ondernemersaftrek.
Bv
- Beperkt de aansprakelijkheid, maar notariskosten, jaarrekening en administratie wegen zwaar bij een startkapitaal van € 20.000.
Advies: een vof, mits ze een schriftelijke vof-overeenkomst maken over inleg, winstverdeling, wie welke taken doet en hoe iemand eruit stapt, plus een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering. Zonder die afspraken is ruzie tussen vrienden het grootste risico.
2. Noem welke zaken ze vóór de eerste marktdag moeten regelen en in welke volgorde. Licht bij elk punt toe waarom het op dat moment moet.
Read the worked answer
Logische volgorde
- Vof-overeenkomst en KVK-inschrijving. Inschrijving kost weinig en levert een btw-nummer op; zonder btw-nummer kun je geen nette facturen sturen en geen btw terugvragen over de kar en de voorraad.
- Standplaats/marktvergunning bij de gemeente. Vaak zijn er wachtlijsten en wordt gevraagd naar een KVK-inschrijving. Regel dit dus vroeg, en vraag ook naar de eisen aan de kar (afmetingen, stroom, afval).
- Voedselveiligheid. Werken volgens de hygiënecode voor de horeca en een HACCP-plan; controle door de NVWA kan onaangekondigd komen. Personeel moet hygiëneregels kennen en de kar moet schoon te maken zijn.
- Vergunning checken. Verkoop je eten en drinken ter plaatse, dan kan een exploitatievergunning of melding nodig zijn; ook het bestemmingsplan of de marktverordening kan regels stellen. Voor alcohol is een aparte vergunning nodig; die verkopen ze niet, dus die stap vervalt.
- Verzekeringen. Bedrijfsaansprakelijkheid (hete koffie, schade aan derden) en inboedel/voorraad; bij een vof is dit niet optioneel.
- Administratie en btw. Kassasysteem of bonnen, btw-aangifte per kwartaal, inkoopfacturen bewaren.
- Financiering definitief maken. Pas nadat de vergunning rond is, de leningen ondertekenen; anders betaal je rente over geld dat je nog niet kunt gebruiken.
3. Bereken de contributiemarge per marktdag en het break-evenpunt in marktdagen per maand. Beoordeel of het plan haalbaar is en noem één zwak punt in de aannames.
Read the worked answer
Contributiemarge per product
- Koffie/thee: 3,00 − 0,60 = € 2,40 per beker.
- Broodje: 4,50 − 1,80 = € 2,70 per stuk.
Per marktdag
- 55 × 2,40 = € 132,00.
- 30 × 2,70 = € 81,00.
- Samen € 213,00 contributiemarge per dag.
Break-even
- € 2.400 / € 213 = 11,3 marktdagen per maand.
- Bij de verwachte 20 dagen: 20 × 213 = € 4.260 contributie, dus € 4.260 − € 2.400 = € 1.860 winst per maand vóór belasting en vóór privé-opnamen.
Beoordeling
- Het plan is haalbaar op papier: er is ruim 8 marktdagen marge. Bij 15 dagen blijft er nog € 795 over, bij 12 dagen bijna niets. De buffer van € 2.500 in het startkapitaal is dus nodig, want één maand regen of een kapotte machine slaat direct door.
Zwak punt
- De aanname van 30 broodjes per dag naast 55 bekers is optimistisch: op een markt met bestaande kramen is de lunchconcurrentie groot en broodjes bederven, wat de marge drukt. Advies: start met 20 broodjes per dag en meet drie weken de uitverkoop, in plaats van meteen op de verwachting af te gaan.