VMBO KB Economie exam-day guide
VMBO KB Economie · Prepare for the day ahead.
Your checklist
Geldig legitimatiebewijs
Neem een paspoort of Nederlandse identiteitskaart mee; je moet je op het centraal examen kunnen legitimeren. Of een rijbewijs bij jouw school wordt geaccepteerd, vraag je na bij je examencoördinator.
Examenrooster: datum, aanvangstijd, lokaal
Controleer de avond van tevoren nog een keer je persoonlijke rooster. Let ook op of economie bij jou digitaal of op papier wordt afgenomen en in welk lokaal je moet zijn.
Inloggegevens of examennummer (bij digitale afname)
Krijg je het examen op de computer? Zorg dat je gebruikersnaam/wachtwoord of examennummer bij de hand hebt en dat je weet wat je moet doen als inloggen niet lukt. De exacte procedure verschilt per school: vraag die na.
Rekenmachine (niet-grafisch, geen telefoon)
Voor economie heb je een gewone rekenmachine nodig voor procenten, btw, interest en loonberekeningen. Check op de officiële hulpmiddelenlijst en bij je school welk type is toegestaan; een grafische rekenmachine of je telefoon is dat niet.
Pen, potlood, gum en puntenslijper
Schrijf je antwoorden in het voorgeschreven vakje met pen (meestal blauw of zwart). Gebruik potlood alleen voor tekeningen of grafieken en gum fouten netjes weg in plaats van te doorkrassen.
Horloge zonder smartfuncties
Een gewoon horloge helpt je de tijd te bewaken zonder op je telefoon te kijken. Smartwatches zijn niet toegestaan in het examenlokaal; hang ze af of laat ze thuis.
Eigen hulpmiddelen die je nodig hebt (bril, medicatie)
Heb je een leesbril nodig of moet je medicatie bij de hand hebben? Neem die mee en meld eventuele bijzonderheden vooraf bij de examencoördinator, zodat er rekening mee kan worden gehouden.
Flesje water en eventueel een klein tussendoortje
Een examen van ongeveer twee uur is lang. Water en iets kleins te eten helpen, maar vraag na of eten en drinken in jouw lokaal zijn toegestaan.
Tas, jas en telefoon op de afgesproken plek
Telefoon uit of inleveren en tas in het kluisje of bij de aangewezen plek. Neem alleen je toegestane hulpmiddelen mee naar je tafel; samenvattingen en kladblaadjes van thuis horen niet in het lokaal.
Overzicht van de examenopbouw
Je kent de opbouw al van oefenexamens: een aantal opgaven met bronnen, elke vraag met punten ernaast. Zoek bij elke opgave eerst de bron op waar de vraag naar verwijst voordat je gaat rekenen.
Formules en begrippen paraat (niet op papier)
Je mag geen eigen formulekaart gebruiken. Zorg dat je btw berekenen, omrekenen van week- naar maandloon, interest, brutoloon naar nettoloon, de kringloop en de resultatenrekening uit je hoofd kunt toepassen.
Reisplan en marge
Plan je reis zo dat je ruim voor aanvang aanwezig bent en check eventuele werkzaamheden in het openbaar vervoer. Bij te laat komen loop je het risico tijd te verliezen, want de eindtijd verschuift niet.
Plan the day
Check je rooster, lokaal en of je digitaal of op papier examen doet. Maak één volledig oefenexamen economie onder tijdsdruk en kijk het na met het antwoordmodel; noteer per opgave waar je punten misloopt (rekenfout, vraag niet volledig beantwoord, bron verkeerd gelezen). Maak daarna een korte lijst van je drie zwakste onderwerpen en behandel alleen die.
Test je rekenmachine (batterij of zonnecel) en leg je legitimatiebewijs, pennen en potlood alvast op één vaste plek. Vraag bij je examencoördinator na welke hulpmiddelen precies zijn toegestaan en hoe de inlogprocedure werkt als je digitaal examen doet.
Herhaal de formules die je vaak nodig hebt: btw erbij en eraf, procentuele verandering, interest, loonberekeningen, contributie en budget. Oefen met de vraagwoorden: bij 'bereken' schrijf je de berekening op, bij 'leg uit' geef je een antwoord plus de reden, bij 'noem twee' geef je er precies twee.
Geen nieuwe stof meer. Lees je eigen foutenlijst door, kijk nog één keer naar de begrippen die je lastig vond en stop op tijd. Pak je tas in, leg je legitimatiebewijs bovenaan, zet een wekker en zorg voor voldoende slaap.
Check de reistijd en het weer, en bespreek met je school hoe laat je aanwezig moet zijn. Meestal wordt verwacht dat je ruim voor aanvang in het lokaal zit, maar de exacte tijd verschilt per school: vraag dit na.
Eet iets en drink wat, ook als je zenuwachtig bent. Neem je legitimatiebewijs, pennen, potlood, gum en rekenmachine mee, telefoon uit of ingeleverd, en ga naar het toilet voordat je aan tafel gaat.
Ga rustig zitten, leg je spullen op tafel zoals de surveillant aangeeft en wacht met inloggen of openslaan tot het startsignaal. Controleer of je het juiste vak en de juiste variant voor je hebt.
Bekijk hoeveel opgaven en pagina's er zijn en hoeveel punten elk onderdeel oplevert. Verdeel je tijd: ongeveer een minuut per punt, met de laatste 10 minuten gereserveerd voor controle. Markeer bij digitale afname de vragen die je wilt overslaan.
Lees eerst de vraag, dan de bron, dan de vraag nog een keer. Schrijf bij rekenvragen altijd de berekening op, met eenheid (euro, procent, stuks) en een zin als eindantwoord. Klopt een getal niet met je gevoel, controleer dan of je de juiste bron gebruikt.
Sla de vraag over, markeer hem en ga door; een makkelijke vraag levert net zoveel punten op. Bewaar minimaal tien minuten om achtergebleven vragen te beantwoorden en te controleren of je nergens een vraag hebt overgeslagen of eenheden bent vergeten.
Blijf rustig zitten en waarschuw direct de surveillant; probeer niet zelf van alles uit. Wat er dan gebeurt en of je extra tijd krijgt, bepaalt de school samen met de examenorganisatie: vraag dit na bij je examencoördinator.
Lever alles in zoals gevraagd en neem geen opgaven of kladpapier mee naar buiten. Bespreek antwoorden pas als je buiten het gebouw bent; focus daarna op je volgende examen.
Rules to check
Neem altijd een geldig legitimatiebewijs mee. Zonder legitimatie kan je school je de toegang tot het examen weigeren of je examen ongeldig verklaren; welke documenten worden geaccepteerd, vraag je na bij je examencoördinator.
Telefoons, smartwatches en andere apparaten die verbinding kunnen maken horen niet op tafel en vaak helemaal niet in het lokaal. Lever ze in of laat ze in je kluisje; gebruik van een telefoon tijdens het examen wordt als fraude gezien.
Alleen toegestane hulpmiddelen mogen mee naar je tafel: pen, potlood, gum, liniaal en een niet-grafische rekenmachine. Een eigen formulekaart, samenvatting of kladblok van thuis is niet toegestaan; kladpapier krijg je van school.
Kom op tijd. Bij te laat komen mag je vaak nog wel beginnen, maar krijg je de gemiste tijd niet terug en bij zeer laat komen kan de toegang worden geweigerd. De precieze grens en de regel over het tussentijds verlaten van het lokaal verschillen per school: bevestig dit bij je examencoördinator.
Tijdens het examen mag je in principe niet overleggen en niet bij elkaar kijken. Bij een vermoeden van fraude kan je examen ongeldig worden verklaard, wat gevolgen heeft voor het behalen van je diploma.
Je cijfer voor het centraal examen komt tot stand met de behaalde score, de maximale score en de landelijke normeringsterm. Het centraal examen en het schoolexamen tellen allebei mee in je eindcijfer; hoeveel precies staat in het programma van toetsing en afsluiting van jouw school.
Heb je een onvoldoende gehaald of ben je gezakt, dan kun je in bepaalde gevallen één centraal examen herkansen in het tweede tijdvak. De voorwaarden en de aanmelddeadline verschillen per school: vraag dit tijdig na.
Heb je recht op extra tijd of andere aanpassingen (bijvoorbeeld vanwege dyslexie of een beperking), dan moet dat vooraf met de school zijn geregeld. Aanpassingen die niet zijn aangevraagd, kun je op de examendag niet meer krijgen.