VMBO BB Economie flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Schaarste

Situatie waarin middelen (geld, tijd, grondstoffen) beperkt zijn ten opzichte van de behoeften. Door schaarste moet iedereen keuzes maken en ontstaan alternatieve kosten.

Alternatieve kosten

De opbrengst of het nut van het beste alternatief dat je opgeeft wanneer je een keuze maakt. Bijvoorbeeld: het loon dat je misloopt als je gaat studeren in plaats van werken.

Budgetlijn

Lijn die alle combinaties van twee producten weergeeft die je met een vast budget precies kunt kopen. De lijn verschuift naar buiten bij meer inkomen en draait bij een prijsverandering.

Vraaglijn

Grafiek die het verband toont tussen de prijs van een product en de gevraagde hoeveelheid. De lijn daalt: bij een lagere prijs vragen consumenten meestal meer.

Aanbodlijn

Grafiek die het verband toont tussen de prijs van een product en de aangeboden hoeveelheid. De lijn stijgt: bij een hogere prijs willen producenten meer leveren.

Evenwichtsprijs

Prijs waarbij de gevraagde hoeveelheid precies gelijk is aan de aangeboden hoeveelheid. Bij deze prijs is er geen vraag- of aanbodoverschot en is de markt in evenwicht.

Vraagoverschot

Situatie waarbij bij de geldende prijs meer wordt gevraagd dan aangeboden. Kopers bieden tegen elkaar op, waardoor de prijs stijgt richting het evenwicht.

Aanbodoverschot

Situatie waarbij bij de geldende prijs meer wordt aangeboden dan gevraagd. Verkopers verlagen de prijs om voorraad kwijt te raken, waardoor de prijs daalt richting het evenwicht.

Maximumprijs

Door de overheid vastgestelde hoogste toegestane prijs. Ligt deze onder de evenwichtsprijs, dan ontstaat een vraagoverschot en kan een zwarte markt ontstaan.

Minimumprijs

Door de overheid vastgestelde laagste toegestane prijs. Ligt deze boven de evenwichtsprijs, dan ontstaat een aanbodoverschot; de overheid moet dan vaak inkopen of subsidiëren.

Nominaal inkomen

Het inkomen uitgedrukt in euro's, zonder correctie voor prijsstijgingen. Als de prijzen harder stijgen dan het nominale inkomen, daalt de koopkracht ondanks meer euro's.

Reëel inkomen

Het inkomen gecorrigeerd voor inflatie; dit geeft de werkelijke koopkracht weer. Berekening met indexcijfers: indexcijfer nominaal gedeeld door indexcijfer prijzen, maal 100.

Inflatie

Stijging van het algemene prijspeil, waardoor geld minder waard wordt. Inflatie wordt gemeten met een consumentenprijsindex (CPI) op basis van een vast pakket goederen.

Toegevoegde waarde

De waarde die een bedrijf toevoegt aan ingekochte goederen en diensten. Berekening: omzet minus de waarde van ingekochte goederen en diensten; btw telt hierbij niet mee.

Bruto binnenlands product

De som van alle toegevoegde waarden van bedrijven en overheid in een land in één jaar. Het bbp is een maatstaf voor de omvang van de economie.

Enkelvoudige rente

Rente die elk jaar over het oorspronkelijke bedrag wordt berekend, niet over eerder ontvangen rente. Formule: bedrag × rentepercentage × aantal jaren.

Samengestelde rente

Rente die ook over eerder ontvangen rente wordt berekend, waardoor het bedrag sneller groeit. Formule: eindbedrag = beginbedrag × (1 + rente) ^ aantal jaren.

Consumptief krediet

Lening voor aankoop van goederen of diensten, zoals een persoonlijke lening of doorlopend krediet. De rente is meestal hoger dan bij een hypotheek door het ontbreken van onderpand.

Onderverzekering

Situatie waarbij het verzekerde bedrag lager is dan de werkelijke waarde van het bezit. Bij schade keert de verzekeraar naar verhouding uit, dus de verzekerde ontvangt niet de volledige schade.

Eigen risico

Het bedrag dat de verzekerde bij schade zelf betaalt voordat de verzekeraar uitkeert. Een hoger eigen risico verlaagt de maandelijkse premie.

Progressieve belasting

Belasting waarbij het tarief stijgt naarmate het inkomen hoger is. Inkomstenbelasting werkt met schijven: over een hoger inkomen betaal je een hoger percentage.

Heffingskorting

Bedrag dat in mindering wordt gebracht op de berekende inkomstenbelasting. Hierdoor betaalt een belastingbetaler minder belasting dan het tarief over het inkomen aangeeft.

Btw

Belasting over de toegevoegde waarde die de verkoper bij de prijs optelt en afdraagt aan de Belastingdienst. Het is een indirecte belasting; er bestaan een hoog en een laag tarief.

Collectieve sector

Overheid en instellingen die met belastinggeld en premies worden betaald, zoals rijksoverheid, gemeenten en waterschappen. Zij leveren collectieve goederen die niet via de markt worden verkocht.

Staatsschuld

Het totale bedrag dat de overheid in het verleden heeft geleend en nog moet aflossen. Een begrotingstekort leidt tot meer lenen en dus tot een hogere staatsschuld.

Werknemersverzekeringen

Sociale verzekeringen voor mensen met een baan, zoals de WW en de WIA. Ze worden betaald uit premies die werkgevers en werknemers samen opbrengen.

Volksverzekeringen

Sociale verzekeringen voor alle inwoners van Nederland, zoals de AOW en de Wlz. Ze worden betaald uit belastingen en premies die iedereen met inkomen betaalt.

Participatiewet

Wet die de bijstandsuitkering regelt voor mensen met te weinig inkomen of vermogen. De gemeente voert de wet uit en beoordeelt of iemand recht heeft op bijstand.

Volkomen concurrentie

Marktvorm met veel aanbieders, een homogeen product en vrije toe- en uittreding. Geen enkele aanbieder kan de prijs beïnvloeden; de marktprijs geldt voor iedereen.

Monopolie

Marktvorm met één aanbieder van een product waarvoor geen goede vervanger bestaat. De aanbieder heeft prijszettingsmacht en kan de prijs boven het concurrentieniveau houden.

Negatief extern effect

Kosten van productie of consumptie die niet in de prijs zijn opgenomen en door anderen worden gedragen, zoals vervuiling. De overheid kan dit corrigeren met accijns of heffingen.

Arbeidsmarkt

Plaats waar vraag naar arbeid (werkgevers) en aanbod van arbeid (werknemers) samenkomen. Het loon is de prijs van arbeid; krapte leidt tot loonstijging.