Bezuinigen in de gemeente Waterwijk
De gemeente Waterwijk heeft 38.000 inwoners en moet in 2026 €2,4 miljoen bezuinigen. Het jeugdcentrum De Basis kost jaarlijks €260.000. De gemeente betaalt daarvan 70%; de rest komt binnen uit entreegelden en van sponsors. Als het centrum sluit, hoeft de gemeente haar eigen bijdrage niet meer te betalen; de sponsor stopt dan ook en de entreegelden vallen weg.
Het college stelt voor om het jeugdcentrum te sluiten. In de gemeenteraad is veel verzet. Een tweede optie is het verhogen van de onroerendezaakbelasting (OZB). De gemeente haalt nu €6,2 miljoen aan OZB op; een verhoging van 1% levert €62.000 op. Een gemiddeld huishouden betaalt nu €365 OZB per jaar.
De gemeenteraad vergadert volgende week. Jongerenwerker Daan biedt een petitie met 2.300 handtekeningen aan om het centrum open te houden.
1. Bereken hoeveel geld de gemeente écht bespaart als het jeugdcentrum sluit. Leg uit waarom dat bedrag lager is dan €260.000.
Read the worked answer
- Jaarlijkse kosten centrum: €260.000
- Aandeel gemeente: 70% × €260.000 = €182.000
- Overige inkomsten (entreegelden en sponsors): 30% × €260.000 = €78.000
De gemeente betaalt nu €182.000 mee. Dat bedrag valt weg bij sluiting, dus de besparing is €182.000 en niet €260.000. De overige €78.000 was nooit gemeentegeld: dat kwam van bezoekers en sponsors. Wie de volledige €260.000 als besparing boekt, maakt de bezuiniging €78.000 te groot en komt daardoor geld tekort.
2. Bereken met hoeveel procent de OZB moet stijgen om €182.000 op te halen. Bereken daarna wat een gemiddeld huishouden per jaar extra gaat betalen.
Read the worked answer
- 1% OZB-verhoging levert €62.000 op
- Nodig: €182.000
- Percentage: €182.000 / €62.000 = 2,94 → dus ongeveer 2,9%
Per huishouden
- Huidige OZB: €365 per jaar
- Verhoging: €365 × 0,0294 = €10,73 per jaar (ongeveer €0,89 per maand)
Ter vergelijking: de totale bezuinigingsopdracht is €2,4 miljoen. Met €182.000 dekt de OZB-verhoging daarvan maar 7,6%. Het is dus een oplossing voor het jeugdcentrum, niet voor het hele gemeentebudget.
3. Daan vindt dat het centrum moet blijven. Geef een beargumenteerd advies aan de gemeenteraad: sluiten of OZB verhogen? Gebruik het begrip collectieve voorziening en betrek de hoogte van de bezuinigingsopdracht erbij.
Read the worked answer
Advies: niet sluiten, maar de financiering mengen.
- Het jeugdcentrum is een collectieve voorziening: iedereen kan er gebruik van maken en de baten (minder overlast, betere aansluiting van jongeren op school en werk) komen de hele gemeente ten goede. Daarom is een bijdrage uit gemeenschapsgeld verdedigbaar.
- De OZB-verhoging van 2,9% kost een huishouden ruim €10 per jaar en haalt de €182.000 op. Dat is een klein bedrag per huishouden, maar het nadeel is dat alle huishoudens meebetalen terwijl niet iedereen het centrum gebruikt.
- Belangrijk: van de €2,4 miljoen is met de OZB maar €182.000 gedekt. De raad moet dus ook elders bezuinigen of inkomsten zoeken, anders is het voorstel niet sluitend.
Concrete aanpak: het centrum openhouden, de gemeentelijke bijdrage verlagen door een hogere eigen bijdrage en nieuwe sponsoring, en het resterende deel uit een beperkte OZB-verhoging halen.