I85PREP
⌘ K
VMBO BB Economie study materials
VMBO BB Economie study resources

VMBO BB Economie practice questions

One question at a time. Build your VMBO BB Economie understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een product kost €80. De verkoper geeft 25% korting. Hoeveel moet de klant betalen?

  1. €20
  2. €105
  3. €60 Correct answer.
  4. €55

Explanation

De korting is 25% van €80, dus €20. De klant betaalt dan €80 − €20 = €60. Je kunt ook rekenen met 75% van €80, dat is ook €60.

Question 2Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is het verschil tussen een huishoudelijke uitgave en een vaste last?

  1. Een vaste last komt regelmatig terug met een vast bedrag, een huishoudelijke uitgave doe je dagelijks of wekelijks. Correct answer.
  2. Een huishoudelijke uitgave staat op de begroting, een vaste last niet.
  3. Een huishoudelijke uitgave is altijd groter dan een vaste last.
  4. Een vaste last betaal je maar één keer, een huishoudelijke uitgave elke maand.

Explanation

Vaste lasten zijn terugkerende bedragen die je meestal periodiek betaalt, zoals huur, energie of een abonnement. Huishoudelijke uitgaven zijn de dagelijkse kosten zoals boodschappen en verzorgingsproducten. Beide soorten horen wel op een huishoudbegroting te staan.

Question 3Economie (examenprogramma economie vmbo)

Je koopt een fiets van €450 en betaalt in 6 gelijke termijnen. Hoeveel is één termijn?

  1. €75 Correct answer.
  2. €80
  3. €90
  4. €65

Explanation

Het totaalbedrag deel je door het aantal termijnen: €450 ÷ 6 = €75. Elke maand betaal je dus €75. Bij gespreide betaling kan de verkoper wel extra kosten rekenen, maar dat staat hier niet bij.

Question 4Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat houdt een spaarrekening met een variabele rente in?

  1. Je betaalt rente aan de bank in plaats van dat je rente ontvangt.
  2. Je kunt het geld niet opnemen.
  3. De rente staat voor de hele looptijd vast.
  4. De rente kan tussentijds veranderen. Correct answer.

Explanation

Bij variabele rente mag de bank het rentepercentage tijdens de looptijd aanpassen, bijvoorbeeld als de marktrente verandert. Bij een vaste rente blijft het percentage juist gelijk. Op een spaarrekening ontvang je rente van de bank.

Question 5Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een laptop kost inclusief 21% btw €605. Wat is de prijs exclusief btw?

  1. €550
  2. €484
  3. €521
  4. €500 Correct answer.

Explanation

De consumentenprijs is 121% van de prijs zonder btw. Deel dus €605 door 1,21: dat geeft €500. De btw bedraagt dan €105.

Question 6Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een winkel verkoopt 400 broden per maand voor €2,50 per stuk. De inkoopprijs per brood is €1,20. Wat is de brutowinst per maand?

  1. €280
  2. €520 Correct answer.
  3. €1.000
  4. €480

Explanation

De omzet is 400 × €2,50 = €1.000. De inkoopwaarde is 400 × €1,20 = €480. De brutowinst is omzet min inkoopwaarde: €1.000 − €480 = €520.

Question 7Economie (examenprogramma economie vmbo)

Waarom is een ondernemer met een eenmanszaak persoonlijk aansprakelijk voor schulden van het bedrijf?

  1. Omdat een eenmanszaak altijd verplicht verzekerd is tegen schulden.
  2. Omdat een eenmanszaak geen winst mag maken.
  3. Omdat er geen scheiding is tussen privévermogen en bedrijfsvermogen in juridische zin. Correct answer.
  4. Omdat de bank bij een eenmanszaak geen lening verstrekt.

Explanation

Bij een eenmanszaak is de eigenaar juridisch dezelfde persoon als het bedrijf. Daardoor kan bij schulden ook het privévermogen worden aangesproken. Bij een bv is dat anders, omdat de bv een apart rechtspersoon is.

Question 8Economie (examenprogramma economie vmbo)

Het loon van een werknemer stijgt van €1.800 naar €1.890 per maand. Hoeveel procent is de stijging?

  1. 9%
  2. 5% Correct answer.
  3. 10%
  4. 4,5%

Explanation

De stijging is €1.890 − €1.800 = €90. Deel de stijging door het oude loon: €90 ÷ €1.800 × 100% = 5%. Het oude bedrag is altijd de basis voor de procentuele verandering.

Question 9Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat gebeurt er met de gevraagde hoeveelheid van een product als de prijs ervan stijgt, terwijl alle andere omstandigheden gelijk blijven?

  1. De gevraagde hoeveelheid wordt nul.
  2. De gevraagde hoeveelheid stijgt mee.
  3. De gevraagde hoeveelheid blijft gelijk.
  4. De gevraagde hoeveelheid daalt. Correct answer.

Explanation

Volgens de wet van de vraag daalt de gevraagde hoeveelheid als de prijs stijgt. Consumenten zoeken dan een goedkoper alternatief of stellen de aankoop uit. De vraaglijn loopt daarom dalend.

Question 10Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is een voorbeeld van een collectieve voorziening?

  1. Een abonnement op een streamingdienst
  2. Een nieuwe fiets voor jezelf
  3. De straatverlichting in de woonwijk Correct answer.
  4. Een brood bij de bakker

Explanation

Collectieve voorzieningen worden betaald uit belastinggeld en zijn voor iedereen beschikbaar, zoals straatverlichting, dijken en politie. Marktgoederen zoals een brood of een abonnement koop je zelf.

Question 11Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een bedrijf heeft €50.000 eigen vermogen en €30.000 schulden. Hoeveel bedraagt het totale vermogen op de balans?

  1. €80.000 Correct answer.
  2. €50.000
  3. €20.000
  4. €30.000

Explanation

Op de balans geldt: totale activa = eigen vermogen + vreemd vermogen. Het totale vermogen is dus €50.000 + €30.000 = €80.000. Dit bedrag staat aan de creditzijde van de balans.

Question 12Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is het gevolg van inflatie voor iemand met een vast pensioen?

  1. De koopkracht blijft precies gelijk.
  2. De koopkracht van het pensioen stijgt.
  3. Het pensioen wordt automatisch verdubbeld.
  4. De koopkracht van het pensioen daalt. Correct answer.

Explanation

Bij inflatie stijgen de prijzen, terwijl het pensioenbedrag gelijk blijft. Met hetzelfde geld kun je dan minder kopen, dus daalt de koopkracht. Alleen bij indexering zou het pensioen meestijgen.

Question 13Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat betekent het als een land een overschot heeft op de betalingsbalans?

  1. Het land heeft een begrotingstekort.
  2. Het land exporteert meer dan het importeert. Correct answer.
  3. Het land importeert meer dan het exporteert.
  4. Het land heeft geen handel met het buitenland.

Explanation

Een overschot op de betalingsbalans betekent dat er meer geld binnenkomt dan er uitgaat, meestal doordat de export groter is dan de import. De exportwaarde overtreft dan de importwaarde.

Question 14Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een werkgever betaalt €12 per uur bruto. De werknemer werkt 32 uur per week. Hoeveel verdient hij bruto per week?

  1. €320
  2. €384 Correct answer.
  3. €420
  4. €360

Explanation

Het brutoloon per week is het uurtarief maal het aantal gewerkte uren: €12 × 32 = €384. Over dat brutobedrag worden nog loonheffing en premies ingehouden.

Question 15Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is het verschil tussen bruto- en nettoloon?

  1. Het nettoloon is het brutoloon plus de btw.
  2. Het brutoloon is het loon vóór aftrek van loonheffing en premies, het nettoloon is wat je ontvangt. Correct answer.
  3. Er is geen verschil; de begrippen betekenen hetzelfde.
  4. Het brutoloon is wat je op je rekening krijgt, het nettoloon staat op je contract.

Explanation

Het brutoloon is het afgesproken loon waarop nog belastingen en sociale premies worden ingehouden. Wat na die inhoudingen overblijft, is het nettoloon dat je daadwerkelijk ontvangt.

Question 16Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een supermarkt verkoopt in een maand 1.200 pakken koffie voor €3,50. De inkoopprijs is €2,10 per pak. De overige bedrijfskosten zijn €900. Wat is de nettowinst?

  1. €780 Correct answer.
  2. €1.680
  3. €2.520
  4. €1.260

Explanation

De omzet is 1.200 × €3,50 = €4.200. De inkoopwaarde is 1.200 × €2,10 = €2.520, dus de brutowinst is €1.680. Daarvan gaan de bedrijfskosten af: €1.680 − €900 = €780 nettowinst.

Question 17Economie (examenprogramma economie vmbo)

Waarom kan een monopolist de prijs in de markt sterker beïnvloeden dan een aanbieder op een markt met veel concurrenten?

  1. Omdat bij volkomen concurrentie de overheid de prijs vaststelt.
  2. Omdat afnemers bij een monopolie geen keuze hebben en de overheid de prijs betaalt.
  3. Omdat een monopolist geen kosten heeft.
  4. Omdat een monopolist als enige aanbieder de marktmacht heeft om de prijs te bepalen. Correct answer.

Explanation

Een monopolist is de enige aanbieder van een product zonder goede vervangers en heeft daardoor marktmacht. Op een markt met veel aanbieders moet iedere aanbieder de marktprijs volgen. Daardoor is de invloed op de prijs bij concurrentie veel kleiner.

Question 18Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een bedrijf leent €20.000 tegen 6% enkelvoudige rente per jaar. Na hoeveel jaar is de totale rente €3.600?

  1. 3 jaar Correct answer.
  2. 2 jaar
  3. 6 jaar
  4. 4 jaar

Explanation

De rente per jaar is 6% van €20.000 = €1.200. Deel €3.600 door €1.200: dat is 3 jaar. Bij enkelvoudige rente wordt elk jaar over hetzelfde bedrag gerekend.

Question 19Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is het verschil tussen een voorziening en een verzekering?

  1. Bij een voorziening leg je zelf geld opzij voor een toekomstige uitgave, bij een verzekering betaal je premie aan een verzekeraar. Correct answer.
  2. Een voorziening is alleen voor bedrijven, een verzekering alleen voor gezinnen.
  3. Een verzekering vergoedt alleen schade, een voorziening nooit.
  4. Bij een voorziening betaal je premie, bij een verzekering leg je zelf geld opzij.

Explanation

Bij een voorziening spaar je zelf voor een verwachte uitgave, zoals een nieuwe wasmachine. Bij een verzekering betaal je premie en dekt de verzekeraar een onzekere gebeurtenis. Beide zijn manieren om met risico om te gaan.

Question 20Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat gebeurt er met de evenwichtsprijs als het aanbod van een product toeneemt en de vraag gelijk blijft?

  1. De evenwichtsprijs daalt. Correct answer.
  2. De evenwichtsprijs stijgt.
  3. De evenwichtsprijs blijft gelijk.
  4. De gevraagde hoeveelheid wordt nul.

Explanation

Als het aanbod toeneemt, verschuift de aanbodlijn naar rechts. Bij een gelijkblijvende vraaglijn ontstaat er een lager snijpunt met de vraaglijn. De evenwichtsprijs daalt dus en de verhandelde hoeveelheid stijgt.

Question 21Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is de functie van de Kamer van Koophandel voor een startende ondernemer?

  1. Zij verstrekt subsidies aan alle nieuwe bedrijven.
  2. Zij keurt de prijzen van producten goed.
  3. Zij stelt de hoogte van de btw vast.
  4. Zij zorgt voor de inschrijving van het bedrijf in het handelsregister. Correct answer.

Explanation

Een ondernemer moet zich inschrijven in het handelsregister, dat door de Kamer van Koophandel wordt beheerd. Daarmee is het bedrijf officieel geregistreerd. De btw-tarieven worden door de overheid vastgesteld, niet door de Kamer van Koophandel.

Question 22Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een gezin heeft een inkomen van €2.400 per maand. De vaste lasten zijn €1.050 en de huishoudelijke uitgaven €600. Hoeveel blijft er over voor overige uitgaven en sparen?

  1. €900
  2. €1.350
  3. €750 Correct answer.
  4. €1.800

Explanation

Tel eerst de uitgaven op: €1.050 + €600 = €1.650. Trek dat af van het inkomen: €2.400 − €1.650 = €750. Dat bedrag kan het gezin gebruiken voor overige uitgaven of om te sparen.

Question 23Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is een oorzaak van structurele werkloosheid?

  1. Een werknemer die tijdelijk ziek is.
  2. Een tijdelijke dip in de economie waardoor bedrijven minder produceren.
  3. Een verandering in de vraag naar arbeid doordat banen door machines worden overgenomen. Correct answer.
  4. Een seizoensdip in de bouw in de winter.

Explanation

Structurele werkloosheid ontstaat als de vraag naar arbeid blijvend verandert, bijvoorbeeld doordat werk wordt geautomatiseerd of verdwijnt. De kennis van werknemers sluit dan niet meer aan bij de beschikbare banen. Conjuncturele en seizoenswerkloosheid zijn tijdelijk van aard.

Question 24Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is het gevolg van een prijsstijging van de grondstof voor een product voor de aanbodlijn van dat product?

  1. De aanbodlijn verschuift naar rechts, omdat er meer wordt geproduceerd.
  2. De aanbodlijn blijft gelijk, want alleen de vraag verandert.
  3. De aanbodlijn verschuift naar links, omdat de productiekosten stijgen. Correct answer.
  4. De aanbodlijn wordt horizontaal.

Explanation

Hogere grondstofkosten maken de productie duurder, waardoor aanbieders bij elke prijs minder willen leveren. De aanbodlijn verschuift dan naar links. Bij dezelfde vraag leidt dat tot een hogere evenwichtsprijs.

Question 25Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een werknemer verdient €2.000 bruto per maand en betaalt €420 loonheffing. Hoeveel procent van het brutoloon is dat?

  1. 24%
  2. 21% Correct answer.
  3. 18%
  4. 12%

Explanation

Deel de loonheffing door het brutoloon en vermenigvuldig met 100%: €420 ÷ €2.000 × 100% = 21%. Het brutoloon is hier de basis voor het percentage.

Question 26Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een bakker verkoopt een taart voor €18,00 inclusief 9% btw. Hoeveel btw zit in deze verkoopprijs?

  1. €1,62
  2. €0,90
  3. €1,49 Correct answer.
  4. €1,80

Explanation

Bij 9% btw hoort de verkoopprijs inclusief btw gelijk te zijn aan 109% van de prijs exclusief btw. De btw is dus 9/109 van €18,00, dat is afgerond €1,49. Je mag niet zomaar 9% van het inclusief-bedrag nemen, want dan reken je over het verkeerde bedrag.

Question 27Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een ondernemer verkoopt per jaar 5.000 artikelen. De verkoopprijs exclusief btw is €12,00 en de inkoopprijs per artikel is €7,50. De overige bedrijfskosten zijn €15.000 per jaar. Wat is de nettowinst?

  1. €7.500 Correct answer.
  2. €22.500
  3. €60.000
  4. €37.500

Explanation

De brutowinst per artikel is €12,00 min €7,50 is €4,50; over 5.000 artikelen is dat €22.500. Daarvan gaan de overige bedrijfskosten van €15.000 af, waardoor de nettowinst €7.500 is.

Question 28Economie (examenprogramma economie vmbo)

Welk voorbeeld valt onder de informele economie?

  1. Een buurman die zonder factuur de heg van de buren knipt voor €20 contant Correct answer.
  2. Een uitzendbureau dat een schilder uitleent aan een bedrijf
  3. Een gemeente die een park onderhoudt met eigen personeel
  4. Een hovenier die met een factuur en btw een tuin onderhoudt

Explanation

De informele economie bestaat uit ongeregistreerde, vaak zwarte werkzaamheden waarvoor geen factuur of belasting wordt geregeld. Contant klusjes doen zonder administratie past daarbij. De andere voorbeelden zijn officieel geregistreerde economische activiteiten.

Question 29Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is het kenmerk van een progressief belastingstelsel?

  1. De belasting wordt alleen geheven over bestedingen en niet over inkomen
  2. Mensen met een hoger inkomen betalen een groter percentage belasting over hun inkomen Correct answer.
  3. Mensen met een hoger inkomen betalen een kleiner percentage belasting
  4. Iedereen betaalt hetzelfde bedrag aan belasting, ongeacht het inkomen

Explanation

Progressief betekent dat het belastingtarief stijgt naarmate het inkomen hoger is, zodat hogere inkomens relatief meer afdragen. In Nederland is de inkomstenbelasting in box 1 op deze manier opgebouwd met schijven. Een vast bedrag of een dalend percentage past daar niet bij.

Question 30Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een consument koopt altijd hetzelfde merk wasmiddel, ook als een goedkoper merk even goed werkt. Welk begrip past hierbij?

  1. Schaalvoordeel
  2. Prijselasticiteit
  3. Vraagoverschot
  4. Merktrouw Correct answer.

Explanation

Merktrouw betekent dat een consument vasthoudt aan een bepaald merk en minder snel overstapt op een concurrent. Daardoor reageert de vraag van dat merk minder sterk op een prijsverschil. De andere begrippen gaan over prijsgevoeligheid, kostenvoordeel of onevenwicht op de markt.

Question 31Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een werknemer werkt 36 uur per week en verdient €14,50 bruto per uur. Hij krijgt 8% vakantiegeld over zijn brutoloon per jaar. Hoeveel vakantiegeld ontvangt hij bruto per jaar (uitgaande van 52 weken)?

  1. €2.712,00
  2. €2.008,80
  3. €2.171,52 Correct answer.
  4. €2.350,00

Explanation

Het brutoloon per jaar is 36 × €14,50 × 52 = €27.144. Daarover 8% vakantiegeld geeft 0,08 × €27.144 = €2.171,52. Je moet dus eerst het jaarloon berekenen voordat je het percentage toepast.

Question 32Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is het verschil tussen een consumptief krediet en een hypothecaire lening?

  1. Een consumptief krediet mag alleen worden gebruikt voor de aankoop van een huis
  2. Een consumptief krediet heeft altijd een lagere rente dan een hypotheek
  3. Een hypothecaire lening wordt alleen verstrekt aan bedrijven
  4. Bij een hypothecaire lening dient een woning als onderpand, bij een consumptief krediet niet Correct answer.

Explanation

Bij een hypothecaire lening krijgt de bank het recht om bij betalingsproblemen het onderpand, meestal de woning, te verkopen. Bij een consumptief krediet, zoals een lening voor een auto of meubels, ontbreekt zo'n onderpand. Daarom is de rente op een consumptief krediet doorgaans hoger.

Question 33Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een spaarder zet €4.000 op een spaarrekening met 2,5% samengestelde rente per jaar. Hij neemt het geld na twee jaar op. Hoeveel rente heeft hij in totaal ontvangen?

  1. €205,00
  2. €202,50 Correct answer.
  3. €200,00
  4. €100,00

Explanation

Na het eerste jaar is het saldo €4.000 × 1,025 = €4.100. Na het tweede jaar is dat €4.100 × 1,025 = €4.202,50. De ontvangen rente is dus €202,50, iets meer dan twee keer €100 door rente op rente.

Question 34Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is een belangrijk doel van de Europese Centrale Bank (ECB)?

  1. Het uitkeren van werkloosheidsuitkeringen
  2. Het vaststellen van de inkomstenbelasting in Nederland
  3. Het bewaken van de prijsstabiliteit in het eurogebied Correct answer.
  4. Het bepalen van het minimumjeugdloon

Explanation

De ECB voert het monetaire beleid in het eurogebied en streeft naar een inflatie van ongeveer 2% op middellange termijn. Daarmee bewaakt zij de koopkracht van de euro. Belastingen, uitkeringen en lonen worden door nationale overheden en sociale partners bepaald.

Question 35Economie (examenprogramma economie vmbo)

De overheid verhoogt de accijns op sigaretten flink. Welk effect is op korte termijn het meest waarschijnlijk?

  1. De verkoopprijs daalt en de gevraagde hoeveelheid neemt toe
  2. De verkoopprijs stijgt en de gevraagde hoeveelheid neemt af Correct answer.
  3. De verkoopprijs stijgt en de gevraagde hoeveelheid blijft precies gelijk
  4. De verkoopprijs blijft gelijk en de gevraagde hoeveelheid stijgt

Explanation

Accijns is een indirecte belasting die de aanbieder in de kostprijs doorberekent, waardoor de verkoopprijs stijgt. Volgens de vraagwet daalt de gevraagde hoeveelheid dan, ook al is tabak tamelijk prijsongevoelig. De vraag neemt dus af, maar niet tot nul.

Question 36Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een gemeente wil het openbaar vervoer in de spits ontlasten en invoering van een hogere spitsheffing overwegen. Welke redenering past bij het economisch denken over prijsprikkels?

  1. De prijs van een treinkaartje heeft geen invloed op het reisgedrag van mensen
  2. Een hogere prijs in de spits kan reizigers stimuleren buiten de spits te reizen Correct answer.
  3. Alleen de overheid kan het aantal reizigers in de spits beïnvloeden
  4. Een hogere prijs in de spits zal het aantal reizigers in de spits altijd doen stijgen

Explanation

Een prijsverhoging op het drukste moment maakt reizen in de spits duurder en kan reizigers laten uitwijken naar andere tijden of vervoermiddelen. Zo werkt de prijs als signaal om schaarse capaciteit te verdelen. Dat is de kern van een prijsprikkel.

Question 37Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat verstaat men onder arbeidsproductiviteit?

  1. Het totale aantal werknemers in een bedrijf
  2. De productie per gewerkt uur of per werknemer Correct answer.
  3. Het aantal vacatures dat een bedrijf open heeft staan
  4. De hoogte van het brutoloon per maand

Explanation

Arbeidsproductiviteit meet hoeveel er wordt geproduceerd in verhouding tot de ingezette arbeid, bijvoorbeeld per uur of per werknemer. Stijgt de productie per uur, dan kan een bedrijf goedkoper produceren of meer loon betalen. Het gaat dus om een verhoudingsgetal, niet om een absoluut aantal.

Question 38Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een land voert veel meer goederen in dan het uitvoert. Wat betekent dit voor de handelsbalans?

  1. Er is een tekort op de handelsbalans Correct answer.
  2. De handelsbalans zegt niets over in- en uitvoer
  3. Er is een overschot op de handelsbalans
  4. De handelsbalans is in evenwicht

Explanation

De handelsbalans vergelijkt de waarde van de goederenuitvoer met die van de goedereninvoer. Als de invoer groter is dan de uitvoer, is er een tekort op de handelsbalans. Een overschot ontstaat juist als er meer wordt uitgevoerd dan ingevoerd.

Question 39Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een bedrijf heeft €80.000 eigen vermogen en €45.000 vreemd vermogen. Het bedrijf koopt op rekening een machine van €10.000. Wat gebeurt er met de balans?

  1. Het bezit stijgt met €10.000 en het vreemd vermogen stijgt met €10.000 Correct answer.
  2. De balans blijft ongewijzigd omdat er nog niet is betaald
  3. Het eigen vermogen stijgt met €10.000 en het bezit daalt met €10.000
  4. Het bezit stijgt met €10.000 en het eigen vermogen stijgt met €10.000

Explanation

Door de aankoop op rekening komt er een machine bij aan de bezitskant en ontstaat er een schuld aan de leverancier. Bezit en vreemd vermogen stijgen dus beide met €10.000 en de balans blijft in evenwicht. Het eigen vermogen verandert niet, omdat er geen winst of verlies is gemaakt.

Question 40Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is kenmerkend voor een coöperatie als rechtsvorm?

  1. De coöperatie heeft geen eigen vermogen nodig
  2. De leden zijn nooit aansprakelijk voor schulden van de coöperatie
  3. De leden zijn samen eigenaar en beslissen mee, bijvoorbeeld via de ledenvergadering Correct answer.
  4. De coöperatie wordt altijd door één persoon opgericht en bestuurd

Explanation

Bij een coöperatie verenigen leden zich om samen economische voordelen te behalen, bijvoorbeeld bij inkoop of verkoop. De leden zijn eigenaar en hebben stemrecht in de ledenvergadering. Daarmee verschilt de coöperatie van een eenmanszaak of een besloten vennootschap.

Question 41Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een winkelier verhoogt de prijs van een product van €25 naar €30. De gevraagde hoeveelheid daalt van 200 naar 160 stuks. Hoe groot is de prijsstijging in procenten?

  1. 25%
  2. 20% Correct answer.
  3. 5%
  4. 16,7%

Explanation

De prijsstijging is €30 min €25 = €5. Als percentage van de oude prijs is dat 5/25 × 100% = 20%. De nieuwe prijs is dus 120% van de oude prijs.

Question 42Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is het gevolg van een hogere arbeidsproductiviteit voor de loonkosten per product?

  1. De loonkosten per product hebben geen verband met de productiviteit
  2. De loonkosten per product stijgen altijd
  3. De loonkosten per product dalen als het uurloon gelijk blijft Correct answer.
  4. De loonkosten per product blijven precies gelijk

Explanation

Als een werknemer per uur meer producten maakt tegen hetzelfde uurloon, worden de loonkosten per product lager. De vaste loonkosten worden immers over meer eenheden verdeeld. Daarom kunnen bedrijven met een stijgende productiviteit concurrerender worden.

Question 43Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is een voorbeeld van een vrijwillige werkloosheid?

  1. Iemand die werkloos is omdat hij nog op school zit
  2. Iemand die een baan weigert omdat het loon te laag is en liever blijft zoeken Correct answer.
  3. Iemand die werkloos is door een langdurige ziekte
  4. Iemand die werkloos wordt doordat de fabriek waarin hij werkt sluit

Explanation

Vrijwillige werkloosheid ontstaat als iemand wel kan werken maar een aangeboden baan niet accepteert, bijvoorbeeld omdat het loon of de arbeidsvoorwaarden niet bevallen. Bij gedwongen werkloosheid is er geen passend werk beschikbaar of is werken niet mogelijk.

Question 44Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat gebeurt er met de koopkracht van een werknemer als zijn brutoloon met 3% stijgt en de prijzen met 5% stijgen?

  1. De koopkracht stijgt met ongeveer 2%
  2. De koopkracht stijgt met ongeveer 8%
  3. De koopkracht blijft gelijk
  4. De koopkracht daalt met ongeveer 2% Correct answer.

Explanation

De koopkracht verandert bij benadering met het verschil tussen de loonstijging en de prijsstijging. Hier is dat 3% min 5% = min 2%, dus een daling van de koopkracht. Het loon stijgt wel, maar minder dan de prijzen.

Question 45Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is een belangrijk verschil tussen aandelen en obligaties?

  1. Een aandeelhouder is mede-eigenaar en loopt meer risico dan een obligatiehouder Correct answer.
  2. Een obligatiehouder wordt mede-eigenaar van het bedrijf
  3. Een obligatie geeft recht op een deel van de winst als dividend
  4. Een aandeel geeft altijd een vaste rente per jaar

Explanation

Met een aandeel koop je een stukje eigendom van een onderneming en profiteer je bij winst via dividend; bij verlies kun je je inleg verliezen. Een obligatie is een lening aan het bedrijf of de overheid met een vaste rentevergoeding. Daardoor is het risico bij aandelen doorgaans groter.

Question 46Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een overheid verlaagt de inkomstenbelasting om de economie te stimuleren. Via welk kanaal werkt dit het sterkst?

  1. De werkloosheid stijgt doordat werken duurder wordt
  2. De overheid krijgt meer inkomsten en kan meer uitgeven
  3. Huishoudens houden netto meer over en kunnen meer besteden, wat de vraag vergroot Correct answer.
  4. Bedrijven betalen meer belasting en produceren daardoor meer

Explanation

Een lagere inkomstenbelasting verhoogt het besteedbare inkomen van huishoudens, waardoor de consumptieve vraag kan toenemen. Die extra vraag kan bedrijven stimuleren meer te produceren en mensen aan te nemen. Dit is een voorbeeld van begrotingsbeleid.

Question 47Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat betekent het als de overheid een begrotingstekort heeft?

  1. De overheid leent alleen aan andere landen
  2. De overheid heeft meer inkomsten dan uitgaven
  3. De staatsschuld is volledig afgelost
  4. De uitgaven zijn in een jaar hoger dan de inkomsten Correct answer.

Explanation

Een begrotingstekort ontstaat als de overheidsuitgaven in een jaar groter zijn dan de inkomsten uit belastingen en andere bronnen. Dat tekort moet worden gefinancierd door te lenen, waardoor de staatsschuld stijgt. Een overschot is het omgekeerde.

Question 48Economie (examenprogramma economie vmbo)

Wat is het verschil tussen bruto binnenlands product (bbp) en bbp per hoofd van de bevolking?

  1. Het bbp per hoofd telt alleen de export mee
  2. Het bbp per hoofd geeft de totale staatsschuld van een land weer
  3. Het bbp per hoofd is altijd groter dan het totale bbp
  4. Het bbp per hoofd deelt de totale productie door het aantal inwoners Correct answer.

Explanation

Het bbp is de totale waarde van alle geproduceerde goederen en diensten in een land in een jaar. Door dit te delen door het aantal inwoners krijg je een gemiddelde per persoon, wat een betere vergelijking tussen landen mogelijk maakt. Het zegt wel niets over de verdeling van de welvaart.

Question 49Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een fabriek loost afvalwater in een rivier zonder de kosten van de schade te betalen. Welk begrip past hierbij?

  1. Negatieve externe effecten Correct answer.
  2. Collectieve goederen
  3. Schaalvergroting
  4. Positieve externe effecten

Explanation

Van negatieve externe effecten is sprake als de productie kosten veroorzaakt voor anderen die niet in de prijs zijn meegenomen, zoals vervuiling van een rivier. De maatschappelijke kosten zijn dan hoger dan de kosten voor het bedrijf. De overheid kan dit corrigeren met heffingen of regels.

Question 50Economie (examenprogramma economie vmbo)

Een winkelier verkoopt twee producten. Van product A stijgt de prijs met 10% en de omzet blijft gelijk. Wat betekent dit?

  1. De winkelier heeft meer producten verkocht tegen een lagere prijs
  2. De gevraagde hoeveelheid van product A is met 10% gestegen
  3. De gevraagde hoeveelheid van product A is met ongeveer 9% gedaald Correct answer.
  4. De gevraagde hoeveelheid van product A is gelijk gebleven

Explanation

Omzet is prijs maal afzet. Als de omzet gelijk blijft terwijl de prijs met 10% stijgt, moet de afzet met ongeveer 1/1,1 dalen, dat is ruim 9%. De vraag reageert dus bijna even sterk op de prijs, wat wijst op een vrij elastische vraag.