Internationale ontwikkelingen: handel, wisselkoersen en de EU
Wat dit domein toetst
Je kijkt over de grens: invoer en uitvoer, de betalingsbalans, wisselkoersen, de Europese Unie en protectionisme. Het examen vraagt vaak om te beredeneren of een koersverandering gunstig is voor importeurs of voor exporteurs.
Kernregels
- Import = invoer, export = uitvoer. Op de betalingsbalans staat de invoer aan de debetkant (geld gaat het land uit), de uitvoer aan de creditkant.
- Wisselkoers: de prijs van een valuta in een andere. Appreciatie van de euro betekent dat de euro meer dollars waard wordt; depreciatie is het omgekeerde.
- Sterkere euro: importeren wordt goedkoper, exporteren duurder. Zwakkere euro: exporteren wordt makkelijker, importeren duurder.
- EU: binnen de interne markt is er vrij verkeer van goederen, diensten, personen en kapitaal; geen invoerrechten tussen lidstaten, wel een gemeenschappelijk tarief aan de buitengrens.
- Protectionisme: invoerrechten, invoerquota (contingent) en exportsubsidies beschermen eigen bedrijven maar verhogen de prijzen voor consumenten.
- Globalisering: productieketens verspreid over landen, multinationals, lagelonenlanden en lagere transportkosten.
Uitgewerkt voorbeeld
Een Nederlandse importeur koopt voor $ 12.000 Amerikaanse apparatuur. De koers is € 1 = $ 1,20. In euro's: 12.000 / 1,20 = € 10.000. Zakt de euro naar $ 1,10, dan betaalt hij 12.000 / 1,10 = € 10.909, dus € 909 meer. Een zwakkere euro is dus nadelig voor een importeur en voordelig voor een exporteur die in dollars ontvangt, want die krijgt voor elke dollar meer euro's.
Valkuilen
- Delen en vermenigvuldigen met de koers omdraaien.
- Op de betalingsbalans invoer en uitvoer omwisselen.
- Denken dat een zwakke euro slecht is voor de hele economie; voor exporterende bedrijven kan het juist gunstig zijn.
- Invoerrechten verwarren met btw; invoerrechten zijn protectionisme, btw is een binnenlandse verbruiksbelasting.