Oriëntatie op economie en ondernemen: economie begrijpen en een onderbouwde loopbaankeuze maken
Dit domein toetst twee dingen: begrijp je hoe de economie en het bedrijfsleven in elkaar zitten, en kun je een onderbouwde keuze maken voor een opleiding, beroep of stageplek. Je hoeft geen diepe theorie te kennen, maar je moet economische begrippen correct gebruiken en je keuze met argumenten kunnen onderbouwen.
De economische kringloop
- Gezinnen leveren arbeid en consumeren; bedrijven produceren en betalen loon; de overheid heft belasting en levert voorzieningen; het buitenland zorgt voor import en export.
- Geldstroom en goederenstroom lopen tegengesteld: bij een aankoop gaat het product naar de klant en gaat het geld naar de verkoper.
- Sectoren: primair (landbouw, visserij, mijnbouw), secundair (industrie, bouw), tertiair (handel, horeca, transport, zorg) en quartair (onderwijs, overheid, ICT-diensten).
Loopbaancompetenties
Vijf vaardigheden die terugkomen in reflectieverslagen en het loopbaangesprek: kwaliteitenreflectie (wat kun je goed), motievenreflectie (wat vind je belangrijk), werkexploratie (beroepen en opleidingen onderzoeken), loopbaansturing (zelf stappen zetten) en netwerk (mensen die je verder helpen).
Uitgewerkt voorbeeld
Sanne twijfelt tussen de opleiding Verkoop en de opleiding Logistiek. Eerst kwaliteitenreflectie: klantcontact gaat haar goed af, cijfers bijhouden vindt ze lastig. Dan motievenreflectie: ze wil veel met mensen werken. Bij werkexploratie loopt ze twee dagen mee en vraagt ze naar werktijden, doorgroei en salaris. Conclusie: Verkoop past beter bij haar kwaliteiten en motieven; Logistiek valt af, ook al ligt het startsalaris iets hoger. Ze schrijft de argumenten op - precies wat er van je gevraagd wordt.
Valkuilen
- De quartaire sector vergeten of de tertiaire sector alleen als winkels zien.
- Alleen ik vind het leuk opschrijven, zonder kwaliteit of motief te benoemen.
- Bruto en netto loon door elkaar halen: bruto is vóór loonheffing, netto is wat je op je rekening krijgt.