Welvaart en groei
Welvaart en groei toetst hoe je economische groei, conjunctuur, werkloosheid, inflatie en inkomensverdeling meet en verklaart. Je moet nominaal en reëel onderscheiden en groei per hoofd van de bevolking kunnen berekenen.
Kernregels
- Bbp is de waarde van alle geproduceerde goederen en diensten in een land in een periode; let op dubbeltellingen.
- Nominaal bbp stijgt door prijsstijgingen en volume; reëel bbp corrigeert voor prijsveranderingen.
- Reëel bbp per hoofd = reëel bbp / bevolking. Dit is een ruwe maat voor welvaart.
- Conjunctuur zijn korte-termijnschommelingen rond de trend; structuur gaat over langdurige veranderingen.
- Werkloosheid: mensen zonder werk die wel willen en kunnen werken en actief zoeken.
- Inflatie is een stijging van het algemeen prijspeil; koopkracht daalt als lonen minder stijgen dan prijzen.
- Lorenzcurve en Gini-coëfficiënt geven inkomensongelijkheid weer.
Rekenvoorbeeld
Het nominale bbp stijgt met 6%, het prijsindexcijfer gaat van 100 naar 104 en de bevolking groeit met 1%. Het reële bbp-indexcijfer is 106/104 × 100 ≈ 101,9. Het reële bbp per hoofd is 101,9/101 × 100 ≈ 100,9. De reële welvaart per hoofd stijgt dus met ongeveer 0,9%. De redenering: eerst corrigeren voor prijzen, daarna voor bevolkingsgroei. Zonder deze correcties zou je de groei overschatten.
Veelgemaakte fouten
- Nominaal bbp als reële welvaart presenteren.
- Bbp gelijkstellen aan welvaart in ruime zin.
- Werkloosheid verwarren met het aantal mensen zonder betaald werk.
- Conjunctuur en structuur door elkaar halen.
- Bij koopkracht de nominale loonstijging niet met inflatie vergelijken.