Consumptie: huishoudbudget, lenen, verzekeren en koopkracht
Wat dit domein toetst
Consumptie gaat over het huishouden als besteder: inkomsten en uitgaven, lenen en sparen, verzekeren en koopkracht. Het examen vraagt vaak om een begroting te beoordelen of om kredietkosten, premies en btw te berekenen.
Kernregels
- Huishoudbudget: netto inkomen − vaste lasten − dagelijkse uitgaven − reserveringen = overschot of tekort. Een overschot kun je sparen of gebruiken om af te lossen.
- Vaste lasten (huur, energie, verzekeringen) keren periodiek terug; dagelijkse uitgaven (boodschappen, kleding) wisselen.
- Btw: 21% algemeen, 9% verlaagd (voedsel, boeken, horeca). Consumentenprijs = prijs exclusief btw × 1,21 of × 1,09.
- Kredietkosten = som van alle termijnen − het geleende bedrag.
- Verzekeren: premie betalen tegen een risico; een eigen risico verlaagt de premie, onderverzekering betekent dat je niet volledig vergoed krijgt.
- Sparen: enkelvoudige rente gaat over het beginsaldo, samengestelde rente ook over de eerder ontvangen rente.
Uitgewerkt voorbeeld
Een tweepersoonshuishouden heeft € 2.950 netto per maand. Vaste lasten € 1.450, dagelijkse uitgaven € 780, reservering voor vakantie en onderhoud € 170. Overschot: 2.950 − 1.450 − 780 − 170 = € 550. Zij lenen € 6.000 en lossen af in 24 maanden van € 270. Kredietkosten: 24 × 270 = € 6.480; 6.480 − 6.000 = € 480. Het overschot van € 550 per maand is genoeg om de termijn te betalen, maar laat weinig ruimte voor tegenslag.
Valkuilen
- Alleen naar de maandtermijn kijken en de kredietkosten vergeten.
- Denken dat een lage premie altijd voordeliger is; een hoog eigen risico kan bij schade duur uitpakken.
- Een reservering als luxe zien en niet als vast onderdeel van het budget.
- Enkelvoudige en samengestelde rente door elkaar halen bij een spaarrekening die meerdere jaren loopt.