Consumptie
Wat het examen vraagt
Het domein Consumptie gaat over hoe huishoudens hun geld besteden: budgetteren, sparen, lenen en verzekeren. Het examen toetst of je een huishoudbudget kunt opstellen en beoordelen, of je kredietkosten en verzekeringsbedragen kunt berekenen en of je begrippen als vaste lasten, eigen risico en premie in een context kunt gebruiken. Je moet steeds uitleggen wat een uitkomst voor het huishouden betekent.
Indeling van uitgaven
- Vaste lasten: terugkerende verplichte uitgaven zoals huur, energie en verzekeringspremies.
- Huishoudelijke uitgaven: dagelijkse kosten zoals boodschappen en vervoer.
- Incidentele uitgaven: grotere aankopen die niet elke maand terugkomen, zoals een fiets of meubels.
- Reserveren: nu geld opzijzetten voor een verwachte toekomstige uitgave.
Lenen en verzekeren
Bij lenen betaal je meer terug dan je leent. De kredietkosten zijn alle kosten bovenop het geleende bedrag: termijnbedrag × aantal termijnen − geleend bedrag. Bij verzekeren betaal je premie; bij schade vergoedt de verzekeraar een deel, maar je betaalt eerst je eigen risico. Lees de polis: welke schade is gedekt en welke niet?
Uitgewerkt voorbeeld
Een lening van €4.000 wordt terugbetaald in 24 maanden van €190. Totale terugbetaling: 24 × €190 = €4.560. Kredietkosten: €4.560 − €4.000 = €560. Verder: netto-inkomen €2.400; vaste lasten €1.100; huishoudelijke uitgaven €600; reserveren €200. Vrij besteedbaar: €2.400 − €1.100 − €600 − €200 = €500. Dat bedrag kan naar sparen of extra aflossen; het is geen vast recht.
Valkuilen
- Kredietkosten verwarren met alleen rente; alle kosten bovenop de lening tellen mee.
- Het eigen risico vergeten en de volledige schade als vergoeding nemen.
- Vaste lasten en huishoudelijke uitgaven door elkaar halen.
- Btw vergeten: een consumentenprijs is meestal inclusief btw.
- Reserveren behandelen als een uitgave die al is gedaan.