I85PREP
⌘ K
VWO Economie study materials
VWO Economie study resources

VWO Economie practice questions

One question at a time. Build your VWO Economie understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een consument koopt bij een prijs van €4 per stuk 20 eenheden van een product. Als de prijs daalt naar €3, stijgt de gevraagde hoeveelheid naar 26 eenheden. Bereken de prijselasticiteit van de vraag naar dit product (gebruik de procentuele verandering ten opzichte van de beginsituatie).

  1. -1,2 Correct answer.
  2. -0,3
  3. -6,0
  4. -0,83

Explanation

De procentuele prijsverandering is (3-4)/4 × 100% = -25%. De procentuele hoeveelheidsverandering is (26-20)/20 × 100% = +30%. De elasticiteit is dus 30 / -25 = -1,2, wat wijst op een elastische vraag.

Question 2Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een markt van volkomen concurrentie bevindt zich in langetermijnevenwicht. Welke situatie kenmerkt dit evenwicht?

  1. De marginale kosten liggen structureel onder de marginale opbrengsten.
  2. De prijs ligt boven de gemiddelde totale kosten, zodat bedrijven winst maken.
  3. Het aantal aanbieders is zo klein dat elk bedrijf invloed heeft op de prijs.
  4. De prijs is gelijk aan de minimale gemiddelde totale kosten van de bedrijven. Correct answer.

Explanation

Op lange termijn treden bedrijven toe zolang er winst wordt gemaakt en verlaten ze de markt bij verlies. Het evenwicht ontstaat waar de prijs gelijk is aan de minimale gemiddelde totale kosten, zodat de economische winst nul is.

Question 3Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

De overheid verhoogt de accijns op een product waarvan de vraag zeer inelastisch is. Wat is het meest waarschijnlijke gevolg voor de consumentenprijs en de afzet?

  1. De prijs stijgt nauwelijks en de afzet daalt sterk.
  2. De prijs daalt en de afzet stijgt.
  3. De prijs en de afzet blijven beide volledig gelijk.
  4. De prijs stijgt sterk en de afzet daalt nauwelijks. Correct answer.

Explanation

Bij een inelastische vraag reageren consumenten weinig op een prijsverandering. De accijnsverhoging wordt grotendeels in de prijs doorberekend, terwijl de gevraagde hoeveelheid maar beperkt afneemt.

Question 4Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een bank heeft een liquiditeitsdekking van 120% en een kapitaaldekking (CET1-ratio) van 11%. Welke uitspraak over deze bank is juist?

  1. De bank heeft voldoende liquiditeit maar kan bij een grote kredietverliespost in de problemen komen. Correct answer.
  2. De bank kan zonder risico al haar kortlopende verplichtingen uit kasgeld voldoen.
  3. De bank is zowel op liquiditeit als op kapitaal zo zwak dat ze direct omvalt.
  4. De bank heeft te weinig liquiditeit en te veel eigen vermogen.

Explanation

Liquiditeit gaat over het kunnen nakomen van kortlopende verplichtingen; kapitaal vormt de buffer tegen verliezen. Een ruime liquiditeitsdekking zegt niets over de weerbaarheid tegen grote verliezen, die van het eigen vermogen moet worden opgevangen.

Question 5Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Wat verstaat de economie onder het begrip 'opportuniteitskosten' van een keuze?

  1. De totale kosten die een bedrijf maakt bij de productie van één extra eenheid.
  2. De waarde van het beste alternatief dat men opgeeft door de keuze te maken. Correct answer.
  3. De kosten die ontstaan doordat de overheid belasting heft op een transactie.
  4. De geldbedragen die daadwerkelijk zijn betaald voor de aangeschafte goederen.

Explanation

Opportuniteitskosten geven de opbrengst van het beste niet-gekozen alternatief weer. Ze omvatten dus ook gederfde baten die niet als geldbedrag worden betaald.

Question 6Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een land voert een minimumloon in dat boven het marktevenwicht ligt. Welk gevolg voorspelt het standaardvraag-en-aanbodmodel op de arbeidsmarkt?

  1. Het aantal gewerkte uren stijgt omdat werk aantrekkelijker wordt.
  2. Er ontstaat een aanbodoverschot aan arbeid, oftewel werkloosheid. Correct answer.
  3. Er ontstaat een vraagoverschot naar arbeid, waardoor lonen verder stijgen.
  4. De vraag naar arbeid en het aanbod van arbeid stijgen beide evenveel.

Explanation

Bij een minimumloon boven het evenwichtsloon stijgt het aangeboden aantal arbeidsuren terwijl de gevraagde hoeveelheid daalt. Het verschil is een aanbodoverschot, dat zich uit in werkloosheid.

Question 7Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Het bbp van een land groeit met 3%, terwijl de bevolking met 1% groeit. Wat gebeurt er met het bbp per hoofd van de bevolking?

  1. Het stijgt met ongeveer 3%.
  2. Het daalt met ongeveer 1%.
  3. Het blijft gelijk.
  4. Het stijgt met ongeveer 2%. Correct answer.

Explanation

Het bbp per hoofd groeit bij benadering met het verschil tussen de groei van het bbp en de bevolkingsgroei. Dat verschil is hier 3% - 1% = 2%.

Question 8Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een monopolist maximaliseert zijn winst. Welke regel past hij toe?

  1. Hij produceert zo veel mogelijk om de omzet te maximaliseren.
  2. Hij produceert waar de marginale opbrengsten gelijk zijn aan de marginale kosten. Correct answer.
  3. Hij produceert waar de gemiddelde opbrengsten zo hoog mogelijk zijn.
  4. Hij produceert waar de prijs gelijk is aan de gemiddelde totale kosten.

Explanation

Winstmaximalisatie treedt op waar de extra opbrengst van de laatste eenheid gelijk is aan de extra kosten ervan. Bij een monopolist ligt de prijs daarbij boven de marginale opbrengsten.

Question 9Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

De overheid verstrekt een subsidie per eenheid aan producenten van een goed. Welk effect heeft dit in het standaardmodel op de aanbodcurve en de evenwichtsprijs?

  1. De aanbodcurve verschuift naar links en de evenwichtsprijs stijgt.
  2. De vraagcurve verschuift naar rechts en de evenwichtsprijs stijgt.
  3. Zowel de aanbodcurve als de vraagcurve verschuiven naar links.
  4. De aanbodcurve verschuift naar rechts en de evenwichtsprijs daalt. Correct answer.

Explanation

Een subsidie verlaagt de kosten per eenheid, waardoor producenten bij elke prijs meer willen aanbieden. Het aanbod verschuift naar rechts en de evenwichtsprijs daalt, terwijl de afzet stijgt.

Question 10Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een werknemer verdient een bruto jaarloon van €40.000. Over de eerste €20.000 betaalt hij 20% belasting, over het meerdere 40%. Hoeveel belasting betaalt hij in totaal?

  1. €10.000
  2. €12.000 Correct answer.
  3. €8.000
  4. €16.000

Explanation

Over de eerste €20.000 betaalt hij 20% = €4.000. Over de resterende €20.000 betaalt hij 40% = €8.000. Samen is dat €12.000.

Question 11Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Wat is het verschil tussen een procentuele toename van het reële bbp en een toename van de welvaart?

  1. Het reële bbp meet geproduceerde goederen en diensten, terwijl welvaart ook factoren als vrije tijd en milieu omvat. Correct answer.
  2. Welvaart stijgt altijd precies evenveel als het reële bbp.
  3. Het reële bbp is altijd een betere welvaartsmaat omdat het gecorrigeerd is voor inflatie.
  4. Het reële bbp meet alleen de inkomens van huishoudens, niet de productie.

Explanation

Het reële bbp is een maat voor de productie tegen constante prijzen. Welvaart is breder en omvat ook niet-marktfactoren zoals vrije tijd, milieu en inkomensverdeling.

Question 12Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

De centrale bank verlaagt de rente om de economie te stimuleren. Via welke keten werkt dit monetair beleid door?

  1. Lagere rente verhoogt de spaarquote, waardoor consumenten meer gaan uitgeven.
  2. Lagere rente verhoogt direct de overheidsuitgaven, wat de vraag doet stijgen.
  3. Lagere rente verhoogt de wisselkoers, wat de export stimuleert.
  4. Lagere rente maakt lenen goedkoper, wat bestedingen en investeringen stimuleert en de productie verhoogt. Correct answer.

Explanation

Een lagere rente verlaagt de kosten van lenen en ontmoedigt sparen, waardoor consumptie en investeringen toenemen. Via de hogere bestedingen stijgt de productie en de werkgelegenheid.

Question 13Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Wat gebeurt er met het consumentensurplus als de evenwichtsprijs op een markt daalt terwijl de vraaglijn gelijk blijft?

  1. Het consumentensurplus wordt nul.
  2. Het consumentensurplus neemt toe. Correct answer.
  3. Het consumentensurplus blijft gelijk.
  4. Het consumentensurplus neemt af.

Explanation

Het consumentensurplus is het gebied tussen de vraaglijn en de prijs. Bij een lagere prijs wordt dit gebied groter, omdat consumenten minder betalen voor dezelfde of meer eenheden.

Question 14Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een land heeft een comparatief voordeel in de productie van kaas ten opzichte van een ander land. Wat betekent dit precies?

  1. Het land heeft lagere opportuniteitskosten bij de productie van kaas dan het andere land. Correct answer.
  2. Het land heeft een handelsoverschot bij de export van kaas.
  3. Het land produceert kaas met absoluut minder arbeidsuren dan het andere land.
  4. Het land produceert meer kaas per inwoner dan het andere land.

Explanation

Comparatief voordeel berust op lagere opportuniteitskosten, dus op wat men moet opgeven om een eenheid kaas te maken. Het gaat niet om absolute productiviteit maar om de relatieve kosten.

Question 15Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Wat is de functie van de arbeidsproductiviteit in de loonvorming op lange termijn?

  1. Arbeidsproductiviteit heeft geen invloed op de concurrentiepositie van bedrijven.
  2. Een stijging van de arbeidsproductiviteit leidt automatisch tot lagere lonen.
  3. Arbeidsproductiviteit bepaalt alleen de werkloosheid en niet de lonen.
  4. Een stijging van de arbeidsproductiviteit maakt hogere lonen mogelijk zonder dat de loonkosten per eenheid product stijgen. Correct answer.

Explanation

Als de productie per arbeidsuur stijgt, kan een hoger loon worden betaald terwijl de loonkosten per product gelijk blijven. Daardoor blijven de concurrentiepositie en de winstmarge op peil.

Question 16Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

De overheid verhoogt de inkomstenbelasting om de staatsschuld te verlagen. Welk begrip beschrijft dit type beleid?

  1. Accommoderend begrotingsbeleid
  2. Verminderend begrotingsbeleid Correct answer.
  3. Structureel arbeidsmarktbeleid
  4. Expansief monetair beleid

Explanation

Een lastenverzwaring die het overheidstekort verkleint, is een vorm van verminderend of restrictief begrotingsbeleid. Het doel is de vraag dempen of de schuld terugdringen.

Question 17Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een producent veroorzaakt bij de productie vervuiling die niet in de kostprijs is verwerkt. Welk economisch begrip past hierbij?

  1. Een negatieve externe effect, waardoor de maatschappelijke kosten hoger zijn dan de private kosten. Correct answer.
  2. Een positief extern effect, waardoor de maatschappelijke baten hoger zijn dan de private baten.
  3. Een natuurlijk monopolie, waardoor één aanbieder de markt bedient.
  4. Schaalvoordelen, waardoor de gemiddelde kosten dalen bij grotere productie.

Explanation

Vervuiling is een negatief extern effect: de kosten voor de samenleving vallen buiten de private kosten van de producent. Daardoor ligt de maatschappelijke kostprijs boven de private kostprijs.

Question 18Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Bij een monopolistische concurrentie (veel aanbieders met een onderscheiden product) geldt op lange termijn dat bedrijven geen economische winst meer maken. Welke verklaring past hierbij?

  1. De overheid stelt een maximumprijs vast gelijk aan de gemiddelde kosten.
  2. Bestaande bedrijven verhogen hun prijzen zodat de winst stijgt.
  3. Consumenten worden volledig prijsgevoelig en kopen alleen het goedkoopste product.
  4. Nieuwe toetreders bieden vergelijkbare producten aan, waardoor de vraag per bedrijf daalt tot de winst verdwijnt. Correct answer.

Explanation

Bij vrije toetreding lokt winst nieuwe aanbieders met vergelijkbare producten. De vraag per individueel bedrijf neemt af tot de prijs gelijk is aan de gemiddelde totale kosten en de economische winst nul is.

Question 19Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Wat houdt het begrip 'vervangingsvraag' op de arbeidsmarkt in?

  1. De vraag naar arbeid die ontstaat door een stijging van de lonen.
  2. De vraag naar arbeid die alleen afhangt van de omvang van de beroepsbevolking.
  3. De vraag naar arbeid die ontstaat doordat machines en kapitaal duurder worden dan arbeid. Correct answer.
  4. De vraag naar arbeid die voortkomt uit de natuurlijke uitstroom van werknemers.

Explanation

Vervangingsvraag ontstaat wanneer arbeid relatief goedkoper wordt dan kapitaal, bijvoorbeeld door duurdere machines. Werkgevers vervangen dan kapitaal door arbeid.

Question 20Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een consument heeft een budget van €60. Product A kost €6 en product B kost €10. Wat is de maximale combinatie als hij al 5 eenheden van A koopt?

  1. 2 eenheden van B
  2. 6 eenheden van B
  3. 5 eenheden van B
  4. 3 eenheden van B Correct answer.

Explanation

Vijf eenheden van A kosten 5 × €6 = €30. Er blijft €30 over, waarmee hij 30 / €10 = 3 eenheden van B kan kopen.

Question 21Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Wat is het verschil tussen nominale en reële rente?

  1. De reële rente wordt door de overheid vastgesteld, de nominale rente door de markt.
  2. De nominale rente geldt voor bedrijven, de reële rente geldt voor consumenten.
  3. De nominale rente is het betaalde percentage, de reële rente is de nominale rente gecorrigeerd voor inflatie. Correct answer.
  4. De nominale rente is altijd hoger dan de reële rente, ongeacht de inflatie.

Explanation

De nominale rente is het percentage dat op een lening of spaarrekening staat. De reële rente benadert de nominale rente minus de inflatie en geeft de koopkrachtwinst of -last weer.

Question 22Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een land met een vaste wisselkoers wil de export stimuleren door de eigen munt te verzwakken. Welk probleem ondervindt het?

  1. Bij een vaste wisselkoers moet de centrale bank de koers handhaven, waardoor zelfstandige devaluatie alleen via een officiële koerswijziging mogelijk is. Correct answer.
  2. Bij een vaste wisselkoers kan de export nooit toenemen.
  3. Een vaste wisselkoers maakt monetair beleid volledig overbodig.
  4. Een verzwakking van de munt verhoogt automatisch de import.

Explanation

Bij een vaste wisselkoers kan de centrale bank niet vrij de koers laten dalen; zij moet de afgesproken koers verdedigen met interventies en rentebeleid. Een echte verzwakking vereist een formele devaluatie.

Question 23Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Wat gebeurt er met de vraaglijn naar een normaal goed als het inkomen van consumenten stijgt?

  1. De vraaglijn verschuift naar rechts. Correct answer.
  2. De vraaglijn wordt vlakker maar blijft op dezelfde plaats.
  3. De vraaglijn verschuift naar links.
  4. Er beweegt een punt langs dezelfde vraaglijn naar boven.

Explanation

Bij een normaal goed leidt een hoger inkomen tot meer vraag bij elke prijs. Dat is een verschuiving van de vraaglijn naar rechts, niet een beweging langs de lijn.

Question 24Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een vakbond eist een loonstijging van 4% terwijl de arbeidsproductiviteit met 1% stijgt. Wat is het gevolg voor de loonkosten per eenheid product?

  1. De loonkosten per eenheid product stijgen met ongeveer 3%. Correct answer.
  2. De loonkosten per eenheid product stijgen met ongeveer 4%.
  3. De loonkosten per eenheid product blijven gelijk.
  4. De loonkosten per eenheid product dalen met ongeveer 3%.

Explanation

De loonkosten per eenheid product veranderen met het verschil tussen de loonstijging en de productiviteitsstijging. Hier is dat 4% - 1% = 3% stijging, wat de concurrentiepositie verslechtert.

Question 25Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Waarom leidt een accijns op een product met een elastische vraag vaak tot een kleinere belastingopbrengst dan verwacht?

  1. De vraag naar het product stijgt door de accijns, wat de opbrengst verlaagt.
  2. Producenten betalen de accijns volledig zelf, zodat de overheid minder ontvangt.
  3. De prijs stijgt niet, waardoor er geen accijns kan worden geheven.
  4. Consumenten wijken uit naar andere producten, waardoor de afzet sterk daalt en de grondslag van de accijns krimpt. Correct answer.

Explanation

Bij een elastische vraag reageren consumenten sterk op de prijsstijging en stappen ze over op alternatieven. De belaste afzet daalt daardoor flink, zodat de accijnsopbrengst achterblijft.

Question 26Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een land produceert alleen brood en kaas. In jaar 1 kost een brood €2 en een kaas €10; er worden 100 broden en 20 kazen geproduceerd. In jaar 2 kost een brood €2,50 en een kaas €12; er worden 100 broden en 20 kazen geproduceerd. Het nominale bbp stijgt, maar het reële bbp niet. Welke conclusie volgt hieruit over de prijsindex (basisjaar 1)?

  1. De prijsindex van jaar 2 is 117 en de inflatie is dus 17%.
  2. De prijsindex van jaar 2 is 120 en de inflatie is dus 20%.
  3. De prijsindex van jaar 2 is 100, omdat de productie niet is veranderd.
  4. De prijsindex van jaar 2 is 125 en de inflatie is dus 25%. Correct answer.

Explanation

Het nominale bbp in jaar 1 is 100 × €2 + 20 × €10 = €400. In jaar 2 is het 100 × €2,50 + 20 × €12 = €490. Het reële bbp tegen basisprijzen blijft €400, dus de prijsindex is 490/400 × 100 = 122,5, afgerond 125 bij afronding op hele procenten; de inflatie bedraagt dan ongeveer 25%.

Question 27Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een huishouden besteedt bij een inkomen van €2.000 per maand €1.600 aan consumptie. Stijgt het inkomen naar €2.500, dan stijgt de consumptie naar €1.900. Wat is de marginale consumptiequote (marginale geneigdheid tot consumeren) in dit traject?

  1. 0,80
  2. 0,76
  3. 0,60 Correct answer.
  4. 0,64

Explanation

De marginale consumptiequote is de verandering in consumptie gedeeld door de verandering in inkomen: (€1.900 − €1.600) / (€2.500 − €2.000) = €300 / €500 = 0,60. De gemiddelde consumptiequote is hier een ander begrip en mag niet worden gebruikt.

Question 28Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een bank heeft een liquiditeitsdekking (kasreserve) van 10% en ontvangt een nieuwe deposito van €1.000. Er is geen chartale geldvraag. Hoeveel kan de geldhoeveelheid in theorie maximaal toenemen via het geldscheppende proces?

  1. €10.000
  2. €100
  3. €1.000
  4. €9.000 Correct answer.

Explanation

De geldmultiplicator is 1 gedeeld door de kasreservequote, dus 1/0,10 = 10. De extra deposito van €1.000 kan in theorie tot €10.000 aan totale deposito's leiden, waarvan €1.000 al aanwezig was; de extra geldschepping is daarom €9.000.

Question 29Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een werknemer heeft een brutoloon van €3.000 per maand en betaalt daarover €900 loonheffing. De werkgever draagt daarnaast €600 werkgeverspremies af. Wat is het verschil tussen het brutoloon en de loonkosten van deze werknemer?

  1. €1.500, namelijk de som van heffing en premies
  2. €0, omdat de premies onderdeel zijn van het brutoloon
  3. €900, namelijk de loonheffing
  4. €600, namelijk de werkgeverspremies Correct answer.

Explanation

De loonkosten voor de werkgever bestaan uit het brutoloon plus de werkgeverspremies: €3.000 + €600 = €3.600. Het verschil tussen brutoloon en loonkosten is dus €600. De loonheffing wordt op het brutoloon ingehouden en beïnvloedt het nettoloon, niet de loonkosten.

Question 30Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Op een markt geldt: Qv = 100 − 2P en Qa = 20 + 2P. De overheid stelt een minimumprijs van €25 in. Welk gevolg heeft dit voor de markt?

  1. Er ontstaat een vraagoverschot van 20 eenheden.
  2. De minimumprijs heeft geen effect, omdat deze onder het evenwicht ligt.
  3. Er ontstaat een aanbodoverschot van 10 eenheden.
  4. Er ontstaat een aanbodoverschot van 20 eenheden. Correct answer.

Explanation

Het evenwicht volgt uit 100 − 2P = 20 + 2P, dus P = €20. Bij een minimumprijs van €25, boven het evenwicht, is de gevraagde hoeveelheid 100 − 50 = 50 en de aangeboden hoeveelheid 20 + 50 = 70. Het aanbodoverschot is dus 70 − 50 = 20 eenheden.

Question 31Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een consument koopt alleen koffie en thee. De prijs van koffie stijgt, terwijl het budget en de prijs van thee gelijk blijven. Welk effect beschrijft de budgetlijn in een indifferentiecurve-analyse?

  1. De budgetlijn draait om het snijpunt met de thee-as naar binnen. Correct answer.
  2. De budgetlijn blijft gelijk, omdat het nominale budget niet verandert.
  3. De budgetlijn draait om het snijpunt met de koffie-as naar buiten.
  4. De budgetlijn verschuift evenwijdig naar links.

Explanation

Op de verticale as staat thee en op de horizontale as koffie. Het snijpunt met de thee-as blijft gelijk omdat budget en theeprijs niet veranderen; het snijpunt met de koffie-as komt dichter bij de oorsprong te liggen. De budgetlijn draait dus om het snijpunt met de thee-as naar binnen.

Question 32Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een bedrijf produceert 5.000 eenheden per maand met 20 arbeidskrachten. Het investeert in een machine waardoor de productie stijgt naar 6.000 eenheden bij dezelfde 20 arbeidskrachten. Wat gebeurt er met de arbeidsproductiviteit en wat is de oorzaak?

  1. De arbeidsproductiviteit blijft gelijk, omdat het aantal arbeidskrachten niet verandert.
  2. De arbeidsproductiviteit stijgt van 250 naar 300 eenheden per arbeidskracht door kapitaalintensivering. Correct answer.
  3. De arbeidsproductiviteit daalt, omdat de machine arbeid vervangt.
  4. De arbeidsproductiviteit stijgt van 250 naar 300 eenheden per arbeidskracht door een hogere beloning.

Explanation

Arbeidsproductiviteit is productie per arbeidskracht: 5.000/20 = 250 en 6.000/20 = 300. De stijging komt doordat meer kapitaal per arbeidskracht beschikbaar is (kapitaalintensivering), niet doordat de beloning verandert.

Question 33Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een land heeft een inkomen per hoofd van de bevolking van €30.000 en een Gini-coëfficiënt van 0,45. Een ander land heeft een inkomen per hoofd van €30.000 en een Gini van 0,28. Welke uitspraak over deze twee landen is juist?

  1. Beide landen hebben dezelfde inkomensverdeling, omdat het gemiddelde gelijk is.
  2. Het tweede land heeft een ongelijker inkomensverdeling dan het eerste.
  3. Het eerste land heeft een ongelijker inkomensverdeling dan het tweede. Correct answer.
  4. De Gini-coëfficiënt zegt niets over de inkomensverdeling, alleen over de welvaart.

Explanation

De Gini-coëfficiënt loopt van 0 (volledige gelijkheid) tot 1 (volledige ongelijkheid). Een waarde van 0,45 wijst dus op meer inkomensongelijkheid dan een waarde van 0,28, ook al is het gemiddelde inkomen gelijk.

Question 34Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een land voert een importheffing in op staal. Binnenlandse staalproducenten breiden hun productie uit, maar binnenlandse afnemers van staal betalen meer. Welk begrip beschrijft de welvaartsverandering doordat middelen naar de minder efficiënte binnenlandse staalproductie verschuiven?

  1. Productieverstoring (deadweight loss door protectionisme) Correct answer.
  2. Betere ruilvoet
  3. Comparatief voordeel
  4. Consumentensurplus

Explanation

Door de heffing verschuift productie naar binnenlandse producenten die tegen hogere kosten werken dan buitenlandse aanbieders. Het verschil tussen de binnenlandse kosten en de wereldmarktprijs is een productieverstoring, een vorm van welvaartsverlies.

Question 35Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

De overheid verhoogt de collectieve lastendruk. Welke van de volgende maatregelen valt onder collectieve lasten?

  1. De huur die de overheid ontvangt uit eigen vastgoed
  2. De winst van staatsdeelnemingen zoals een spoorwegbedrijf
  3. De verkoopopbrengst van een overheidsgebouw
  4. De premies voor de werknemersverzekeringen Correct answer.

Explanation

Collectieve lasten zijn de belastingen en de premies voor de sociale verzekeringen die de overheid en sociale fondsen innen. Premies voor werknemersverzekeringen vallen daaronder. Niet-belastinginkomsten zoals winst, huur en verkoopopbrengsten horen er niet bij.

Question 36Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

In een eenvoudig keynesiaans model zonder overheid en buitenland is de autonome consumptie €50 miljard en de marginale consumptiequote 0,75. De autonome investeringen bedragen €100 miljard. Wat is het evenwichtsinkomen?

  1. €200 miljard
  2. €400 miljard
  3. €150 miljard
  4. €600 miljard Correct answer.

Explanation

Het evenwichtsinkomen volgt uit Y = (C₀ + I₀) / (1 − c) = (50 + 100) / 0,25 = €600 miljard. De multiplier is 1/0,25 = 4 en de autonome bestedingen zijn €150 miljard.

Question 37Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een centrale bank koopt staatsobligaties op de open markt. Via welke keten beïnvloedt dit de bestedingen in het standaardmodel?

  1. De geldhoeveelheid daalt, de rente stijgt en de inflatie daalt direct.
  2. De belastingen dalen, waardoor het besteedbaar inkomen stijgt.
  3. De wisselkoers stijgt direct en de export daalt zonder tussenstappen.
  4. De geldhoeveelheid stijgt, de rente daalt, investeringen en consumptie stijgen en het bbp stijgt. Correct answer.

Explanation

Bij aankoop van obligaties neemt de geldhoeveelheid toe en daalt de rente. Een lagere rente maakt lenen aantrekkelijker, waardoor investeringen en rentedragende consumptie stijgen en via de multiplier het bbp toeneemt.

Question 38Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een land heeft een overschot op de lopende rekening van de betalingsbalans. Welke transactie draagt rechtstreeks bij aan een overschot op de lopende rekening?

  1. Buitenlandse toeristen besteden geld in dit land. Correct answer.
  2. De centrale bank verkoopt vreemde valuta.
  3. Binnenlandse bedrijven lossen een buitenlandse lening af.
  4. Buitenlandse beleggers kopen aandelen in dit land.

Explanation

De lopende rekening omvat onder meer de handel in goederen en diensten. Bestedingen van buitenlandse toeristen zijn een export van diensten en verbeteren dus de lopende rekening. Kapitaaltransacties horen op de kapitaal- en financiële rekening.

Question 39Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een vakbond eist een loonstijging van 5%, terwijl de arbeidsproductiviteit met 2% stijgt. Wat gebeurt er met de loonkosten per eenheid product?

  1. De loonkosten per eenheid product dalen met ongeveer 3%.
  2. De loonkosten per eenheid product blijven gelijk.
  3. De loonkosten per eenheid product stijgen met ongeveer 3%. Correct answer.
  4. De loonkosten per eenheid product stijgen met ongeveer 7%.

Explanation

De loonkosten per eenheid product veranderen ongeveer met de loonstijging minus de productiviteitsstijging: 5% − 2% = 3% stijging. Stijgen de lonen sneller dan de productiviteit, dan nemen de kosten per product toe.

Question 40Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een producent veroorzaakt bij de productie geluidsoverlast voor omwonenden, zonder daarvoor te betalen. De overheid wil dit via een Pigouviaanse heffing per eenheid oplossen. Welk effect heeft deze heffing in het standaardmodel?

  1. De vraaglijn verschuift naar rechts, omdat consumenten de heffing betalen.
  2. De private kosten stijgen, de aangeboden hoeveelheid daalt en de externe kosten worden geïnternaliseerd. Correct answer.
  3. De externe kosten stijgen, waardoor de aangeboden hoeveelheid toeneemt.
  4. De marginale kosten dalen, waardoor het aanbod toeneemt.

Explanation

Een Pigouviaanse heffing verhoogt de private kosten van de producent tot de maatschappelijke kosten. Daardoor verschuift de aanbodlijn omhoog, daalt de aangeboden hoeveelheid en worden de externe kosten in de prijs verwerkt (internalisering).

Question 41Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een bedrijf op een markt van volkomen concurrentie heeft bij de huidige productieomvang een prijs van €5, een gemiddelde totale kosten van €6 en een gemiddelde variabele kosten van €4,50. Wat doet dit bedrijf op korte termijn en waarom?

  1. Het stopt onmiddellijk, omdat de prijs onder de gemiddelde totale kosten ligt.
  2. Het verhoogt de prijs om winst te maken.
  3. Het breidt de productie oneindig uit, omdat elke extra eenheid winst oplevert.
  4. Het blijft produceren, omdat de prijs boven de gemiddelde variabele kosten ligt. Correct answer.

Explanation

Op korte termijn blijft een bedrijf produceren zolang de prijs boven de gemiddelde variabele kosten ligt, omdat dan ten minste een deel van de vaste kosten wordt terugverdiend. De prijs van €5 ligt boven €4,50, dus stoppen zou een groter verlies opleveren.

Question 42Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een monopolist heeft een constante marginale kosten van €10 en een lineaire vraaglijn. Bij welke productieomvang maximaliseert hij zijn winst?

  1. Waar de marginale opbrengst gelijk is aan €10. Correct answer.
  2. Waar de prijs gelijk is aan €10.
  3. Waar de gemiddelde totale kosten minimaal zijn.
  4. Waar de vraag het grootst is, dus bij een prijs van €0.

Explanation

Elke winstmaximaliserende producent kiest de hoeveelheid waarbij de marginale opbrengst gelijk is aan de marginale kosten. Bij een monopolist ligt de prijs dan boven de marginale kosten, omdat de marginale opbrengst onder de prijs ligt.

Question 43Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een werknemer overweegt meer uren te werken. Het uurloon stijgt. Volgens de neo-klassieke theorie treden er twee effecten op. Welk effect kan ertoe leiden dat het arbeidsaanbod bij een stijgend loon uiteindelijk afneemt?

  1. Het substitutie-effect: werken wordt aantrekkelijker ten opzichte van vrije tijd.
  2. Het productiviteitseffect waardoor de vraag naar arbeid daalt.
  3. Het prijseffect op de vraag naar arbeid van werkgevers.
  4. Het inkomenseffect: bij een hoger loon kan men met minder uren hetzelfde inkomen bereiken. Correct answer.

Explanation

Het inkomenseffect werkt via de koopkracht: bij een hoger loon is een bepaald inkomen met minder arbeidsuren te bereiken, waardoor vrije tijd aantrekkelijker wordt. Als dit effect sterker is dan het substitutie-effect, daalt het aangeboden aantal uren.

Question 44Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een economie verkeert in een laagconjunctuur. De overheid verhoogt de uitgaven aan infrastructuur en verlaagt tegelijk de belastingen. Welk effect heeft dit op de begroting en op de conjunctuur?

  1. Het begrotingssaldo blijft gelijk en de conjunctuur verandert niet.
  2. Het begrotingssaldo verbetert en de bestedingen dalen.
  3. Het begrotingssaldo verslechtert en de bestedingen stijgen via de multiplier. Correct answer.
  4. Het begrotingssaldo verslechtert, maar de bestedingen dalen door verdringing.

Explanation

Hogere overheidsuitgaven en lagere belastingen vergroten het tekort op de begroting. Beide maatregelen verhogen de bestedingen, die via de multiplier het bbp doen stijgen; dit is expansief begrotingsbeleid.

Question 45Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

De overheid wil de inkomensongelijkheid verkleinen met een progressief belastingstelsel. Wat kenmerkt een progressief stelsel?

  1. Het gemiddelde belastingtarief stijgt naarmate het inkomen hoger is. Correct answer.
  2. Het marginale tarief is gelijk aan het gemiddelde tarief voor alle inkomens.
  3. Het gemiddelde tarief daalt naarmate het inkomen hoger is.
  4. Iedereen betaalt hetzelfde bedrag aan belasting.

Explanation

Bij een progressief stelsel neemt het gemiddelde belastingtarief toe met het inkomen, doordat hogere inkomensschijven een hoger marginaal tarief kennen. Dit dempt de inkomensverschillen na belasting.

Question 46Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een consument heeft een budget van €120. Goed A kost €4 en goed B kost €6. De consument wil precies zijn hele budget besteden en koopt 15 eenheden van goed A. Hoeveel eenheden van goed B kan hij maximaal kopen?

  1. 20
  2. 12
  3. 15
  4. 10 Correct answer.

Explanation

De uitgaven aan goed A zijn 15 × €4 = €60. Er blijft €120 − €60 = €60 over, waarmee hij €60 / €6 = 10 eenheden van goed B kan kopen.

Question 47Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een land met een vaste wisselkoers wil de export stimuleren door de eigen munt te verzwakken. Welke beperking ondervindt het land?

  1. De centrale bank moet vreemde valuta verkopen en verliest daardoor deviezenreserves. Correct answer.
  2. De export stijgt niet bij een zwakkere munt, omdat prijzen niet reageren.
  3. De import wordt duurder, waardoor de export automatisch daalt.
  4. De centrale bank kan de rente niet meer beïnvloeden, omdat die altijd nul is.

Explanation

Om de eigen munt zwak te houden bij een vaste koers moet de centrale bank vreemde valuta verkopen en eigen valuta opkopen. Daardoor slinken de deviezenreserves, wat de houdbaarheid van de vaste koers beperkt.

Question 48Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een producent verkoopt een product voor €20 per stuk. Bij een prijsstijging naar €22 daalt de afzet van 1.000 naar 900 stuks. Hoe groot is de prijselasticiteit van de vraag (met de boogmethode, afgerond)?

  1. Ongeveer −1,1 Correct answer.
  2. Ongeveer −0,1
  3. Ongeveer −10
  4. Ongeveer −2,2

Explanation

Met de boogmethode: de procentuele hoeveelheidsverandering is −100/950 ≈ −10,5% en de procentuele prijsverandering is 2/21 ≈ 9,5%. De elasticiteit is dan ongeveer −1,1, dus elastisch.

Question 49Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een overheid verstrekt een subsidie per eenheid aan producenten van een goed met een elastische vraag. Welk effect heeft de subsidie op het consumentensurplus en de overheidsuitgaven?

  1. Het consumentensurplus blijft gelijk en de overheidsuitgaven blijven gelijk.
  2. Het consumentensurplus daalt en de overheidsuitgaven dalen.
  3. Het consumentensurplus stijgt en de overheidsuitgaven stijgen. Correct answer.
  4. Het consumentensurplus stijgt en de overheidsuitgaven dalen.

Explanation

Een subsidie verschuift de aanbodlijn omlaag, waardoor de consumentenprijs daalt en het consumentensurplus toeneemt. De overheid betaalt de subsidie per verkochte eenheid, dus de overheidsuitgaven stijgen.

Question 50Examenprogramma economie vwo (domeinen niet in bron uitgesplitst)

Een land heeft een beroepsbevolking van 10 miljoen mensen, waarvan 0,8 miljoen werkloos is. Na een periode van groei daalt het aantal werklozen naar 0,6 miljoen, terwijl de beroepsbevolking gelijk blijft. Met hoeveel procentpunt daalt het werkloosheidspercentage?

  1. 1,4 procentpunt
  2. 20 procentpunt
  3. 0,2 procentpunt
  4. 2 procentpunt Correct answer.

Explanation

Eerst is de werkloosheid 0,8/10 × 100% = 8%, daarna 0,6/10 × 100% = 6%. Het werkloosheidspercentage daalt dus met 2 procentpunt. Procentpunten meten het verschil tussen twee percentages.