Ruilen over de tijd
Ruilen over de tijd toetst sparen, lenen, rente, inflatie en beleggen. Je moet contante waarde en toekomstige waarde berekenen, reële rente onderscheiden van nominale rente en risico’s van beleggen afwegen tegen rendement.
Kernregels
- Toekomstige waarde: TW = bedrag × (1 + r)^n.
- Contante waarde: CW = TW / (1 + r)^n.
- Enkelvoudige rente: rente alleen over het beginbedrag; samengestelde rente: rente ook over eerder ontvangen rente.
- Reële rente bij benadering: nominale rente minus inflatie. Exact: (1 + nominale rente) = (1 + reële rente)(1 + inflatie).
- Sparen verplaatst koopkracht naar de toekomst; lenen haalt koopkracht naar voren en kost rente.
- Bij beleggen geldt: hoger verwacht rendement gaat meestal gepaard met meer risico; spreiding verlaagt het specifieke risico.
Rekenvoorbeeld
Je verwacht over twee jaar €1.210 nodig te hebben. De bank geeft 10% rente per jaar. De contante waarde is 1210 / 1,10^2 = 1210 / 1,21 = €1.000. Je moet nu €1.000 storten om over twee jaar €1.210 te hebben. Zou je €1.000 nu niet wegzetten maar uitgeven, dan zijn de alternatieve kosten de gederfde rente. Bij een inflatie van 3% en een nominale rente van 5% is de reële rente bij benadering 2%.
Veelgemaakte fouten
- Nominale rente en reële rente verwisselen.
- Bij samengestelde rente het aantal perioden verkeerd invullen.
- De contante waarde vermenigvuldigen in plaats van delen.
- Inflatie vergeten bij koopkrachtvergelijking.
- Risico en rendement als onafhankelijk behandelen.